DOSJET
BLU
roman
Prizren
----------------------------------------------------------------------------------------------
PROLOG
Orė
tė tėra kishte qė Eltoni po rrokullisej nė shtrat, herė nė
krahun e majtė, e herė nė tė djathtin, pa i thėnė asnjė
fjalė shokut tė tij Erzenit, i cili gjithashtu ishte zgjuar
dhe po rrinte i heshtuar nė shtratin tjetėr karshi Eltonit.
Ndonėse, errėsira zakonisht e ndjell gjumin, pėr kėta dy,
ndodhte e kundėrta. U shtohej pagjumėsia dhe u shtoheshin
shqetėsimet. Asnjėri prej tyre se merrte guximin, qė ti
shfletonin ato qė meditonin nė errėsirė, aq mė shumė
pezmatoheshin plagėt e jetės, duke i dhėnė krah edhe mė
shumė emocioneve.
Eltoni, shumė herė deshi tė ngrihej nga shtrati dhe tė
shikonte terrin jetėngrėnės, qė mbretėronte nė qelitė e
burgut. Por, kur i kujtoheshin fjalėt e prokurorit fracez,
Zhosen Brigs, qė i pat thėnė nė njė nga seancat e para, se
Pėr ne dėshmitė, apo siē po i quani ju shpifjet, nuk janė
gjė tjetėr, veēse tė vėrteta, qė peshojnė mė shumė se lufta
dhe gjaku juaj... , sikur e kapte njė tmerr edhe mė i madh
dhe sėrish vazhdonte rrotullimin nėpėr shtrat qė nga e para,
pėr tė vazhduar torturėn shpirtėrore.
- Ende stė mori gjumi? ishte pyetja e parė e Eltonit, qė
ia bėri Erzenit, prej se ishin kthyer nga salla e gjyqit.
- E ku tė merr gjumi, kur errėsira po mė topitė si ēekan, -
ia ktheu Erzeni.
- A mos po tė duket edhe ty, se dikush tjetėr ėshtė
mbėshtjellur me lėkurėn tėnde?!
- Kjo do tė ishte edhe pėrgjigja mė e mirė pėr ne dhe pėr
banorėt e mbretėrisė sė errėsirės, pasi qė drita po vritet
nga njerėzit tanė dhe kot e kemi tė shpresojmė se
hidrocentrali i gjakut tė dėshmorėve, mund ta ndriqojė kėtė
errėsirė. Me vetėdėshirė, populli ynė po futet nė tė.
- Pse populli, ēlidhje ka populli me kėtė punė?!
- A nuk e tė kujtohet zėdhėnėsja e UNMIK-ut, zonja Manuel, e
cila tha se nė arrestimin e pjestarėve tė TMK-sė po i
ndihmon edhe populli.
- E dėgjova, por nuk ma merr mendja se thėnia e saj qėndron
krejt ashtu. Edhe ajo ėshtė njėra ndėr praktikantet e
politikės qė kursin e ka kryer nė Beograd.
- Po tė mos jetė kėshtu, as ne nuk do tė ishim kėtu, e as
ata pas nesh, tė cilėt do ti zėnė vendet tona nė hetuesi.
- Dhe?
- Dhe po vėrtetohet mendimi i Paulit, qė na pat thėnė gjatė
luftės se ju shqiptarėt, dalloni nga njerėzit tjerė tė
botės, sepse dėshironi ti njihni tė tjerėt, pa e njohur
vetveten. Prandaj, mirė do tė bėnit, sikur tė filloni ta
njihni vetveten, sepse kjo do tju hakmerret herėt a vonė .
- Po atėherė, kush ka tė drejtė nė kėtė mes, ne, apo ata, qė
shpifėn pėr ne. Apo, ndoshta ata qė u besuan atyre shpifjeve?
- Nė kėtė kohė, tė gjithė kemi tė drejtė!
- Si tė gjithė?!
- Sepse koha ėshtė e tė gjithėve dhe tė gjithė duhet ti
shijojnė frytet e kėsaj lirie.
- Pėr cilėn liri e ke fjalėn?
- Pėr atė qė e ėndėrronim gjatė ditėve sa ishim nė male.
- Mendova se po flet pėr lirinė qė sot po mbretėron nė
Kosovė!
- Edhe kėsaj i thonė liri, pėrndryshe edhe ne do tė ishim
pranė familjes sonė!
- Nuk besoj se do tė ketė liri nė kėtė vend, pėrderisa
shqiptarėt flasin me gjuhėn e Luc Bergerit e tė shumė tė
tjerėve, qė pėr interesa tė vendeve tė tyre, janė nė gjendje
ti blejnė ndjenjat e shqiptarėve me ēmimin mė tė ulėt se
falas.
- Pėr kėtė, thashė se lira ėshtė e shtrenjtė dhe e madhe. Nė
kėtė liri, njerėzit shiten lirshėm edhe pėr ato ēėshtje qė u
ndalohet dalja e tyre nė treg.
- Disa po mendojnė se fytyra e njeriut ėshtė e madhe, nė tė
cilėn mund tė mbjellėsh, helm dhe ilaē, pėr ta helmuar
vetveten, e pėr ta shėruar armikun.
- A thua nesėr, ēfarė do tė ndodhė me ne? A do tė arrijnė
avokatėt tanė, qė ta bindin trupin gjykues pėr montimet e
akuzave tona? - pyeti Erzeni.
- Jam mėse i sigurtė, Erzen, se sonte ėshtė nata e fundit qė
po e kalojmė nė burg. Tė gjitha montimeve do tu vijė fundi,
atėherė kur njėri nga avokatėt tanė do tua dorėzojė dosjet
blu trupit gjykues, - tha Eltoni dhe vazhdoi:
Po mė duket se po e dėgjoj zėrin e kryetares, duke pranuar
publikisht se dėshmitė e deponuara tė kėtij procesi, paskan
qenė tė montuara dhe tė nixtura pėr motive politike, Andaj,
publikisht u kėrkojmė falje tė akuzuarve dhe me kėtė rast e
shpalli tė mbyllur kėtė proces gjyqėsor, duke e vėrtetuar
pafajsinė e tyre , - fliste Eltoni duke imituar gjyqtaren,
Elta Kalstrin.
- Ndėrsa unė sikur nuk po u besoj shumė atyre dosjeve,
ndoshta nga fakti se nuk kam pasur kėnaqėsinė ti shoh vetė
ato, - ndėrhyri Erzeni.
- Do tė bindesh nesėr, kur prokurorit francez, Zhosen Brigs,
do ti dalin nė shesh gėnjeshtrat e eprorit tė tij!
- Po nė punė, a thua do tė mund tė kthehemi?
- Se besoj!
- Pėr arsye tė mos kthehemi nė punė, meqė pėr asgjė nuk
jemi fajtorė?
- Ndoshta, edhe kėtu qėndron edhe esenca e kėtyre proceseve
tė montuara qė ta zbrazin kalanė mbrojtėse tė TMK-sė, duke
na etiketuar njė nga njė
Pasi u morėn vesh, qė nesėr asnjėri prej tyre tė mos flasė
qoftė edhe njė fjalė, pas fjalės sė avokatėve, pos nėse ata
kėrkojnė nga kėta. Eltonin dhe Erzenin i zuri gjumi, tė
bindur se kjo natė do tė ishte e fundit e tyre nė kėtė burg
dhe larg familjes sė tyre.
PJESA E PARĖ
- Mirė se keni ardhur, tė nderuar miq, - tha Merxhan Uizerku,
duke e ngritur gotėn me shampanjė, tė cilėn e nxori nga
vitrina, dhe iu afrua tyezės sė shtruar pikėrisht pėr kėtė
takim.
Pas kėsaj pėrshėndetje, ngjashėm me Merxhan Uizerkėn,
vepruan edhe tė tjerėt duke i cakrruar gotat pėr miqtė e
ardhur nė kėtė takim. Ky takim, ndonėse ishte paraparė pėr
mė herėt, u organizua nė tė njėtėn shtėpi, ku ishin takuar
edhe para njė viti po pėr tė njejtin qėllim. Nė mesin e
shokėve mė tė besuar tė nikoqirit Merxhan Uizerkės, ishte
Besnik Shala, Avdi Uka dhe Valdet Isufi, ndėrsa nė grupin e
shokėve tė Luc Bergerit, ishte njė gjyqtar, njėherit
pėrfaqėsues i sigurimit tė ambasadės franceze nė Beograd dhe
njė tjetėr mik i Bergerit.
- Nuk e prisja, zoti Merxhan njė situatė tė kėtillė, qė tė
vinte nė Kosovė kaq shpejt, pasi qė ndodhi ēdo gjė mė
ndryshe nga ato pėr tė cilat patėm biseduar para fillimit tė
luftės. Nė mos gabohem edhe gjatė luftės patėm biseduar
pėrmes njė bisede telefonike nga Franca, apo nga Beogradi,-
tha Luc Berger, pasi e piu pėrgjysmė gotėn e shampanjės.
- As ne nuk kemi shpresuar, se nė kėtė mėnyrė do tė ēlirohet
vendi. Ishim tė bindur se luftrat nuk janė prespektiva e
asnjė vendi, por pėrkundrazi ato e shkatėrrojnė ēdo vend dhe
popull, - ia ktheu Merxhani, Luc Bergerit.
- Kėshtu duhet tė mendoni edhe nė tė ardhmen, poqese
dėshironi qė edhe mė tej tė shikoheni me sy tė mirė, jo
vetėm nga ne francezėt, por edhe nga tė tjerėt qė sot
gjenden nė Kosovė.
- Ashtu do tė dėshironim qė tė jetė, por me gjasė shpresat
tona kanė perenduar me tė zbritur nga malet ushtarėt e
UĒK-sė, tė cilėt nė fakt po gėzojnė autoritet nė popull.
Ndėrsa ne, kanė filluar tė na shohin me njė sy krejt tjetėr,
- plotėsoi Merxhan Uizerka.
- Kjo varet nga ju, se sa do tė angazhoheni nė tė ardhmen,
qė jeta e atij autoriteti tė zgjasė. Por tė jeni tė bindur
se tash keni mundėsi mė tė madhe nė organizimin e sandazheve
kundėr ushtarėve, qoftė nė zbehjen e vlerave tė luftės,
qoftė nė nxjerrjen e tyre para gjyqit, pėr mos pėrfilljen e
vullnetit tuaj politik. Sepse ne nuk shohim ndonjė
prespektivė pėrmes tyre, aq mė pak ne francezėt. Vetėm
amerikanėt, ende janė tė bindur se ushtarėt e UĒK-sė dhe
udhėheqėsit e tyre, janė pala me tė cilėt mund tė bisedohet.
Ndėrsa ne dhe italianėt, jemi tė bindur se me ju mund ta
zbehim ndikimin e tyre pėr njė kohė tė shkurtėr, - tha Luc
Berger, fytyrėn e tė cilit e mbuloi njė buzėqeshje pas
shqiptimit tė kėtyre fjalėve.
- Nuk e besoj, se mund tė ndodhė njė mrekulli e tillė tė
paktėn pėr momentin, - ndėrhyri Merxhan Uizerku dhe shtoi :
- Punėt janė duke shkuar nė atė drejtim sa, ose edhe nė ta
pranojmė luftėn dhe sukseset e saj, ose skajshmėrisht tė
mbesim nė rrugėn tonė, sepse liria ka ardhur falė angazhimit
tonė politik.
- Ėshtė fakt, se me shpejtėsi nuk mund tė ndryshohet asgjė.
Ne, qė sonte duhet tė bisedojmė pėr shumė gjėra, kurorėzimi
i tė cilave duhet tė mos bie nė sy, as nga ana e popullit, e
as nga tė huajt nė mėnyrė qė tė mos lind kurrfarė dyshimi, -
ia ktheu Bergeri.
- Ne siē ju thashė, jemi nė ethe edhe tė shetisim tė lirė, e
lėre mė tė kurorėzojmė ndonjė veprim, qė thoni ju, zoti
Berger,- ndėrhyri Merxhan Uizerku.
- Aq mė mirė qė ndiheni tė frikėsuar, sepse shqetėsimet
tuaja reflektohen nė popull. Nė anėn tjetėr, ju duhet tė
angazhoheni nė realizmin e projekteve qė i kemi planifikuar,
pėr tė cilat sonte do tė bisedojmė. Kuptohet fillimisht nė
vija tė trasha, ndėrsa pėr hollėsira do tė kontaktojmė herėt
tjera, pasi qė kėtė herė do ti kemi edhe tė shkruara disa
nga udhėzimet dhe propozimet tona konkrete,- tha Luc Bergeri
dhe ia dorėzoi Merxhan Uizerkės njė zarf tė trashė ngjyrė
blu.
- Do tė thotė, kėtu janė tė gjitha ato tė cilat i kėrkuam
nga ju? u ngut tė pyes Merxhan Uizerka.
