Gėzim Ajgeraj

 PORTRETET E AUTORĖVE NĖ LIBRA

Portreti apo fotografia e krijuesit e paraqitur nė libra a publikime tė ndryshme ėshtė shumė e rėndėsishme sepse ajo krijon natyrėn e pamjes sė autorit tek lexuesi dhe si tė tillė ai e ndėrton botėn vizuale tė autorit nė memorjen e lexuesit. Kjo paraqitje nga njė herė ka shumė rėndėsi sepse prezanton kulturėn e brendėshme tė tijė. Prezntimet e formave tė ndryshme nėpėr portrete nga njė herė edhe tė pa pėrshtatshme me natyrė poetike japin imazh jo tė pėlqyeshėm tek publiku. Dikush mundė tė thotė, me rėndėsi ėshtė ēfar shkruan,  por tema e debatit tonė ėshtė portreti i fotografis sė krijuesit. Rregullsia dhe kultura e mbajtjes sė figurės sė tijė ėshtė pasqyra e imazhit qė do ta apsorbon brenda nė njė portret. Por janė disa paaqitje shpeshė tė pa pėlqyera nė portret tė cilat nganjėherė as nuk pėrkojnė pėr sė afėrmi me profesionin. Kjo pėr faktin se shumica e librave brenda temės sė caktuar nė faqen e parė e nxjerrin imazhin e po asajė teme tė pikturuar. Ndėrsa nė faqen e fundit portreti i autorit. Pėrderisa temės sė veprės i bėhet pėrshtatja e punimit qė prezantohet nė kopertinė, pse tė paktėn mos tė mendohet edhe rreth portretit tė autorit nė fotografi. Ato shpeshė na dalin tė deformura, tė pa rregulluara, etj. Qka ėshtė mė kryesorja, shpeshė autorėt na dalin si reklamues duhani. Shikuar nė proporcion me vendin nė portret, cigarja nga njė herė na delė nė paraskenė, sa qė autori mbetet nė transparecė tė sajė, apo nė rendė tė dytė. Kemi raste kur edhe marka e cigares mundė tė lexohet. Pse kjo? A ėshtė njė prezantim narkotik?, pėr derisa duhani ėshtė bimė e grupit narkotik, por e lejuar me ligj. I gjith problem i kėtijė debati, rrah rreth lejimit tė daljes sė njė portreti tė tillė. Nuk duam tė themi pse pihet duhani, ėshtė qėshtje personale, por mėnyra e reklamimit tė tijė nėpėr libra nga njė herė jep imazhin e marketingut qė i bėhet duhanit nga ana e autorėve nėpėr libra. Dhe prapė po kthehmi tek paraqitja nė kopertinė, pse tė paktėn njė minutė kohė nuk ndahet pėr tė menduar edhe pėr faqen e portretit? Kjo le tė u mbetet autorėve. Por tek lexuesi, nė veqanti ai i moshės sė re, asajė adoleshente do tė ndikonte shumė, sepse nėse misioi i librit ėshtė edukimi, pse tė jetė pasqyra e poetit, ē'edukimi. Pra lindė njė elementė shum me rėdėsi brenda kėsaj qėshtje qė e bėnė tė domosdoshėm debatin. Si fėmijė kur lexoja libra, gjithmonė kisha dėshirė qė ta njihja nga portreti i fotografisė autorin e librit, dhe diku kur mė mungonte, mundohesha ta siguroja gjithandej edhe nga gazetat dhe tė ia shtoja librit. Ishte kjo njė pasion i imi, sepse kėshtu mė dukej se komunikoja mė pėr sė afėrmi me autorin e librit. Kjo njohje mė jepte forcė, kėnaqėsi nė leximin e librave. Ndoshta isha i vetmi nė gjeneratėn time nė shkollat e qytetit qė e kisha njė pasion tė tillė, tė mbledhjes sė portreteve tė poetėve e shkrimtarėve. Shpeshė mė ka ndodhur qė ndonjė portret tė mos mė pėlqente pėr nga natyra e qllegulluar apo ndonjė element tjetėr, dhe vihesha nė kėrkim tė njė tė dyte. Nga ato qė mė kishin rėnė nė dorė kishte tė tilla qė autorėt na vinin me cigare nė dorė. Pėr moshėn qė isha dhe si jo konsumues i duhanit, shpeshė vihesha nė pikėpyetje, nė mos ishte ndonjė gjė e bukur pirja e duhanit, sepse pėr derisa shkrimtarėt e pėrdorkan nė masė tė madhe, ata dijnė diq mė tepėr, i thoja vehte. Me gjithatė kėtė imazhė asnjėherė nuk e kapa si pozitive dhe pėr fatė mbeta largė tijė. Pra shtrohet pyetja, nėse dikush ka humbur qindra orė rreth shkruarjes sė njė vepre, pse nuk ka investuar asnjėherė kohė pėr efektet e portretit tė tillė. Bile ka tė tillė qė e marrin si tė pa rėndėsishme, si pjesė tė tyre tė pa ndashme, etjerė, e tjerė. Dikush na del edhe i fyer nga kjo trajtesė, por le tė jetė mė tepėr njė mėsim pėr ne autorėt si prezantues tė vlerave kulturore e jo atyre materiale. Le tė mėsojmė se paraqitje e jonė pėrpara publikut ka shumė rėndėsi, sepse ajo ėshtė njė pasqyrė brenda sė cilės shikohet shumkush, dhe nėse ajo pasqyrė ėshtė e deformuar do ta pėrbuzė gjithkush. E themi kėtė nga se vetė situata ėshtė ekstreme qė shpeshė injorohet. letė tė jetė paraqitja nė potretė njė pasqyrė e pastėr qė ta ketė lakmi gjithkushė.

 

          Gėzim Ajgeraj, 24.5. 04, Zvicėr.

 

                              Debat rreth portretit tė autorėve nė  libra