Shėnime pėr autorin

Iljaz Prokshi u lind nė fshatin Vėrbovc.

Studimet i kreu nė Fakultetin Filozofik,

Dega e Gjuhės dhe Letėrsisė Shqipe nė

Universitetin e Prishtinės.

Herėt filloi tė merret me letėrsi.

Jeton nė Prishtinė.

Deri mė tash ka botuar kėta libra:

POEZI:

Pikė e bardhė ėndėrr, 1983,

Satana nė ferr, 1992, Fytyrė nė pergamenė, 1995,

Psalm arbėror, 1998,Sonatė e dhembshur, 2003,

TREGIME:

Libri i kujtimeve, 1987,

Daullet e natės, 1990, Vdekja nė ėndėrr, 1996,

Magjia e mjegullės, 1997. Vajza e trėndafilave, 2002.

Pallati i Helenės, 2003,

ROMANI:

Fundi i zemėrimit, 1997,

Dashuri nė labirint, 2001

Iljaz Prokshi

Poezi nga libri:SATANA NĖ  FERR

 

RILEXIMI

 

Kur ikėn lakuriqėt e natės sė heshtur

Kam parė shkronja trungut duke hipur,

Palla  s'mė hėngri pėr gjarprin e mbytur

Ja, tek rrėzoi diq dhe flet tani shqip.

 

Dhe sapo u ndezėn fjalė qė nuk thuhen

Mes universit tim gjeta eshtra dhe gurė,

Po sall dhimje t'ishin prapė do mė duhen

Sepse mbi kėtė lumė, bėmė dhe njė urė.

 

Mbi epokat e zeza engjėlli seē   mė zgjoi,

As lamtumirė kujt s'i kam thėnė, o Nėnė;

Dhe ē'u ngrit kjo erė, s'di dot a kaloi

Vendenisi a hyri qetė apo jo nė Ulpianė.

 

Kėshtu mbeti ēdo vetėtimė duke e ditur

Se rileximi po fillonte fletė me fletė,

Dhe kurrė s'do tė humbė asgjė e ndritur,

ē ' trazojnė krrokatjet, Uni do tė rrijė i qetė.

 

Dhe kur lakuriqėt  e natės ikėn nėpėr to

Prapė shkronjat lart trungut kanė hipur,

S'mė hėngri palla a vdiq gjarpri apo jo

Ja, tek shpėrtheu diē dhe flet tani shqip.

 

 

GJARPRI DHE ĖNDRRA

 

ULTIMA VERBA

 

Kushedi ē'do tė bėhet pas nesh,

Ku ikėn fjala,

ē'duan tani ėndrrat?

 

Po trilli i zi ē'i thyen mėkatarėt.

Shekujt nė udhėtim prush ndezin,

Dikush sikur rri prore nė derė tė Ferrit

Dhe bėn sehir nė heshtje,

Satana tek i gjuan engjėjt.

 

Kafka dhe rrėnja ime pėrshpėrisin

Ultima verba *

Sikur duan tė heqin llahtarin,

Kėtė sa herė e kėrkuan martirėt.

 

Koha sėrish ikėn vetėtimthi,

Dhe vazhdon tė qenmen e vet gjer nė fund;

ē' dhimbje njėjtė me imagjinatėn

Mbi Arbėri klith gjaku, dashuria:

U bėftė drita.

 

Dy mijė vjet ka qė rri vetėm,

Hėna perėndoi nė mėngjesin e shkuar,

errėsira ish vėrtet e hidhur

 

ē' mė shikon pa iluzione

Histori ilire e amshuar...

 

*Fjala e fundit

 

MENDIME

 

Ka ēaste kur kujtoj lisat, shtėpitė

Mė shumė se ēfarėdo tjetėr nė jetė,

Ka ēaste kur matem me detin, lartėsitė

Dhe marr tė ta shkruaj dramėn e vėrtetė.

 

Dhe nė qoftė se mendon se kjo dhimbje

Kalon shpejt, mes zėrash diē vjen prapė

Tashti s'ka hėnė, ē'bren kaq shumė  ky krimb

Ullinjtė e detit piqen, gjethet era ua hap.