- Po edhe pos disa gjėrave qė keni kėrkuar, kėtu i keni edhe
disa shtojca, qė po deshėt ju mund ti elaboroni edhe mė
hollėsisht. Besoj, se i ndihmojnė kėsaj ēėshtje nė mėnyrė mė
profesionale, meqė tė gjitha kėto janė tė pėrgatitura nga
ekspertėt mė tė njohur qė kemi nė Francė.
- Falemnderit shumė!- tha Merxhan Uizerka, pasi ia dha
zarfin e kaltėr ta mbante Besnik Shala.
- Mua mė la pėrshtypje ēėshtja se ju keni filluar tė mos e
ndieni veten tė sigurtė?- u ngut ta merrte pėrsėri fjalėn
Luc Berger pėr ta vazhduar bisedėn lidhur me atė ēėshtje qė
bėnte fjalė edhe strategjia e dosjes, dosje tė cilėn sapo ia
dorėzoi mikut tė tij.
- Me thėnė tė vėrtetėn, po, - ia ktheu Merxhan Uizerka, duke
e kuptuar plotėsisht qėllimin e bisedės.
- Unė do tė shtoja se edhe nėse e ndieni veten tė sigurtė,
duhet tė paraqiteni se po frikėsoheni. Madje, se jeni tė
rrezikuar nga njerėzit e malit, por jo tė gjithė. Por disa
duhet ti keni, qė do tė shoqėrohen me ta, por qė tė jenė
ata ndėr mė tė besuarit. Puna e tyre ėshtė shumė e
rėndėsishme pėr pėrmbushjen e pikave strategjike tė
kėrkesave qė i keni kėtu nė udhėzimet qė ua dorėzova.
- Mė falni qė po ndėrhyj, por desha tė di se a ka nevojė qė
tė shikohen kėto pika orjentuese e strategjike edhe nė
aspektin juridik? - ndėrhyri tė pyes Besnik Shala, qė i
rrinte pėrkrah Merxhan Uizerkės.
- Disa nga pikat janė shumė tė ngutshme, qė kėrkojnė nė plan
tė parė, pikėrisht mbėshtetje tė fortė juridike, - u
pėrgjigj Berger dhe pa pushuar fare vazhdoi :
Mė falni, por desha tė di se ēfarė jeni ju me profesion?
iu drejtua Besnikut.
- Jurist.
- Shumė mirė. Atėherė kėto ēėshtje, mė tepėr paskan tė bėjnė
me juve pas fazės sė parė. Ndėrsa pėr ndihmė profesionale,
kėtu me mua ėshtė edhe zoti Shvic, pėrfaqėsues i sektorit tė
sigurimit nė ambasadėn tonė nė Beograd. Ai ka njė pėrvojė tė
madhe dhe tė bujshme nė fushėn e juridiksionit, - tha Luc
Berger duke ia prezentuar juristin Shvic Besnik Shalės.
- Edhe nga ana jonė, mund t'ju them zoti Berger, se zoti
Shala ėshtė njeriu mė i pėrgatitur nė kėtė profesion, -
plotėsoi Merxhan Uizerka.
- Mė vjen mirė dhe pėr ēdo gjė do tė merreni vesh me zotin
Shvircin. Ai ėshtė nė kontakt tė vazhdueshme me shokėt e tij
mė tė ngushtė, qė tė pranojnė tė vijnė nė Kosovė nė
administratėn e UNMIK-ut, pėrkatėsisht nė shtyllėn e
drejtėsisė. Ata do tė punojnė kėtu qoftė si gjyqtarė, qoftė
si prokurorė, - tha Berger duke iu drejtuar Besnik Shalės.
- Mirė do tė ishte sikur disa nga kėta miq tė kėrkojnė qė tė
vijnė edhe nė qytetin e L, sepse edhe kryeadministratori
ėshtė nga Franca.
- Gjithēka qė varet nga ne do tė jetė nė shėrbim tuaj. Por
edhe nga ana juaj, duhet tė jetė gadishmėria pėr bashkėpunim,
sepse pėr ndryshe ne smund tė bėjmė asgjė!
Pas kėtij dialogu tė shkurtėr nė mes tė Besnikut dhe Luc
Bergerit, Besniku dhe Shvic, u ndanė nga tė tjerėt dhe
filluan tė bisedojnė nė mes tyre pėr detajet e udhėzimeve
dhe pėr formėn e bashkėpunimit tė mėtejmė nė mes tyre.
- Ē'ėshtė e vėrteta, sapo tė kthehem nė Beograd do tė
pėrpiqem qė tju krijoi njė mundėsi qė ju vetė tė vini atje
dhe tė bisedoni pėr tė gjitha shėnimet pėr ata persona qė ju
planifikoni tė merret drejtėsia me ta! shtoi Shvic, pas
njė konsultimi tė gjatė me Besnikun.
- Kėtu nė Kosovė, ka shumė njerėz tė malit qė duhet tė
merret drejtėsia me ta, por si punė mė e ngutėshme do tė
ishte qė tė interesohemi pėr disa prej tyre, tė cilėt kanė
mė shumė ndikim nė popull, - u pėrgjegj Besniku duke e vėnė
buzėn nė gaz.
- Pavarsisht se pėr sa persona do tė jeni tė interesuar tė
mbledhni tė dhėna, pėrsėri mbroj mendimin qė listėn e atyre
ta merrni me vete kur tė vini nė Beograd. Ndėrkohė, miqtė
tanė do tė na ndihmojnė, nėse jo pėr hatrin tuaj, atėherė
pėr hatrin tonė me siguri se po, - plotėsoi zoti Shvic.
- T'ju them tė vėrtetėn, unė me disa prej tė cilėve edhe
tani i ruaj kontaktet nė forma tė ndryshme por nuk dua qė tė
takohemi pikėrisht nė Beograd me ta pėr shumė arsye, - shtoi
Besniku.
- Aq mė mirė do tė ishte edhe pėr ne, sikur takimet tė
mbahen nė ndonjė vend tjetėr pėr tė mos lėnė gjurmė pėr
dyshim para opinionit, - u pajtua zoti Shvic.
Nė anėn tjetėr, biseda nė mes Merxhan Uizerkės dhe Luc
Bergerit, vazhdoi duke i dhėnė secili arsyet e veta tė
rėndėsisė sė kėtij takimi.
- Tė gjitha kėto i kemi tė qarta, zoti Berger, por e kemi
paksa tė vėshtirė rrugėn qė tė depėrtojmė nė mesin e tyre!
shfaqi mendimin e tij me zė shterrues Merxhan Uizerka.
- Siē u kemi thėnė edhe mė herėt, kreu ushtarak sė shpejti
do tė shndėrrohet nė parti politike. Prandaj, vakumin e
krijuar me atė rast ju nė bashkėpunim me njerėzit tanė duhet
ta shfrytėzoni maksimalisht. Ja pėr shembull, unė propozoj
qė nė ditėt e para ti adresoni njerėzit tuaj nė partitė qė
do tė formohen. Por, kėtu duhet tė keni kujdes, qė me ata
njerėz, ju tė mos keni kontakte publike, ose tė shtireni
sikurse i pėrbuzni thjesht pėr gjoja ndėrrimin e bindjeve tė
tyre politike, - sqaroi Luc Bergeri.
- Mendoni, se mund tė kemi sukses nė kėtė drejtim? - pyeti i
shqetėsuar Merxhan Uizerku.
- Sukseset me siguri se sdo tė mungojnė nėse ata njerėz
shpėrblehen mirė!
- Pėr momentin, nuk kemi mundėsi, sepse nuk kemi mjete
materiale, - shtoi Merxhan Uizerka.
- Pėr kėtė ēėshtje, ju nuk keni pse mendoni, sepse do ta
keni pėrkrahjen dhe ndihmėn tonė, - ia ktheu Luc Berger.
- Tė falemnderit pėr sugjerimet dhe shpresojmė se kėto
premtime edhe do ti realizoni, nė mėnyrė qė ne ti
vazhdojmė angazhimet tona atje ku kemi shprese se edhe
rezultatet nuk do tė mungojnė! u shpreh Merxhani.
- Nė sajė tė kėsaj qė thamė, ju mund ta zgjeroni edhe listėn
e personave qė mendoni se kanė ushtruar dhunė nė popull duke
i pėrfshirė kėtu edhe ata qė kanė ndikim nė opinion nė
zbehjen e orientimeve tuaja politike, - shtoi Berger.
- Lufta, me gjasė, i ka pėrbirė tė gjitha planet tona tė sė
kaluarės, - ndėrhyri shpejt Merxhani.
- Mė falni qė po ndėrhyjė, por dua tjua pėrkujtoj edhe njė
herė se nocionin luftė nga ana juaj, nuk duhet ta pėrdorni
fare. Sepse me kėtė i shfajėsoni njerėzit qė i apostrofoni
nė listat, lista tė cilat do tė jenė tė gatshme deri nė
fillim tė shtatorit tė kėtij viti. Prandaj, nė vend tė
luftės duhet ta pėrdorni fjalėn konflikt, zėnkė,
mosmarrėveshje, apo me ndonjė shprehje tjetėr. Gjithashtu,
kujdes duhet tė keni edhe me nocionin dėshmor, sepse me kėtė
nocion mund tė manipuloni vetėm nė raste tepėr tė rralla,
para ndonjė audotiriumi tė ngushtė vendor, ndėrsa aty ku ju
dėgjojnė tė huajt, kurrė. Sepse nocioni dėshmor,
idetifikohet me luftėn dhe mund tė rrėshqitni keq nga
pozicioni qė keni dhe qė mendoni ta keni nė tė ardhmen, -
plotėsoi Luc Berger.
- Po si ti quajmė ata qė vdiqėn gjatė konfliktit?
- Edhe pse e keni tė sqaruar nė udhėzimet qė ua dorėzova, po
jua them se nocionin dėshmor duhet ta zėvendėsoni me
nocionin viktimė. Nė kėtė nocion mund tė pėrfshihen edhe tė
tjerėt, pra edhe joshqiptarėt. Vetėm nė kėtė mėnyrė, ju do
tė jeni tė pėrkrahur dhe tė ndihmuar nga ndėrkombėtarėt.
- A mos ndoshta me kėto nocione, e rrezikojmė subjektin tonė
politik dhe qėllimet tona?!
- Pėrkundrazi, kjo ju ndihmon. Madje aq mė mirė do tė ishte
sikur dikush nga ju tė jetė i kėrcėnuar nga dikush, sepse do
tė kėrkoni mbrojtje, jo me njė herė, por mė vonė. Populli
pyet se pse po ndodhė kėshtu, pse po i ruajnė, nga kush, nga
se po u ruakan, etj, - tha Berger dhe vazhdoi i qetė:
- Duke qenė mė afėr ndėrkombėtarėve, ju do tė jeni edhe mė
afėr sigurimeve tė tyre. Ju mė vonė do tu krijohen mundėsi
tė bashkėpunoni me ta pėr ti larguar digat nė rrugėn tuaj,
e pse jo pėr ti ngarkuar me faj edhe personat e listave,
pavarėsisht nga gjeneza e atyre ngjarjeve.
- Po si tė arsyetohemi para subjekteve tjera politike -
pyeti Merxhani.
Biseda me zotin Luc Berger do tė kishte vazhduar edhe mė tej,
sikur njė pėrcjellės i tij tė mos i kishte treguar se po e
kėrkonin. Biseda telefonike qė bėri Luc Bergeri, me njė herė
i dha kahje tjetėr bisedės dhe takimit tė tyre. Mee gjasė,
tė gjitha sqarimet fillestare ishin dhėnė. Tani ata duhet tė
bėnin biseda tė lira. Biseda nuk ishte ndėrprerė edhe pa
qėllim, ashtu siē nuk ishte bėrė thirrja e paqėllimtė. Meqė
pas pak kohe, zoti Berger telefonin satelitor ia dhuroi
zotit Merxhan Uizerkės duke i sqaruar mundėsitė e telefonit.
Pak para se tė afrohej koha e orės policore, u ndanė me
njėri tjetrin duke i shtėrnguar duart dhe duke e falenderuar
pėr mirėkuptim tė plotė. Tė dy grupet, u ndanė tė kėnaqur
nga rrjedha e bisedimeve, meqė ēdo gjė shkoi ashtu siē
kishte planifikuar zoti Luc Berger.
Mė i pakėnaqur nga ky takim, u nda Avdi Uka, i cili edhe kur
shkoi nė shtėpi, nuk arriti ti zbėrthente tė gjitha detajet
e bisedave e as tė atyre udhėzimeve, tė cilat, jo vetėm se
nuk i pėlqyen, por iu dukėn se ishin nė kundėrshtim me
ndjenjat e tij.
* * *
Monotoninė e ditėve tė gjata tė atij fillim gushti tė vitit
1999, e thyen udhėzimet pėr kompletimin e dosjeve, qė
parėmbrėmė ia dorėzoi zoti Luc Berger me bashkėpunėtorėt e
tij.
Merxhan Uizerku, pasi shfletoi pėr herė tė katėrt udhėzimet
e Luc Bergerit, mori frymė lirshėm. Atij iu bė se nuk
po mund tė ngopej me frymė sikur tė kishte vrapuar gjithė
ditėn. Ndoshta kėtė ia sillnin edhe ditėt e gjata, qė i
kalonte i mbyllur nė dhomėn e tij tė punės, me pėrjashtim tė
atyre momenteve kur atė e vizitonte dikush nga shokėt, apo
nganjėherė qetėsinė ia prishte edhe zilja e telefonit.
Siē duket, mė nė fund, diēka do tė bėhet....-, i tha vetes
pėr ti dhėnė shpresė nė kryerjen e obligimeve qė i kishte
pranuar. Ai do tė mendonte edhe mė gjatė pėr kėto udhėzime,
sikur dikush tė mos e kishte thirrė nė telefon. Merxhani, nė
fakt nė kėtė kohė e priste njė thirrje telefonike ku do ti
tregonte pėr pėrmbajtjen e udhėzimeve, meqė ua kishte bėrė
me dije shokėve, se gjatė dy tre ditėve, do ti studionte
nė hollėsi tė gjitha udhėzimet. Por, udhėzimet ishin aq tė
vėshtira pėr tu kryer, sa ai vetė mendoi se nė kėtė drejtim
duhet angazhuar njė batalion njerėzish tė besueshėm. Duke
menduar pėr stafin e kėtij batalioni qė do tė merrej me
realizimin e kėtyre qėllimeve, ai u nis drejt vendit ku
qėndronte telefoni i cili vazhdonte tė cingėrronte.
- Alo, me kė kam nderin tė bisedoj? u dėgjua zėri i
shterrur i Merxhanit. Edhe ai vetė u ēudit nė ngjyrėn e
zėrit tė tij, meqė kishte orė tė tėra qė skishte ndėrruar
me askėnd asnjė fjalė.
- Jemi, ne...,- e dėgjoi zėrin qė i erdhi pėrmes receptorit.
- Sa mirė bėtė qė mė morėt nė telefon? iu pėrgjigj
Merxhani zėrit.
- Tė kėrkojnė tė sekretarisė sė partisė. A keni mundėsi tė
lidheni me ta, sepse kanė nevojė pėr njė punė urgjente? u
dėgjua pėrsėri zėri.
- Pse kemi diēka tė re?
- Jo, jo, ēdo gjė me tė vjetrat.
- Prandaj edhe e mora mundimin qė tju telefonoj, duke
shpresuar se do ta kem kėnaqėsinė edhe tė mėsoj ndonjė tė re
nga ju zoti Merxhan, - i tha pėrsėri zėri .
- Nė fakt, po pėrgatisim njė plan tė ri tė punės, porse ky
plan do njė pėrkushtim tė madh, sepse fjala ėshtė pėr njė
punė serioze, sukseset e sė cilės do tė duken pas disa
muajve e ndoshta edhe pas njė viti e mė shumė.
- Pėr ēpunė e keni fjalėn, zoti Merxhan?
- Pėr njė projekt bashkėpunimi me strukturat ndėrkombėtare.
Mė konkretisht rreth riaktivizimit tė bashkėpunimit me ato
struktura qė kemi qenė tė lidhur edhe para luftės,- sqaroi
Merxhani.
- Po ju jeni ankuar, se po qėndroni tė mbyllur dhe nuk po
kontaktoni me njeri?!
- Ashtu ėshtė nė tė vėrtetė, por ja se nėse ne mendojmė ta
vazhdojmė gjumin, tė tjerėt nuk na lėnė tė flejmė dhe na
stimulojnė qė tė zgjohemi, sepse...
- Mirė, mirė, po pėr ēfarė ėshtė fjala?
- Shumė shpejt do ta kuptoni. Ende nuk e kam pėrfunduar
gjithė punėn qė duhet bėrė lidhur me kėtė projekt.
- Ju sigurisht do tė na njoftoni lidhur me punėn qė paskeni
filluar tė merreni?
- Me siguri, sepse nė tė kundėrtėn nuk do tė arrijmė asnjė
efekt tė duhur.
- A mos ėshtė fjala pėr listat e shkatėrrimeve dhe tė
vrasjeve tė popullsisė - pyeti zėri.
- Jo, ore se pėr ato ka kush kujdeset. Fjala ėshtė
krejtėsisht njė ēėshtje tjetėr. Pėrmes telefonit, nuk mund
ta publikoj idenė dhe qėllimin e kėtij projekti.
- Sido qė tė jetė, na njoftoni pėr atė projekt, por mė
lejoni t'ju pyes se pėr cilėn ditė jeni tė gatshėm tė vini
pėr ta caktuar njė takim - u dėgjua zėri pėrmes receptorit.
- Kur ju tė jeni tė gatshėm, mund ta caktoni takimin, pasiqė
unė jam i gatshėm qė sonte tė jem atje, - iu pėrgjegj
Merxhani zėrit.
Pasi e caktuan takimin, Merxhani u nis pėr nė dhomėn e tij
tė punės dhe pa i bėrė as tre hapa nė drejtim tė dhomės, iu
kujtua njė pjesė e udhėzimeve qė kishte tė bėnte me dėshmitė
e rrejshme pėr pjestarėt e UĒK-sė. Ėshtė njė lojė e rėndė
kjo qė po kėrkojnė miqtė tanė dhe nuk e di se a do tė kem
lojtarė aq tė mirė pėr ti bėrė ballė kėtij projekti. Meqė i
kam premtuar Luc Bergerit, me gjasė, rolin kryesor duhet ta
luaj unė dhe vetėm unė. Prandaj, mirė ėshtė sikur tė mos e
zgjeroj aq shumė rrjetin, sepse fare lehtė mund tė
mbėshtillem nė atė rrjet i tha vetes dhe pa u hamendur
fare, shėnoi disa fjalė nė fletorėn e shėnimeve intime.
Merxhan Uizerku, pasi i rradhiti nė fletoren e tij disa nga
pikat kryesore tė udhėzimeve nė lidhje me dosjet, pėr njė
moment iu kujtua njė mendim qė ia kishte shfaqur zoti Luc
Berger nė momentin e ndarjes, qė udhėzimet e deshifruara
dhe tė pėrkthyera nė shqip, duhet tė shumėzohen dhe tė
shpėrndahen nė tė gjitha pjesėt e Kosovės, nė mėnyrė qė tė
mos mbesin tė zbatueshme vetėm nė njė pjesė. Merxhan
Uizerku, pėr ta bėrė kėtė kėshillė realitet, vendosi qė ta
thėrras njėrin ndėr miqtė e tij mė tė besueshėm. Andaj, fare
pa menduar mė gjatė, u ngrit nė kėmbė dhe iu afrua telefonit.
Duke e shtėrnguar fort me dorėn e majtė receptorin e
telefonit dhe me dorėn e djathtė nisi ti sjellė numrat e
telefonit tė Besnik Shalės.
Ishte gadi nė tė pėrfunduar dita e atij fundgushti, kur nė
derė ia bėhu ish avokati Besnik Shala, me tė cilin pak mė
parė bisedoi.
- Pėrse mė kėrkuat me kaq urgjencė, zoti kryetar? - pyeti
avokati, pasi u pėrshėndet me Merxhan Uizerkun.
- Tė kėrkova, sepse kam njė punė tė rėndėsishme dhe ndihma
juaj mė duhet mė shumė se kurrė.
- Lidhur me ēka ėshtė fjala?!
- Do tė sqaroj, sapo tė ulemi rrafsh!
- A mos ju ka kėrcėnuar kush?- pyeti me ngut Besnik Shala.
- Jo, jo, por puna pėr ēka tė kam ftuar, ėshtė mė e
rėndėsishme se ēdo gjė tjetėr. Ajo ka tė bėjė me mua si
individ, - sqaroi Merxhani.
- E keni fjalėn pėr udhėzimet, qė ua dha zoti Berger para ca
netėsh?
- Pikėrisht pėr ato ėshtė fjala.
- Dhe ?
- Dhe na duhet urgjentisht, qė pėrkthimet ti shumėzojmė dhe
tua pėrcjellim edhe shokėve sa mė shpejt.
- Po kjo qenka punė shumė e lehtė.
- Ashtu do tė doja tė jetė edhe unė, por mendoj se ka mbetur
edhe pak punė pėr tu bėrė nė kėtė drejtim. Kryesisht ata
kanė tė bėjnė me ēėshtjet juridike pėr tė cilat jam i bindur
se edhe ju keni menduar pas bisedės qė e patėt me zotin
Shvic atė natė.
Besnik Shala, pasi ua lėshoi njė sy letrave qė gjendeshin
mbi tavolinėn e punės tė Merxhan Uizerkės, nuk pa ndonjė
kontekst juridik dhe shtoi:
- Nuk besoj se nė kėto qė i pashė, ka diēka tė paqartė?
- Shiko i dashur, ēėshtja ėshtė mė e thellė se sa e
parashihni ju. Sė pari, do tė ndalesha tek ato ēėshtje, qė
ju juristėt i quani bazė juridike, e pastaj tė shohim tė
tjerat, - filloi Merxhani.
- Ju ēdo herė shfaqni dyshim nė aftėsitė tona, por do tė
bindeni se e keni gabim, - u pėrgjegj Besniku.
- Do tė doja qė vėrtetė tė jem gabim nė kėto raste, por e
dini si ėshtė puna? Unė disi nuk po mund tė besoj se mund
ti ndjekė drejtėsia, ata tė cilėt vėrtetė kanė pasė tė
drejtė qė tė ngrihen nė luftė! - shfaqi dyshimin para
Besnikut Merxhan Uizerka.
- Vėrtetė ndoshta kanė pasė tė drejtė, por mos harroni se
edhe ne kemi pasė tė drejtė. Liria vjen pėrmes dialogut, e
jo pėrmes grykės sė pushkės. Dhe sė fundi, a nuk ndodhi tani
pas luftės ēdo gjė, ashtu siē ne proklamonim? Pastaj, vijės
sonė i kanė ndihmuar shumė edhe vrasjet e shumė shqiptarėve,
qė u gjetėn nė bashkėpunim tė hapur me serbėt gjatė ditėve
tė luftės.
- Por, mos harroni, se pikėrisht dalja nė mbrojtje e tyre
nga ana jonė, ne mund tė na shkaktojė shumė probleme, sepse
nė fakt shqiptarėt e vrarė nga UĒK-ja ishin bashkėpuntorė tė
Serbisė, - shtoi Merxhan Uizerka.
- E ēka mendoni ju qė tė bėjmė ne? Tė heshim dhe ardhmėrinė
tonė tia lėjmė mėshirės sė kohės, apo njerėzve tė malit?
- Nė asnjė mėnyrė mėshirės, por punės sonė tė deritashme dhe
tė asaj qė do ta bėjmė edhe nė vazhdim.
- Por ja se fati i ardhmėrisė sonė, po varet pikėrisht nga
lėshimet e tyre qė i kanė bėrė gjatė luftės. Fundi i fundit,
pse ne tė mos i shfrytėzojmė dobėsitė e tyre, ashtu siē e
shfrytėzuan ata dobėsinė tonė qė nuk u angazhuam pėr luftė
tė armatosur me kohė, por me vonesė dhe mbetėm tė ndarė?!
- Ne do tė angazhohemi nė kėtė drejtim, Besnik, por shumė
pak besoj se familjet e gjithė atyre tė vrarėve nė cilėsinė
e bashkėpunėtorėve, se do tė pranojnė tė vihen nė shėrbimin
tonė! - shfaqi dyshimin Merxhan Uizerka.
- Kurse unė, mendoj tė kundėrtėn. Ato familje, pikėrisht do
tė pranojnė tė bashkėpunojnė me ne, pasi qė me krahun e
luftės edhe po tė shfaqin dėshirėn pėr tė qenė me ta, nuk
besoj se do ti pranojnė. Prandaj, ne duhet ta shfrytėzojmė
kėtė mundėsi dhe pėrmes tyre ti arrijmė qėllimet tona.
Fundi i fundit, mė mirė se ato familje qė janė dėmtuar
drejtėpėrdrejtė nga UĒK-ja. Askush nuk di tė flasė pėr ta.
- Mirė Besnik, por a ke menduar ti se ato familje mund ta
kenė kuptuar drejt atė vrasje dhe tė mos pranojnė tė
bashkėpunojnė me ne?
- Unė kam menduar pėr kėtė ēėshtje dhe madje kam filluar
edhe tė interesohem pėr disa nga ato familje, - tha Besniku
dhe pas njė pauze tė shkurtėr vazhdoi :
- Unė kam menduar edhe pėr disa familje tjera qė kanė
pėsuar humbjen e shumė antarėve tė familjeve tė tyre duke u
thėnė se sikur tė mos ishte UĒK-ja, edhe luftėn do ta kishim
fituar, edhe humbjet nė njerėz nuk do ti kishim pasė kaq tė
mėdha, e as djegiet e shtėpive nuk do ti kishim pėrjetuar
nė kėtė masė.
- Dhe ēfarė mendojnė ata!?
- Disa pajtohen plotėsisht me kėto mendime.