 

Ja, sėrish marr njė copė Dheu tė Verdhė

Dhe eci midis Sheshit tė Ulpianės sė lashtė,

Shkel trotuare, imagjinoj retė, lot derdh

E pastaj mė rrėmbejnė fusha e lumenj tė gjatė.

 

Dhe ikėn Djalli i zi, nata prapė s'qetėsohet

Sa njė fyell nga larg ndihet, unė mendoj:

A ka shpėtim vargu im pėrse tani shqetėsohet,

A mė ndien kush apo mbase kot po ėndėrroj?

 

Nė vete, Toka ime, kam ende shumė fuqi,

Nėpėr rėrė tė irnosur tė iki me kalė,

Tė tė mos shqetėsoj mė nėnėn, as Ty,

Por t'ia sjell Doruntinėn, nė fjalė  t'i dal.

 

ELEGJI ĖNDRRE

ē' ėshtė futur nė dhomė, a humbi,

S'di sa do tė rri, a zgjohet sėrish?

Nėse Ti nuk je, ē'ėndėrron tjetėr njeri

Askush tė mos ndiejė,

As tė vijė kurrė prapė tek Ti.

Loti ē'tė akuzon:a je ti Helena e Trojės,

Te lufton me mua e s'mė flet dot

Humb nga unė e sėrish mė pikėllon.

 

Nda Lumit tė Harrimit qyteza ruan fjalėt

Pikėrisht aty ēdo gjė sikur mposhtet,

Ti as njeh veten, as shpėton nga gėnjeshtrat.

ēasti tjetėr vjen pas ėndrrės dhe ikėn

Pas ēdo gėnjimi makabėr qė dot nuk heshtet.

 

KUSH THA SE VDIQ SATANA

 

365 ditė pėrbuze Dheut tėnd,

Dhe dashurinė e pėrmasave pa tufan

Arrite nė fund si tė mos kishe qenė kurrė.

 

Dhe zure tė lėpish fjalėt tua si nė Sodomė,

Mos doje tė ngriheshe sėrish majė olimpi

Pėrrallėn ta godasėsh fshehtas

Loti t'i shqyente plagėt nė mėrzi.

 

A pak ishe e lumtur me gjarpėrinjė?

Tani mallkon Gruan e Zezė nė stepė,

I druan shkėlqimit nė gur, nuk rrėfen Dhiatėn,

Mbase mallkon varrin tėnd, Satanė.

 

E nė hyrje tė kėsaj dhome tė pėrmortshme

Me zemėr nise tė urresh zot e profet,

Ti kot mbase beson,

Mbase ende pėshtyn nė engjėj e demonė.

 

Po ē't'u desh fjala e zhdukjes nė qytet,

A tė vėrbojė vallė vdekja?

S'ndien vallė se si tė therin, nuk dėgjon.

Trupi t'u bė mish i gjallė,

Kufomė e zezė t'u bė, Satanė.

Ndanė pirgut kėqyr ca ēuditshėm,

Mbase mallkon ende vitet, shekujt.

Kush s'ndjeu vajin tėnd  labirinteve tė Ferrit.

 

VETĖM KĖNGĖ

 

Ka mbetur kėtu nga koha ilire

Dhe hyn nė ēdo shtėpi, tek ecėn gjithnjė.

Pastaj pse tė kėndohet ndryshe

Se nė vend tė kėtyre erėrave tė tėrbuara

Fryn prapė diē e re,

e sigurt pėr nėnat, fėmijėt.

Sepse ata e duan Arbėrinė pėrjetėsisht,

Hyjnė dhe nė botėn e tyre reale.

 

Dhe nė tė ka vend pėr tė gjithė.

Zėri i qėndron fatit, ėndrrės dhe gjarprit;

Mjafton tė ndjesh se ke gjak pėr truallin.

 

Vetėm zėri mund tė hyjė tek njėri-tjetri,

Zė qė sikur lind pas mijėra vjetėsh,

oshėtin mbi kėtė oazė lulėkuqesh

Gjithmonė pėr diell tė ri,

Dhe Dardaninė e pėrshkon pathyeshėm.

 

(Prishtinė, 1986-1990)