- Atėherė, vazhdo punėn nė kėtė drejtim, por mos harro se
duhet tė punojmė pak mė shumė me ndėrkombėtarėt, tė cilėt
nėse kanė ndonjė tė dhėnė pėr ndonjė rast qė dikush nga
pjestarėt e luftės ka bėrė ndonjė vrasje pas luftės ata ti
pėrvetėsojmė.Sepse pikėrsisht tek ata, ėshtė burimi mė i
sigurtė i tė dhėnave pėr njerėzit e malit.
- Po ata qė zihen nga ndėrkombėtarėt do tė pėrgjigjen para
ligjit pėr veprat e bėra dhe si kemi ne mundėsi tė lidhemi
me ta?!
- Ligjin e bėjnė njerėzit!
- Dhe?
- Dhe ne pėrmes njerėzve tanė, ti nxjerrim ata nga burgjet
nė mėnyrė qė tė bėhen dėshmitarė tė proceseve, qė presim tė
fillojnė kur tė na jepet sinjali pėr veprim.
- Kjo do tė ishte zgjidhje ideale, - u shpreh i kėnaqur
Besnik Shala.
- Pos kėsaj, nė njė udhėzim tė zotit Berger, e besoj, se
edhe juve ua ka pėrmedur zoti Shvic, se nė kėtė drejtim
duhet punohet edhe me disa nga njerėzit tanė, - u ngut tė
shprehet Merxhan Uizerka.
- Po pėrmes njerėzve tanė, tė gjitha kėto veprime do tė
kryhen, a mos po mendoni se pėrmes atyre tė malit do ti
gjejmė rastet qė na duhen ne?
- Jo, jo, unė e kam fjalėn pėr njerėzit tanė, tė cilėt me
kalimin e kohės do tė luhaten nga pikėpamjet tona politike
dhe mundohen qė pėrmes formave tė ndryshme, tė na sabotojnė
realizimin e planeve tona.
- Pėrsėri unė nuk jam duke e kuptuar, se pėr cilėt njerėz e
keni fjalėn, apo... - ndėrhyri Besniku.
- Pėr momentin, as unė nuk e kam idenė se cilėt njerėz mund
tė jenė ata, por ja kėtu nė udhėzimet e zotit Berger,
konkretisht nė pikėn dymbėdhjetė, jepen disa supozime shumė
interesante pėr tė cilat seriozisht duhet tė mendohet dhe
gjithėsesi tė punohet edhe nė kėtė drejtim.
- A ka mundėsi ta lexoj kėtė pjesė tė udhėzimeve, e pastaj
tė diskutojmė mė konkretisht!
- Pėr kėtė qėllim edhe u kam ftuar, qė ta lexojmė sė bashku
dhe ta analizojmė mirė e mirė. Pse jo edhe tė vendosim se
ēfarė tė bėjmė nė kėtė drejtim, - tha Merxhan Uizerka dhe
filloi tė lexojė sė pari nė frengjisht, e pastaj ia
pėrkthente edhe nė shqip, pasi qė Besniku nuk e kuptonte
frengjishten : Pas ēdo ndryshimeve, qė ndodhin nė shoqėri e
sidomos pas konflikteve tė armatosura, ėshtė e natyrėshme qė
subjektet apo qarqet e caktuara politike, qė kanė
funksionuar edhe para atij konflikti, tė pėrjetojnė tė
ashtuquajturin tėrmet tė brendėshėm. Andaj, nė mėnyrė qė
pasojat e tij tė jenė sa mė tė vogla dhe tė mos ndikojnė nė
zbehjen e bindjeve politike nė masė tė gjerė, duhet tė
evidentohen personat, tek tė cilėt hetohen shenjat e
dyshimit tė ndryshimit tė tyre. Nė momentin kur vėrtetohet
se ata janė duke anuar nga pikėpamjet e pėrfaqėsuara nga
krahu tjetėr. Atėherė, para se ata tė kalojnė pėrfundimisht
nė krahun tjetėr, duhet tė gjendet mėnyra e vrasjes sė tyre
nė atė mėnyrė, qė vrasja tė mendohet se ėshtė kryer nga
krahu tjetėr. Kėshtu, ato vrasje do tė shėrbejnė nė mbrojtje
tė interesave tė atij subjekti, e me siguri nė dėm tė
subjekteve tjera, pasi qė masa nuk ėshtė nė dijeni me
luahtjen e bindjeve tė tyre politike.... Pėr njė moment
Merxhani e ndėrpreu leximin, pėr ta parė disponimin e
Besnikut dhe pasi u bind se ai ishte pėrqėndruar nė
pėrmbajtjen e kėtij udhėzimi, filloi sėrish leximin : Kėto
forma tė veprimit kanė ndodhur nė tė gjitha shtetet
demokratike, qė kanė pėrjetuar ndonjė revolucion apo ndonjė
konflikt. Por vrasjet janė kryer nė mėnyrė aq diskrete,
madje edhe nė bashkėpunim me misionet thellėsisht armiqėsore
tė popullit, vetėm e vetėm qė zbulimi i kėtyre vrasjeve tė
mos zbulohet, por pėr tė arritur deri tek rezultati i
dėshiruar. Pėr kėto raste, supozimet pėr tė dyshuarit e
vrasjes, janė dhėnė pikėrisht nga ata qė e kanė pėrgatitur
vrasjen. Supozime kėto, qė kanė qenė edhe tė besuara nė masė
tė madhe duke i akuzuar kundėrshtarėt politikė pa ndonjė
mund tė madh...
- Vėrtetė qenka njė udhėzim interesant, por nuk besoj se do
tė kemi nevojė pėr ta vėnė nė jetė kėtė udhėzim, i bindur se
nuk do tė ketė tė tillė nė mesin tonė, - u shpreh Besnik
Shala.
- Dhashtė zoti e tė mos ketė, por mos harroni, i dashur, se
siē kanė filluar tė lėvizin gjėrat, mbase do tė kemi nevojė
ta jetėsojmė edhe kėtė pjesė tė udhėzimit. Siē thotė njė
fjalė e urtė popullore, nuk mund tė merret e kėndshmja pa e
dhėnė tė dhimbėshmen.
- Edhe nėse ndodh kėshtu, mendoj se ėshtė ende herėt, qė ta
fillojmė zbatimin e njė udhėzimi tė tillė, - shtoi pėrsėri
Besniku.
- Ne, duhet tė pėrgatitemi sikur kjo situatė tė na krijohet
nesėr nė mesin tonė. Dhashtė zoti, e mos pastė nevojė fare
pėr kėtė formė tė veprimit, - iu pėrgjegj Merxhan Uizerka
Besnikut nė fund tė bisedės sė tyre.
* * *
Shtatė muaj mė vonė, nė fillim tė marsit tė vitit 2000,
Besnikun, me telefon e ftoi urgjentisht nė shtėpinė e tij
Merxhan Uizerka. Besniku me tė marrė porosinė, u nis me
njėherė pėr te Merxhani dhe gjatė gjithė rrugės e vriste
mendjen, se pėr ēarsye e kishte ftuar. Pak para se tė
arrinte nė lagjen ku banonte Merxhani, njė shok i tij i
vjetėr e ndali, e pasi bisedoi me tė dhe i ndėrroi disa
fjalė, i tha :
- Shikoni Besnik. Punėt nuk i kemi mirė, sepse ēfarė po
bisedojmė nė zyrė, po pėrcillen fjalėt edhe nėpėr qarshi.
Sapo u nda Besniku nga shoku i tij i vjetėr, shpejtoi pėr
atje ku ishte nisur. Por pa i bėrė as dy-tre hapa, nisi tė
mendoj pėr propozimin e Luc Bergerit : A thua pėr kėtė
ēėshtje mė paska ftuar Marxhani? Po, po sigurisht pėr kėtė.
Tani po bindem se paska pasė tė drejtė kur mė pat thėnė qė
tė mendojmė me kohė, sepse gjėrat janė duke shkuar nė kėtė
drejtim, - i tha disa herė vetes Besniku.
- Mirė bėre qė erdhe, sepse mė shumė se kurrė pata nevojė tė
bisedoj me dikė dhe qė tė mund ti marr pėlqimin, - ishin
fjalėt e para tė Merxhanit pas pėrshėndetjeve tė zakonshme.
- Pėr ēka ėshtė fjala?- arriti ta pyes Besniku, sepse shihej
qartė qė ai dukej i shqetėsuar mė tepėr se kurrė ndonjė herė
tjetėr, pas pėrfundimit tė luftės.
- Pėr bisedėn qė e patėm ndėrprerė nė lidhje me udhėzimin
dymbėdhjetė tė Luc Bergerit, - u pėrgjegj Merxhani duke e
orientuar shikimin nė dollapin e tij ku i mbante tė mbyllura
udhėzimet origjinale, ashtu siē ia kishte dhėnė Luc Bergeri.
- Ke kuptuar diēka nė lidhje me atė pikė tė udhėzimeve?
- Ka kohė qė kam filluar tė dyshoj, por ja se edhe dyshimeve,
me gjasė, u ka ardhur fundi. E vetmja mėnyrė pėr tė shpėtuar
nga kjo situate, ėshtė zbatimi i atij udhėzimi, nėse duam qė
tė mbesim besnikė tė fjalėve dhe premtimeve tona. E pse mos
tė bėhemi edhe mė tė fortė se kemi qenė deri mė tash, foli
Merxhani me zė gati nė vaj.
- Ndoshta pėr njė hap tė tillė, duhet tė mblidhet edhe
kryesia? pyeti pa u menduar fare Besniku.
- A mos deshe qė edhe ta ngarkojmė njė tellall dhe ta
njoftojmė gjithė qytetin L, se ēfarė kemi ndėr mend tė
veprojmė! u shpreh me nervozė Merxhani.
- Mė falni, por aq keq po ndihem nė kėto momente, sa qė nuk
isha nė gjendje as tė mendoj se ēfarė po flas! u arsyetua
Besniku me zė fajtori.
- Edhe unė e kam tė njėjtin shqetėsim, por qė tė mos
shqetėsohemi edhe mė shumė nė tė ardhmen, ne duhet tė
kalojmė nė veprim. Sa mė parė aq mė mirė! - ia ktheu
Merxhani.
- A keni ndonjė propozim konkret?
- Jo vetėm pėr qytetin e L, por pėr gjithė Kosovėn, sepse aq
shumė ka lėshuar rrėnjė pesimizmi nė mesin e njerėzve tanė,
sa njė ditė do tė na zėrė frymėn tė gjithėve. Qė tė mos
ndodhė kjo, ne duhet tė pėrgatitemi me kohė, qė tu
pėrgjigjemi atyre, ashtu edhe siē e meritojnė, - nguli kėmbė
Merxhani.
- Pėr kė po dyshoni nė mesin tonė?
- Janė tre!
- Cilėt janė?
- Tė tre kanė qenė tė mirė, por tė tre janė bėrė aq tė
rrezikshėm, sa mund tė na sjellin para njė akti tė kryer pėr
fundosje. Por, hė pėr hė, nė vendet tjera po tregohen edhe
mė tė rrezikshėm.Sidoqoftė, qė tė jetė pėr tė relizuar
qėllimet tona nė takimin e djeshėm, nė qendėr kemi marrė
vendim qė secili qytet ti japė propozimet e veta, e pastaj
tė gjenden mundėsitė se nga kush tia fillojmė me kėtė formė
tė kurbanit, - tha duke e vėnė buzėn nė gaz Merxhan Uizerka.
- Po ti, a u tregove atyre se ēfarė na ka propozuar miku ynė
Luc Bergeri nė lidhje me kėto probleme?
- Kopjet e propozimeve tė gjithė i kanė marrė dhe secili
ėshtė obliguar qė tė paraqesė strategjinė e veprimit, nė
lidhje mė kėtė pikė tė udhėzimeve dhe nė lidhje me pikėn
shtatė, - u ngut tė sqaroi Merxhani.
- Nė lidhje me ēka ishte pika shtatė, se paskam harruar?
- Nė lidhje me listėn e ushtarėve, tė cilėn veē e kemi
pėrpiluar dhe dorėzuar qysh nė vitin e kaluar.
- Po, po, por ajo listė ishte mė lehtė tė hartohet seē ėshtė
kjo tani!
- Pse ishte mė lehtė?
- Sepse ishte me mė pak dhembje!
- Por me kėtė listė sukseset, shpresojmė se do tė jenė mė tė
mėdha, e nė anėn tjetėr, dyshimet mė tė vogla se sa me
listat e atyre egėrsirave tė malit.
- Po, pėr personat qė do tė zėnė vend nė listėn tonė? Me ata
tre, a keni marrė informacione tė mjaftueshme, se unė kėtė
kohėn e fundit kam qenė mė shumė i angazhuar nė ato detyra
qė i patėm diskutuar mė herėt, sesa nė rrjedhat e problemeve
politike.
- I pari nė listėn tonė do tė jetė Avdi Uka, e pėr tė tjerėt
do tė mėsosh pas dy - tre ditėsh.
- Po Avdiu, me sa mbaj mend unė, ishte nė mesin e mė tė
besuarve nga njerėzit tanė. Madje, ai pat marrė pjesė edhe
nė takimin me Luc Bergerin!?
- Pjesmarrja e tij nė atė takim tė rėndėsishėm, ėshtė edhe
arsyeja kryesore qė ai tė jetė nė listė i pari. Sepse,
kohėve tė fundit, ka filluar tė flasė aq shumė, saqė po
frikėsohem se njė ditė do ti tregoi dikujt edhe pėr
fshehtėsitė e atij takimi dhe lidhjet tona tė reja me tė
cilėt sapo kemi filluar bashkėpunimin. E pastaj, cila rrugė
na pret ne? Besoj se kjo ēėshtje nuk do koment?
- Po ai me sa kam dėgjuar, i ka disa tė afėrm tė tij, qė
kanė qenė nė luftė dhe ėshtė paksa vėshtirė qė tė bindet
dikush se e kanė vrarė ata tė luftės, - shfaqi mendimin e
tij Besniku.
- Deri sa tė zbulohet e vėrteta rreth vrasjes sė tij,
ndoshta radha do ti vijė edhe tė dytit e tė tretit tė
listės sonė. Prandaj, pėr kėtė mos u merakosni, i nderuari
prokuror, Ju, e dini se si do ti gjeni faktet pėr ndonjėrin
nga ata tė listės se gjoja ata e kanė vrarė.
- Po detyra ime, apo mė mirė tė them ndihma ime nė kėtė
drejtim, cila do tė jetė?
- Ju, qė sot duhet tė angazhoheni, pėr tė pėrgaditur ndonjė
montim dhe kėtė vrasje tia ngarkoni ndonjėrit prej
pjestarėve tė TMK-sė, nė mėnyrė qė populli tė mos dyshojė se
dikush tjetėr, pos atyre tė luftės janė kryesit e kėtyre
veprimeve, - pėrsėri sqaroi Merxhan Uizerka.
- Pėr kur ėshtė pėrgatitur kjo vrasje?
- Atėherė, kur ju tė bėheni gati nga ana juaj, na lajmėroni,
sepse unė e di se ēfarė bėjmė pastaj.
- Po ende unė nuk i kam marrė dosjet nga zoti Shvic, qė mė
ka lajmėruar se i ka bėrė gati pėr mė shumė se gjysmėn e
listės qė ia dorėzuam para tre muajve!
- Sė pari, duhet tė theret kurbani, e mė pas mendojmė se
cilit do tia ngarkojmė pėr ti bartur pasojat. Madje, me
kėtė ēėshtje mund tė vonohemi deri nė njė vit poqese e
kėrkon nevoja. Pėr momentin, mjafton qė ne tė fillojmė
zbatimin e planeve tona, qė seriozisht do ti lėkundė
bindjet e popullit, qė i kanė pėr ata tė luftės.
- Atėherė, mua mu dashka qė tė ngutem pak, nė mėnyrė qė sa
mė parė tė bie nė kontakt me zotin Shvicin, Zhivkoviqin dhe
Zoranin. Prandaj na u dashka tė mendoj edhe pėr mėnyrėn e
takimit.
- Sė shpejti do tė shkojmė nė njė takim nė Turqi, ku mund tė
nisesh edhe ti me ne dhe tė ndalesh nė Shkup. Atje ti
shkėmbeni ato dosje.
- Qenka rast i shkėlqyeshėm, por na duhet qė ta lajmėrojmė
zotin Shvircin, sepse me siguri me ta nė Shkup do tė vijnė
edhe Zhivkoviqi dhe Zorani nga Beogradi. Ata mbase do tė na
ndihmojnė edhe mė shumė nė kėtė drejtim.
- Kėshtu do tė bėhet dhe ska ndryshe, por ju lutem kjo
bisedė, qė e bėmė tė mbetet kėtu dhe tė mos e dijė askush
tjetėr. Ndėrsa sa i pėrket dosjeve, prej sot e tutje pėr
qytetin e L do ti mbani ju!?
- Fjalė janė kėto, zoti Merxhan, apo ndoshta nuk keni besim
edhe nė mua?
-Po sikur tė mos kisha besim nė ju, atėherė pse t'ju kisha
ftuar pėr tė biseduar tė gjitha kėto qė po i bisedojmė sot?
Prej kėtij momenti, Besniku u takua edhe disa herė me Avdiun,
me tė cilin bisedonte sikur tė mos kishin planifikuar asgjė
pėr tė. Madje nė disa raste, Besniku ishte i interesuar qė
nga ai tė mėsojė shumė tė dhėna mė tė hollėsishme rreth
ndonjė konflikti eventual me dikė. Dhe nė anėn tjetėr,
bisedat orientoheshin edhe nė atė dreejtim qė tė bindej
plotėsisht, se Merxhani kishte tė drejtė nė vendimin e tij.
Pas disa takimeve, njė ditė Avdiu shkoi nė zyrėn Besnikut
pėr tė intervenuar nė lidhje me njė tė malit qė kishte
plaēkitur dhe i qe shqiptuar dėnimi. Nė lėndėn e tij, ishte
caktuar Besniku prokuror. Ndėrhyrja e tij pėr njerėzit e
malit, siē i quante ai pjestarėt e UĒK-sė, pėr tė ishte
dėshmi, se ai duhet tė jetė i pari nė listėn e pikės
dymbėdhjetė tė udhėzimeve tė Luc Bergerit.
PJESA E DYTĖ
Mė njėzet e katėr Mars tė vitit 2001, nė ditėn e dymbėdhjetė
tė arrestimit tė Elton Kodrės, qė nė orėt e mėngjesit, u pa
se do tė ishte njė ditė e vėshtirė pėr tė dhe pėr Erzen
Zenelin. Qė nė mėngjes, ata i paralajmėruan se me ta kanė
punė inspektorėt e hetuesisė policore.
Eltoni tash e dymbėdhjetė ditė, prej se qe arrestuar nuk
ishte parė me Erzenin dhe se nuk e dinte ende arsyen e
arrestimit tė tyre, por tė vetmen gjė qė dinte ai, ishte
fakti se po tė njejtėn ditė ėshtė arrestuar edhe Erzeni.
Ditėn kur e arrestuan Eltonin, policia i pat thėnė se kanė
urdhėr qė ta arrestojnė, por asnjėri prej policėve nuk i
tregoi arsyet se ēfarė kishte bėrė ai qė ta arrestonin. Do
ti mėsosh arsyet, kur tė shkosh atje.., - i patėn thėnė.
Aii as qė kundėrshtoi urdhėrin, meqė ishte i bindur se
skishte vepruar asgjė kundėr ligjit. Por ajo qė e brengoste
ate mė shumė ishte fakti se si deri mė tash fare nuk e
kishin marrė nė pyetje dhe tė paktėn tia tregonin arsyet e
arrestimit tė tij. Ngjashėm kishin vepruar edhe me Erzenin,
pėr tė cilin i kishte folė njėri prej gardianėve.
Kot e kishte vrarė mendjen Eltoni gjatė gjithė atyre ditėve
tė shkuara, pėr tė mėsuar arsyet e arrestimit tė tij, pasi
qė asnjėri si kishte thėnė asnjė fjalė tė vetme lidhur me
kėtė ēėshtje. Por, nė anėn tjetėr, atij nuk i kujtohej se
kishte bėrė ndonjė vepėr tė ligė, sa qė edhe tė arrestohet e
tė burgoset.
Eltoni ēuditej edhe pėr njė fakt tjetėr. Si ka mundėsi qė
njė i arrestuar edhe pas kaq ditėsh, tė mos ketė mundėsi tė
takohej as me avokatin e tij mbrojtės, nga i cili mbase do
tė kishte mėsuar tė paktėn arsyen e arrestimit.
Pikėrisht nė orėn dhjetė, nė dhomėn ku ai po mbahej i
vetmuar, erdhi njėri prej gardianėve qė pėr herė tė parė po
e shihte dhe i tha qė ta ndiqte pas deri nė katin e dytė, ku
po e prisnin dy inspektorė tė hetuesisė. Dhoma nė tė cilėn e
ēuan Eltonin ishte e vogėl, apo ndoshta atij iu duk ashtu,
ngase ishte e mbushur pėrplot nga tymi sa qė nuk shihej fare
se a ka njeri brenda apo jo.
- Elton Kodra tė quajnė ty?- ishte pyetja e parė qė e dėgjoi
ai nė anglisht nga njėri prej inspektorėve. Pak mė vonė,
dėgjoi edhe zėrin e pėrkthyesit, por atė nuk e pikas fare se
nė cilėn pjesė tė dhomės ishte i vendosur, pasi qė dhoma e
hetuesisė ishte e ndarė me njė beze ngjyrė kafeje.
- Po. Unė jam Elton Kodra, - iu pėrgjegj Eltoni.
- A jeni tė vetėdishėm se kė keni vrarė ti me shokun tėnd
Erzenin? ishte pyetja tjetėr, qė e dėgjoi pėrsėri nga
pėrkthyesi.
- Unė kam vrarė dikė!?
- Po, po ju se kush tjetėr?
- Po kė e paskam vrarė, meqė unė nuk di pėr kėtė vrasje?
pyeti Eltoni duke mos mundur ta kontrolloi veten pėrballė
kėsaj pyetje.
- Pse bėn kinse nuk di asgjė?
- Sepse vėrtetė nuk di gjė pėr kėtė qė po mė akuzoni!
- Kaq tė dobėt e paskeni memorjen, sa qė pa u mbushur njė
vit tė harroni se keni privuar njė njeri nga jeta me
paramendim.
- Nuk bėhet kėtu fjalė pėr harresė, zotėrinj, por ndoshta mė
keni ngatėrruar me dikė tjetėr. Unė asnjėherė nuk e kam
privuar nga jeta askėnd, e aq mė pak para njė viti, - u
pėrgjigj Eltoni.
- Do tė thotė, se mė herėt keni vrarė dikė apo jo?
- Ju thashė, zotėrinjė tė nderuar, se unė kurrė asnjeri se
kam privuar nga jeta!
- Po nė luftė, keni marrė pjesė?
- Qė nga dita e parė!
- Dhe as nė luftė, nuk keni vrarė askėnd?
- Nuk kam pasur kėnaqėsinė qė nė luftė ta vras dikė!
- Do tė thotė se ju me kėnaqėsi do tė kishit vrarė nė luftė,
sikur t'ju ishte dhėnė rasti, apo?
- Mbase nė luftė njeriu shkon ose pėr tė vrarė dikė, ose pėr
tu vrarė vetė, por ja qė unė, siē u thashė, nuk pata
kėnaqėsinė ta vras askėnd, e as nuk pata fatin qė tė vritem.
Ushtari i ēdo ushtrie nė luftė shnėdrrohet nė makineri pėr
vrasje!
- Po talleni me ne, apo po thoni tė vėrtetėn?!
- Sė pari, po u them se nuk kam arsye tė tallem dhe sė dyti,
nuk jam duke ju kuptuar se pėr ēfarė e keni fjalėn me kėto
pyetje provokuese.
- Atėherė, a e dini se pėr ēfarė jeni arrestuar?
- Jo, nuk e di dhe do tė dėshiroja qė ti di arsyen
arrestimit tim?
- Ky qenka i krisur? - i tha shokut tė tij njėri prej
inspektorėve.
- Ndoshta kėshtu shtihet me qėllim, qė tė mos e tregoi tė
vėrtetėn, por ne nuk mund ta tolerojmė njė gjė tė tillė.
Duhet ta ndėrrojmė metodėn e marrjes nė pyetje tė kėtij
kokėforti.
Bisedėn qė e zhvilluan inspektorėt nė mes njėri tjetrit,
Eltoni nuk e kuptoi, por e mori me mend se ata nė mes njėri
tjetrit janė duke biseduar diēka nė lidhje me tė.
- E mira pėr ju do tė ishte, sikur ne tė merremi vesh nė mes
nesh pa e pėrdorur dhunėn dhe tė pranoni veprėn qė e keni
bėrė? - ndėrhyri inspektori tjetėr, i cili deri mė tani nuk
kishte folė fare me Eltonin.
- Po si ta pranoj njė vepėr qė nuk e di se cila ėshtė ajo
vepėr qė unė e paskam kryer sa qė tė arrestohem?!
- Ne kemi fakte dhe herėt apo vonė do t'ju ballafaqojmė me
faktet tona, por mė mirė do tė jetė pėr ju sikur tė pranoni
vetė, se sė bashku me Erzenin e keni vrarė njė shqiptar?
- Si!? Shqiptar paskam vrarė unė?! E keni gabim, zotėrinj,
sepse unė jo vetėm se nuk kam vrarė asnjė shqiptar, por as
qė kam menduar ndonjėherė pėr gjėra kaq tė shėmtuara!
- Po Avdi Ukėn nga qyteti i L, kush e ka vrarė?- ndėrhyri
njėri nga inspektorėt.
- Avdi Ukėn?! As qė e njoh se kush ėshtė e nga ėshtė!
- Jo, ske si ta njohėsh mė, sepse atė e keni privuar nga
jeta ti dhe shoku yt.
- Ju betohem nė mundin dhe sakrificėn e dhėnė gjatė luftės
dhe nė familjen time se unė nuk jam autor i krimit, qė ju po
mundoheni tė ma mveshni, sepse as qė di gjė se kur ėshtė
vrarė ky person. Pėr herė tė parė po dėgjoj pėr tė nga ju! -
shtoi Eltoni.
- Mirė atėherė, pas dy orėsh do tė shihemi pėrsėri, ndėrsa
nė ndėrkohė do tė keni punė me policinė tonė, e cila ka
gjuhė tjetėr nga kjo qė po e pėrdorim ne.
- Pasi mė keni arrestuar, ju mund tė jepni urdhėr edhe tė mė
mbysin, por tė jeni tė bindur pėr njė gjė, se nuk do tė mund
tė mė bindni ta pranoj veprėn e dikujt tjetėr si vepėr timen,
- u tha nė pėrfundim Eltoni inspektorėve ndėrkombėtarė. Duke
e nxjerrė atė nga zyra e tyre, dy policė, tė cilėt e
shoqėruan pėr nė ēeli kishte qėndruar tash e dymbėdhjetė
ditė. Pa u larguar Eltoni mirė nga zyra e inspektorėve,
dėgjoi zėrin e njėrit prej tyre duke e urdhėruar njė polic
qė ta sillnin nė zyrėn e tyre Erzen Zenelin.
Eltoni sa do tė dėshironte qė ta takonte Ezrenin, tė cilin
nuk e kishte takuar mė, pos ditėn kur i kishin arrestuar dhe
me tė njėjtėn makinė, e me duar tė lidhura, i patėn sjellur
nė Bondstill. Duke ecur ai koridorit me duar tė lidhura nė
mes dy policėve, e rikujtoi skenėn e arrestimit. Pastaj, kur
i bashkuan tė dy dhe u thanė se kėta, tetė muaj mė parė,
bashkarisht, e kishin kryer njė vrasje. Tė dy kishin mbetur
tė hutuar, duke e pyetur veten, se si kishin ardhur tek ky
pėrfundim, kur gjatė gjithė jetės sė tyre, vetėm tre katėr
herė ishin takuar dhe as njė herė nuk kishin pasė rast, as
tė bisedojnė pėr diēka, e lėre mė qė tė planifikojnė dhe ta
kryejnė ndonjė vrasje. Eltoni, Erzenin e kishte njohur vonė
dhe pėr tė shumė herė shokėt e tij i kishin folė vetėm mirė.
Nė veēanti Bedri Elshani qė i kishte thėnė, se Erzeni gjatė
luftės kishte qenė njėri ndėr luftėtarėt mė tė guximshėm. Ai
ishte shumė i suksesshėm nė shumė aksione. Pėr tė dinte
vetėm se shokėt gjatė luftės e quanin komandant "Gaca",
sepse kudo qė ai shkilte ia fuste flakėn armikut. Pas
pėrfundimit tė luftės, atė e kishin caktuar nė shėrbimin e
zbulimit, duke qenė nė lėvizje tė pėrhershme. Rrallė herė
ishte takuar me tė dhe ato pak takime i mbante mend si
kontakte tė sinqerta tė njė njeriu tė meritur pėr lirinė e
vendit, e nga askush nuk kishte dėgjuar ndonjė fjalė tė keqe.
Madje, Eltonit, iu kujtua njė insert i bisedės se ai i
kishte thėnė shokėve, se kishte njohur njė vajzė me tė cilėn
ėshtė duke menduar seriozisht qė martohet. Por i kishte
kushtet e vėshtira ekonomike dhe kėrkoi ndihmė nga shokėt,
qė ti ndihmojnė nė realizimin e martesės. Dhe e gjitha
ishte kjo, qė ai dinte pėr tė, e hiq mė shumė.
Prandaj, fjalėt e inspektorėve se gjoja ai sė bashku me tė e
paskan vrarė Avdi Ukėn para tetė muajve, konkretisht mė 8
gusht tė vitit 2000, iu duk se me kėtė akuzė mos, ėshtė
bėrė ndonjė gabim apo keqkuptim me emrin e tij. Ishte tepėr
i bindur, se ai shumė shpejt do tė kthehet nė shtėpi.
* * *
- Nė kėtė moshė qė je ti, njerėzit i hyjnė rrugės sė keqe,
pėrkatėsisht vrasjeve pėr tė hyrė nė histori. Por tė jeni tė
bindur, se jeni gabuar, djalosh, - ishte fillimi i bisedės
sė inspektorėve me Erzenin, pasi ata e kryen bisedėn me
Eltonin.
- Mė falni, por unė skam kryer asnjė vrasje, qė pėrmes saj
tė futem nė histori, - iu pėrgjegj Erzeni inspektorėve.
- Si nuk ke kryer asnjė vrasje? Po Avdi Ukėn kush e vrau,
nėse jo ti me shokun tėnd, Eltonin?
- Se kush e ka vrarė, nuk e di. Por e di se unė nuk e kam
vrarė askėnd. Ndėrsa, sa i pėrket kėtij personi qė ju po ia
pėrmendni emrin, as qė di gjė se kush ishte, e as qė kam
dėgjuar se kur ėshtė vrarė!- u pėrgjegj Erzeni.
- Po supozojmė se sdini gjė pėr kėtė vrasje, po nė luftė
keni qenė? ndėrhyri inspektori tjetėr, i cili rrinte ulur
nė anėn tjetėr tė tavolinės.
Inspektorėt, nga pėrgjigja e shpejtė e tij, e kuptuan se
Erzeni dinte mirė anglishten dhe i urdhėruan pėrkthyesit qė
tė largohet nga prapaskena, meqė merreshin vesh mjaftė mirė
nė gjuhėn angleze.
- Nuk na u pėrgjegje nė pyetjen tonė pėr luftėn? pėsėri
shtoi inspektori.
- Po, kam qenė!
- Pse keni marrė pjesė nė luftė?
- Sepse i jam pėrgjegjur kushtrimit tė Atdheut!
- Po tani kujt i pėrgjigjesh?
- Pėrsėri i pėrgjigjem Atdheut!
- Kjo na jep tė kuptojmė, se ti i shėrben dikujt. E mira do
tė ishte sikur tė na tregoni, se pėr kė punon?
- Kėtu pajtohem me ju, sepse ėshtė e vėrtetė se unė punoj
pėr dikė!
- Na thuaj, pra, se pėr kė punon?
- Punoj pėr Atdheun tim!
- Po Atdheut i ke shėrbyer gjatė luftės. Ne pėr tani po tė
pyesim, se kujt je duke i shėrbyer?
- Edhe tani kam tė njėjtėn pėrgjigje. I shėrbej, sepse
Atdheu im ende ėshtė nė rrezik!
- Nė rrezik! Po nga kush?
- Nga tė gjithė ata, qė nuk ia duan tė mirėn!
- Prandaj pėr kėtė arsye edhe e keni varė Avdi Ukėn, apo jo
?
- Ju thashė, se nuk e kam vrarė unė, e as nuk e di se kush e
ka vrarė atė, pasiqė as nuk e kam njohur kurrė se kush ishte
ai.
- Po shoku juaj pak mė parė na tha, se ju sė bashku me tė e
keni vrarė, sepse Avdi Uka kishte qenė njėri prej atyre qė
nuk ju ka pėrkrahur gjatė luftės?
- Nuk besoj se shoku im ju ka thėnė kėshtu. Kėto gjėra, qė
unė i quaj provokacione, janė pjellė e mendimeve tuaja, qė
me ēdo kusht dėshironi tė na pėrqani krahun e luftės. Njė
gjė duhet tė dini, se me kėto montime intriguese, kurrė nuk
do tė dilni fitimtar. Ata qė janė duke u angazhuar tia
prezentojnė botės popullin tonė, pėrkatėsisht ēlirimtarėt si
vrasės dhe njerėz me prirje pėr tė destabilizuar situatėn,
janė po ata tė cilėt na kanė shtypur deri dje nė forma tė
ndryshme. Kuptohet se kėtu i kanė edhe njerėzit e tyre, e ju
duhet ata ti zini dhe ti dėnoni, e jo ne, qė sakrifikuam
pėr ta mbrojtur popullin nga bishat skllavėruese.
- Nuk kemi ardhur kėtu qė tė na mbash ligjerata, djalosh por
qė t'ju pėrgjigjesh pyetjeve tona, - ndėrhyri njėri nga
inspektorėt.
- Edhe kėto qė ua thashė, ishin pėrgjigje e pyetjeve tuaja,
zotėri, dhe asgjė mė shumė!- tha Erzen Zeneli.
- Mirė, tė kalojmė mė konkretisht nė ato ēėshtje qė na
interesojnė. Dhe sė pari, na intereson tė dimė, se a je i
martuar, apo jo?
- Jo, nuk jam i martuar!
- Po i fejuar a jeni?
- Po.
- Si quhet e fejuara juaj?
- Argjira!
- Po mbiemri?
- Guri.
- Nga ėshtė e fejuara juaj?
- Ėshtė nga qyteti i L.
- Si jeni njohur me tė?
- Me dashuri.
- A e keni ditur, se familja e tė fejuarės suaj ka patur njė
konflikt tė mėhershėm me tė vrarin Avdi Uka?
- Jo nuk e kam ditur, e as nuk e di as sot.
- Si ka mundėsi?
- Ka mundėsi, sepse unė ende nuk e njoh mirė gjithė
farefisin e saj, por e di se vėlla i saj i vetėm, ka qenė
luftėtar dhe ka rėnė dėshmor nė vijė tė frontit!
- Pse atėherė e fejuara juaj, ju ka nxitur ta kryeni kėtė
vrasje, ju me Eltonin?
- Kjo nuk ėshtė e vėrtetė.
- Ju, pos qė jeni zotuar para tė fejuarės tuaj, e keni
angazhuar edhe Elton Kodrėn qė ta kryeni kėtė vrasje duke e
mbajtur fshehtėsi.
- Nuk ėshtė e vėrtetė, sepse unė kurrė me askėnd, nuk kam
biseduar pėr ndonjė vrasje pas lufte, pasi qė gjatė kėsaj
periudhe kam pasė mundėsi ta tregoj veten.
- Ne jemi tė bindur se ju e keni kryer vrasjen, - tha njėri
nga inspektorėt duke e ngritur zėrin.
- Do tė doja edhe unė qė tė di pėr ato fakte qė ju i keni,
sepse pavarsisht se kush do tė jetė dorasi, unė do ta
dėnoja atė dhe tė gjithė ata qė planifikojnė ta vrasin
lirinė e Kosovės, - u pėrgjigj Erzeni.
- E dini ēka djalosh? Ne po tė ofrojmė disa mundėsi, qė ti
tė lirohesh nga burgu dhe tė shkosh e tė martohesh, - tha
njėri prej inspektorėve dhe i tregoi letrėn e shkruar me
disa nga propozimet e tyre qė ai mund tė lirohej.
- Dhe ēfarė duhet tė bėj unė, sipas jush, me kėto propozime?
- pyeti Erzeni inspektorėt, - pa arritur ti lexojė
propozimet.
- Ja pėr shembull. Zgjidhja mė e mirė pėr ju do tė ishte
sikur ju tė pranoni se Elton Kodra e ka kryer vrasjen. Kurse
ju ia keni tėrhequr vėrejtjen, se ju nuk mund ti ndihmioni
atij, pasi qė familja e tė fejuarės tuaj, dikur ka pasė njė
konflikt familjar dhe mund tė konsiderohet si hakmarrje.
- E pastaj, ēfarė tė bėj? pyeti Erzeni, duke qeshur me zė
tė lartė.
- Tė pranoni se juve, dikush nga lart, u ka propozuar qė ta
gjeni njė shok tuajin pėr ta vrarė Avdi Ukėn dhe se ju i
keni propozuar pėr Elton Kodrėn, - u pėrgjegj Erzeni.
- Por, ja se kjo kėshtu nuk ka ndodhur, zotėrinj tė nderuar!
- Ne po e kuptojmė se kjo kėshtu nuk ka ndodhur, por kėshtu
ka mundur tė ndodhė dhe kėshtu ia vendosim kapakun kėsaj
pune.
- Pasi e keni tė qartė, se e vėrteta qenka ndryshe pse na
keni arrestuar ne, e nuk i keni arrestuar ata qė e kanė
kryer vrasjen?- iu drejtua inspektorėve Erzeni.
- Nė kėtė drejtim, mund tė na ndihmoni edhe ju Erzen, - iu
drejtua inspektori.
- Ēka mendoni ju se jam unė, spiun i atdheut tim?
- Ju pikėrisht me kėso veprash, mund tė bėheni dėshmor i
atdheut sepse i ndihmoni zbardhjeve tė vrasjeve politike nė
Kosvė, - ndėrhyri i njėjti inspektor.
- Do tė thotė, se ju jeni tė bindur se me montime tė tilla,
mund tė zbardhen vrasjet! Jo zotėrinj, keni trokitur nė
adresė tė gabuar sepse unė nuk jam ai qė i tradhėtoj idealet
e atdheut. Unė jam betuar pėr ato ideale dhe jam nė gjendje
qė tė vdes, por me nder, e nė asnjė mėnyrė i turpėruar dhe
me faqe tė zezė, siē po veprojnė ata qė u kanė gėnjyer juve,
e nesėr do ti gėnjejnė edhe tė tjerėt qė do tė vijnė pas
jush. Betimi i kėtyre soj njerėzish, ka tė bėjė me
tradhėtinė e vendit, - u shpreh Erzeni.
- Idealet mbesin shterpe, po sikur tė mos keni tė mira
materiale pėr tė jetuar, - ndėrhyri inspektori tjetėr.
- Mė e ėmbėl ėshtė jeta e varfėr, por e ndershme, se sa
tradhėtia. Tradhėtia nuk ka ēmim me tė cilin mund tė paguhet,
veēse me plumb. Pandaj, ju mė lehtė e keni tė mė vrisni, se
sa tė mė bindni qė ti pranoj udhėzimet tuaja nė dėm tė
Atdheut.
- Mos u ngut djalosh, sepse je i ri dhe jetėn e ke pėrpara.
Ju atė mund ta gėzoni, poqese i pranoni propozimet tona?
- Propozimeve tuaja u vjen era tradhėti, e tradhėtinė nuk
mund tė ma mbillni nė zemrėn time. Shkoni atje ku mund ti
gjeni ata qė pranojnė qė tė bėhen tė pasur, duke luajtur me
fatin e popullit tė tyre. Mua mė lini tė lirė, qė ta
vazhdoj jetėn time ta jetoj ashtu siē di dhe siē dua unė, e
jo siē mė udhėzoni ju, - ua ktheu me ton tė lartė Erzeni.
- Ne po tė lusim me tė mira djalosh, kurse ti po na kthen me
tė keq. Mbaje mend, se mė mirė do tė bėsh sikur ta pranosh
njėrin nga kėto propozime, sesa tė kalbesh nė burgje.
- Burgjet janė pėr burra, zotėrinj, e jo pėr tradhėtarėt.
Pėr tradhėtarėt, janė vetėm plumbat. E nėse keni vendosur tė
mė shpėrbleni me plumba, ja ku mė keni tė tėrin tė gatshėm.
E nuk do tju mungoi as nėnshkrimi, im pėr tu flijuar pėr
Kosovė. Ndėrsa, pėrsa i pėrket propozimeve tuaja qė tė bėhem
unė i pasur, u propozoj ti ruani pėr dikė tjetėr, mbase
mund tė gjeni tė tillė mjaft. Sikur tė mos ishin kėto njerės
qė ju mund ti blini, ne shqiptarėt mė mirė do ti kishim
punėt.
- Ne po ta ofrojmė kėtė mundėsi para se tė kontaktojė me ju
avokati, sepse ndoshta pas kontaktit me tė, do ta keni mė
vėshtirė ta ndryshoni mendimin, apo jo Johanes? - tha njėri
prej inspektorėve duke iu drejtuar shokut tė tij.
- Unė po ta ofroj edhe njė mundėsi tjetėr, djalosh, - foli
kėtė herė inspektori Johanes, siē e quajti shoku i tij dhe
besoj se do tė pajtoheni me propozimin tim.
- Ju thashė se unė nuk pajtohem me asnjė propozim tuajin qė
e cėnon idealin tim! - tha Erzeni, duke i shikuar me habi
inspektorėt.
- Unė, djalosh, jam nga Kanadaja dhe po tė pranoni se shoku
juaj, Elton Kodra, e ka kryer vrasjen me propozim tė
njerėzve udhėheqės tė ish ushtrisė suaj, ju do tė jeni i
siguruar nė vendin tim. Atje do ta keni njė shtėpi konfore,
me kushte shumė tė pėrshtatshme pėr jetė, si dhe do tė jeni
i siguruar deri nė vdekje pėr ta jetuar jetėn me tė fejuarėn
tuaj, Argjira Gurin.
- Gaboheni zotėri, qė spo mė propozoni vdekjen, pėr tė
cilėn jam mė i gatshėm, se sa pėr tradhėtinė?
- Mos u ngut djalosh, sepse jeta ėshtė e ėmbėl dhe e gjatė,
pastaj kush e di se si mund tė ndodhė. Pas njė kohe, ju me
vete mund ta merrni edhe familjen tuaj nga fshati dhe tė
jetoni nė Kanada.
-Ēfarė mė konsideroni mua, zotėri?
- Si djalė i dėgjueshėm dhe i respektueshėm! u pėrgjegj
inspektori Xheks.
- Ashtu edhe jam.
- Atėherė, prano propozimet tona dhe ik nga Kosova, sepse
kėtu nuk ėshtė vend pėr tė jetuar djem si ju.
- Sipas jush, kėtu duhet tė jetojnė serbėt dhe tė na
sundojnė, siē na kanė sunduar deri mė tash, apo jo zotėrinjė?!
- Pse jo, edha ata janė njerėz siē janė edhe tė tjerėt.
- A keni diēka tjetėr pėr tė mė thėnė, zotėrinjė inspektorė?
- Ju ftoj edhe njė herė qė tė mendoni pėr jetėn tuaj, sepse
po mė dhimbeni qė moshėn tuaj tė njomė ta kaloni tė mbyllur
nė burg.
- Duhet tė ndieni ju dhimbje, nėse unė pranoj tė bėhem njė
tradhėtar, e jo nėse e mbroj tė vėrtetėn, - ua ktheu Erzeni.
- Po ju do tė dėnoheni.
- Unė nuk do tė dėnohem, sepse nuk kamė bėrė asgjė pėr tu
dėnuar, ashtu siē nuk ka bėrė edhe shoku im Elton Kodra.
- Si nuk keni bėrė, kur e keni vrarė pjestarin e kombit tuaj.
- Atė e keni vrarė ju, e jo ne qė po na akuzoni, - arriti tė
thotė Erzeni me njė ton gati kėrcėnues.
- Ha, ha, - nisi tė qeshė inspektori Xheks dhe shtoi :
- Shiko, shiko ti, kėtė bishė tė malit, tash do qė edhe tė
na akuzojė, se ne po i vrasim shqiptarėt?
- Nėse ju nuk e keni vrarė, atėherė jam i bindur se e dini
se kush e ka vrarė Avdi Ukėn, mė 8 gusht tė vitit 2000, por
mundoheni qė tė na pėrqani ne me tragjeditė e popullit tonė.
- Mbylle gojėn, bir bushtre? u shfry inspektori tjetėr, i
cili u ngrit nė kėmbė dhe u drejtua nė drejtim tė Erzenit qė
ta qėllonte, por inspektori Johanes e ndali dhe ai u step.
- Mbyllė pėr mbyllė, duhet ta mbyllni, e jo ne qė jemi nė
tokėn tonė.
- Nė tokėn e tij ishte edhe Avdi Uka, por tani trupin e tij
po e hanė krimbat, kurse ju talleni me fatin e tij.
- Trupin e tij dhe trupat e shumė shokėve tanė, janė duke i
ngrėnė krymbat tuaj, qė po i ushqeni me premtime.
- Edhe njė herė tė bėj thirrje qė tė jesh mė i disiplinuar
kur tė flasėsh me ne, sepse, ne dimė edhe tė pėrdorim metoda
tjera pėr tu marrė vesh me ju. Por deshėm qė tė bisedojmė
si njerėz qė jemi.
- Njeriu ka edhe njerėzi dhe moral njerėzor, zotėrinj, kurse
ju po u mungojnė kėto veti. Pandaj, ja ku mė keni dhe bėni
ēfarė tė doni me mua. Nėse doni tė mė vrisni, gati mė keni.
Nėse doni tė mė akuzoni pse kam qenė nė luftė, kėtu mė keni
e nėse mendoni se me akuza tė tilla do tė mund tė na futni
frikėn, ta dini se jeni duke gabuar.
- Luftė ėshtė edhe atėherė, kur duhet ti mbroni njerėzit qė
po i vrisnin pėr ēdo ditė!
- Nė kėtė luftė shkoni, ju sepse ne e kemi pėrfunduar luftėn
tonė dhe tė jeni tė bindur se nuk kemi njerėz pėr tu kalbur
nė dhe, sepse ata na duhen pėr ta mbrojtur kėtė.
- Merreni dhe ēojeni atje ku e ka vendin, sepse ky qenka
edhe mė kokėfortė se ai tjetri, - u shfry inspektori Johanes
duke iu drejtuar policit, qė po priste te dera.
- Si urdhėroni! - tha polici, qė hyri nė dhomėn e
inspektorėve dhe iu afrua Erzenit pėr tia lidhur duart dhe
sapo ia lidhi, e shtyu nė drejtim tė derės.
- Prit edhe njė sekondė, - u dėgjua zėri i inspektorit
Johanes, por Erzeni, nuk e ktheu kokėn fare pėr ta parė nė
sy atė, por edhe nuk eci, sepse polici ia kishte shtėrnguar
qafėn me duart e tij si dana.
- Mendo mė mirė pėr takimin tonė tė ardhshėm, sepse nuk do
tė ndahemi kėshtu siē u ndamė sot, a dėgjove?
- Nuk kam se pėr ēfarė tė mendoj, sepse jam i sigurtė qė
keni trokitur nė adresė tė gabuar, por shkoni nė atė adresė,
ku ju i keni urdhėruar ti bėjnė kėto krime, zotėrinjė,
dhe mos e lini tė ftohet ēerdhja, ku i planifikoni vrasjet,
- tha Erzeni dhe i shtyrė nga polici doli nga dhoma e
inspektorėve.
* * *
Pas katėr ditėsh, qė Eltoni ishte nė zyrėn e inspektorėve,
pėr herė tė parė e vizitoi avokati i tij Daut Bislimi dhe,
po atė ditė Sokol Duli kishte ardhur pėr ta takuar Ezenin.
Pėr ēudi, ata nuk i kishin lejuar qė tė kontaktonin me njėri
tjetrin, por me avokatėt e tyre biseduan veē e veē.
- Unė jam Daut Bislimi, avokat i juaj qė mė kanė caktuar
shokėt tu! iu prezentua Dauti Eltonit, pasi e pa se Eltoni
nuk po e njihte se me kė ėshtė duke biseduar.
- Mė vjen mirė zoti avokat. Mė falni qė nuk ju njoha.
- Ska gjė.
- Si po kaloni kėtu nė Bonstill?
- Si ujku nėpėr qen!
- Do tė thotė se mirė po kaloni, pasi qė po ndiheni krenar,
- shtoi avokati mbrojtės.
- Si tė mos kaloj mirė, kur ata nuk e dinė as vetė se pėr
ēarsye mė kanė arrestuar.
- Unė nuk kam mundur tė vij pėr t'ju vizituar deri mė sot.
Qė dje e kemi marrė zyrtarisht njė version nė tė cilin jepen
arsyet e arrestimit tuaj pėr ēfarė ngarkoheni. Prandaj
erdhėm qė tė bisedojmė pikėrisht nė lidhje me kėto dyshime.
Jam i bindur, se ju ende nuk ju kanė informuar, ndoshta as
pėr arsyet e arrestimit tuaj.
- Dhe ēfarė shkruan nė kėto dyshime? - e pyeti avokatin
Eltoni, pasi e mori nė dorė letrėn qė ia dha ta lexonte
avokati i tij.
- Shkruan, se ti dhe Erzen Zeneli, mė 8 gusht tė vitit 2000,
e keni vrarė me paramendim Avdi Ukėn.
- Nuk ėshtė e vėrtetė asnjė fjalė nga kėto qė po shkruhen
kėtu, - tha Eltoni dhe e largoi letrėn nė anėn tjetėr tė
tavolinės.
- U besoj pėr kėtė qė po thoni, por ja qė ju kanė arrestuar.
Pėr kėtė ka shtatė muaj qė kanė punuar pėr pėrgatitjen e
arrestimit tuaj.
- Dhe ju u besoni atyre pėrgatitjeve, se kinse bazohen nė
ndonjė tė vėrtetė?-, pyeti Eltoni.
- Tė jeni tė bindur, se nė asnjė mėnyrė nuk u besoj atyre qė
shkruhet nė kėto gjoja arsyetime tė arrestimit. Por unė jam
i interesuar, qė nga ju tė marrė sa mė shumė informacione,
nė mėnyrė qė edhe mbrojtja tė jetė mė e suksesshme, - shtoi
avokati mbrojtės, Daut Bislimi.
- Jam i gatshėm tu pėrgjigjem tė gjitha pyetjeve tuaja,
andaj urdhėroni dhe mė pyesni pėr ēdo gjė qė ju hyn nė punė,
- tha Eltoni.
- Mua, si pikė e parė, mė intereson tė di se ēlidhje keni
ju me Elton Zenelin?
- Vetėm se e njoh, por jo edhe aq mirė, meqė shumė pak kam
pasur takime me tė. Por kam dėgjuar se ėshtė njė djalė i
guximshėm dhe se ka qenė shumė luftėtar i zoti. Pėr kėtė mė
kanė folė edhe disa shokė tė mi, qė kanė qenė me tė nė luftė.
- Po ndonjė punė me tė tė ēfardo natyre, nuk keni pasė ?
- Jo.
- Po hyrje e dalje familjare, a keni pasė me tė?
- Jo, asnjėherė nuk kemi shkuar nė familjet e njėri tjetrit,
sepse siē ju thashė, nuk kemi qenė aq shokė sa pėr tė shkuar
tek njėri tjetri, ashtu siē po mendoni ju.
- Po si ka mundėsi, qė ju akuzojnė si bashkėkryes tė sė
njėjtės vepėr ?
- Sė pari, unė as qė mund tė pajtohem me kėto qė shkruan,
sepse ju betohem se unė nuk kam kryer asnjė vrasje dhe as qė
mė ka shkuar ndėr mend ndonjė herė pėr njė gjė tė tillė.
- Jam i bindur, se ju nuk jeni fajtor dhe nė asnjė mėnyrė
nuk i besoj akuzės, qė u ngarkon. Por ēe do kur ēėshtja e
gjykimit nuk varet nga unė, por varet nga prokurori qė e ka
hartuar akuzėn dhe nga trupi gjykues, qė pas pėrfundimit tė
tė gjitha hetimeve, do ti dėgjojė edhe deklaratat tuaja, nė
mėnyrė qė tė pėrballen me dėshmitė e dėshmitarėve qė janė
paraqitur nė polici para hartimit tė aktakuzės si dhe ata tė
cilėt do tė thirren mė vonė.
- Njė gjė mund t'ju them, zoti avokat. Kur ditėn kritike, nė
tė cilėn ka ndodhur kjo vrasje, unė kam qenė nė Prishtinė,
sė bashku me shumė shokė tė mi duke ndjekur njė kurs pėr
deminimin e minave.
- A keni dėshmi, se atė ditė, vėrtetė keni qenė nė Prishtinė?
- Po, si tė gjithė ushtarėt qė morėm pjesė nė atė trajnim,
kemi marrė nga njė ēertifikatė, ndėrsa njėsiti ynė ka marrė
edhe fakturat e shpenzimeve, qė nė fakt i ka hequr IOM-i.
- E ku mund ta gjejė unė kėtė ēertifikatė?
- Nėse nuk e kanė marrė me vete policia, kur mė kanė
bastisur shtėpinė. Mund tė pyesni edhe nė zonė, apo nė IOM.
- Do tė thotė se ditėn kritike, kur ka ndodhur ngjarja, ju
keni qenė nė kryeqendėr dhe pėr kėtė mund tė dėshmojnė edhe
shokėt tu, poqese paraqitet nevoja ?
- Gjithėsesi se do tė dėshmojnė, pasi qė ne tri ditė pas
kėsaj vrasje, jemi kthyer nė qytetin L.
- Mė vonė, besoj se do tua kėrkoj edhe emrat e shokėve,
me tė cilėt keni qenė nė atė trajnim.
- Po deshe edhe tash mund ti jap!
- Do ti marrim atėherė kur tė paraqitet nevoja, pasi ta
gjejmė dokumentin me shkrim nga IOM-i. Mbase edhe aty do tė
jenė emrat.
- Si tė doni!
- Po si qėndron ēėshtja nė lidhje me njė takim, nė tė cilin
gjoja ti me shokė e nė mesin e tyre edhe Erzeni, e paskeni
formuar njė grup ilegal, pėr ti likuiduar disa persona
politikė, siē shkruan nė kėtė dokumente bazė tė akuzės?
- Jo vetėm se nuk kam marrė pjesė nė ndonjė takim tė tillė,
por as qė kam dėgjuar ndonjė herė nga asnjė shok, se nė
Kosovė egziston njė grup i tillė!
- Kėtu, pėr ju thuhet se vendi i juaj i punės ėshtė nė
komandėn e zonės, ku nė tė vėrtetė keni qenė me shėrbim?
- Zoti avokat, unė ju kuptoj, se jeni i shqetėsuar, por ju
betohem se tė gjitha ato qė shkruhen nė kėtė letėr tė bardhė,
e cila fatkeqėsisht ėshtė e detyruar ti durojė tė gjitha
tė zezat ndėr mė tė ndytat qė mund tė ekzistojnė. Unė nė
komandėn e zonės, kurrė nuk kam qenė i caktuar tė punoj, por
nuk e pėrjashtoj mundėsinė, qė ndonjė herė tė kem shkuar me
detyrė. Nuk e mbaj mend se kam qenė nė ndonjė zyrė sė bashku
me Erzenin, sepse atė sa herė qė e kam takuar, ka qenė kohė
pas orarit tė punės dhe atė nė kohėn e lirė me shokė.
- Kėtu nė kėtė shkresė shkruan, se ju, dikush ju ka finacuar
pėr ta formuar grupin dhe pėr ti kryer hetimet, siē janė
pėrcjellja e tė gjithė atyre personave, qė nė njė mėnyrė
janė kosideruar nga shokėt tuaj, si njerėz tė dyshimtė, me
biografi tė dyshimtė, qė kanė qenė tė angazhuar gjatė luftės
pėr ta penguar pėrhapjen e saj?
- Nuk mbaj mend asnjė takim, apo bisedė, ku ne kemi marrė
ndonjė vendim, apo tė kemi cekur ndonjė emėr tė ndonjė
personi.
- Po nė shtėpinė tuaj, a keni pasė ndonjė dokument zyrtar
nga TMK-ja, ku pėrmendet ndonjė emėr i shokėve tu?
- Nuk besoj, por mund tė ndodhė, qė nė ditarin tim tė ditėve
tė luftės, tė jenė cekur disa nga emrat e shokėve tė ditėve
tė luftės.
- Pas pėrfundimit tė luftės, a keni mbajtur ditar?
- Jo.
- Pse ?
- Sespe nuk ka pasė ndonjė ngjarje, qė mė ėshtė dukur me
vlera, sa pėr ta shėnuar nė ditarin tim. Dhe tė them tė
vėrtetėn, pasi u liruam nuk kisha edhe ndonjė arsye, e as
motiv, qė tė vazhdoja mbajtjen e ditarit, ashtu siē pata
vepruar gjatė ditėve tė luftės.
- Po emri i tė vrarit, a ėshtė pėrmendur ndonjė herė nė
ditarin tuaj tė ditėve tė luftės?
- Nuk e besoj. Sepse, kėtė person, as atėherė, e as pas
luftės, nuk e kam njohur!
- Tash mė intereson nė pika tė shkurtėra edhe biseda juaj,
qė keni bėrė me inspektorėt e hetuesisė, sepse edhe nga kjo
bisedė, varet shumė akuza pėrfundimtare, qė do t'ju ngarkojė.
- Sė pari, po ju them se nuk janė sjellė keq. Tė paktėn pėr
fillim, megjithėse shumė herė tentonin, qė unė tė pranoj se
jam kryes i veprės sė krimit. Dhe mandej, tė them, se kėtė
vrasje e kam bėrė me paramendim, i ngarkuar nga ata njerėz,
tė cilėt e kanė udhėhequr luftėn.
- Ashtu, a?
- Po.
- Po premtime, tė kanė ofruar, nėse e pranon vrasjen, apo
nėse pranon se dikush tė ka urdhėruar ta bėsh kėtė vepėr?
- Edhe premtime tepėr tė majme filluan tė na ofrojnė, por
unė, as qė pranova tė bisedoj me ta nė lidhje me kėtė temė,
sepse mė dukej se ata po i iknin bisedės direkte. Por njė
gjė mund tė them, se asnjė pyetje nuk ma kanė bėrė tė
drejtėpėrdrejtė me vrasjen.
- A e dini, pse nuk u kanė pyetur pėr vrasjen?
- Jo nuk e di, por ma merr mendja se edhe ata e dinė se unė,
e as Erzeni nuk jemi autorėt e kėtij krimi. Por qėllimi i
tyre ėshtė qė tė njollosen njerėzit tanė dhe tė nojllosen me
ēdo kusht vlerat e luftės.
- Njė nga ēėshtjet mė tė rėndėsishme, ėshtė qė ju, gjatė
marrjes nė pyetje tė tregoni tė vėrtetėn dhe nė asnjė pyetje
mos tė provoni tu bishtėroni pėrgjigjeve, sepse ata nuk
ėshtė se nuk kanė njohuri edhe pėr vrasjen, por edhe pėr ju.
Ata ka kohė qė janė duke hulumtuar nė kėtė drejtim. Dhe t'ju
them tė vėrtetėn, sa herė qė ju i bishtėroni ndonjė pyetje,
ata gjejnė shkas pėr ta shtuar dyshimin tek ju dhe shokėt
tuaj.
- E ēfarė mund tė ndodhė me mua, pasi qė jam i bindur, se
unė nuk jam autor i kėtij krimi?
- Shikoni! Hė pėr hė, nuk mund t'ju them asgjė konkrete, por
ju betohem, se nėse nuk ka asnjė provė materiale, se ju keni
bėrė ndonjė plan pėr vrasje, apo mė mirė tė them nėse nuk e
kanė rrėmbyer dokumentin, qė ju keni qenė atė ditė nė
Prishtinė, ju do tė liroheni si i pafajshėm.
- Se jam i pafajshėm, kėtė mund tua garantoj me kokė, por
nuk po e di se pėr ēfarė qėllimi mė kanė arrestuar?
- Qėllimi ėshtė i qartė, siē e thatė edhe ju. Ata e bėjnė
kėtė pėr ta degraduar para popullit ushtrinė dhe pėr tė qenė
nė piedestal tė politikės kosovare ata njerėz, tė cilėt nuk
e pėrkrahėn, e as nuk po e pėrkrahin as sot ushtrinė e as
luftėn. Ēdo gjė do tė dalė nė sipėrfaqe me kalimin e kohės
dhe populli herėt apo vonė, do tė bindet nė pėrpjekjet tuaja
serioze pėr ardhmėrinė e vendit tonė.
- A mendoni, se pėrsėri do tė merrem nė pyetje nga
inspektorėt e huaj?
- Gjithėsesi, por duhet tė jeni tė kujdesshėm dhe tė mbani
shėnime, nėse mundeni, se cili inspektor sillet mė keq me ju
dhe pėr ēfarė ata janė tė interesuar tė nxjerrin nga ju?
- Unė, tė them tė drejtėn, kam filluar tė dyshoj nė
qėndrueshmėrinė time!
- Nė lidhje me ēka e ke fjalėn, pasi qė nė takimin e parė me
inspektorėt, ta humbni durimin?
- Po tė mė bėjnė edhe nė tė ardhmen ndonjė pyetje provokuese,
po pata mundėsi do tia dredhi qafėn ndonjėrit prej tyre.
Unė nuk e kam duruar askėnd qė tė mė fyej, e as nuk duroj as
sot e tutje. Sepse po ta kisha bėrė veprėn, qė siē po thonė
ata, se e paskam bėrė me paramendim, me gjithė dėshirė do ta
pranoja. Kurrė nė jetėn time, nuk kam bėrė ndonjė veprim tė
fshehtė dhe me luhatshmėri! - i tha nė fund tė bisedės
Eltoni avokatit mbrojtės.
Po atė ditė, avokati Sokol Duli, kishte bisduar edhe me
Erzenin dhe pothuaj se tė njėjtėn bisedė e kishte zhvilluar
me tė dhe ishin ndarė tė dy tė kėnaqur nga klientėt e tyre,
tė cilėt ngulnin kėmbė se ata nuk janė kryes tė veprės, e
kjo pėr ta ishte njė ndihmė e madhe, qė gjatė gjithė kohės
ata tė jenė mė tė suksesshėm nė mbrojtjen e tyre.
Pesė ditė mė vonė, pasi Erzeni dhe Eltoni, ishin takuar pėr
herė tė parė me mbrojtėsit e tyre, ishin takuar me njėri
tjetrin, por shumė shkurt, aq shkurt, sa qė nuk patėn
mundėsi as ta ndėrrojnė ndonjė bisedė nė mes tyre. Shikimi i
tyre drejtuar njėri tjetrit ishte shumė domethėnės, pasi qė
asnjėri nuk dyshonte se njėri prej tyre, ka mundur tė
shpifte diēka pėr tjetrin. Mėnyrėn e shikimit tė tyre e
kishin pėrcjellur edhe inspektorėt e burgut, por nuk kishin
gjetur asnjė element pėr tė dyshuar se kėta dy persona janė
vėrtetė kryesit e veprės. Pas asaj shėtitje tė shkurtėr qė
bėnė nėpėr koridor, ra zilja. Nė vend qė ti shpienin
secilin nėpėr dhoma, i bashkuan nė njė zyrė, duke i ulur
afėr njėri tjetrit pėrballė dy inspektorėve, tė cilėt nuk
ishin ata qė i kishin marrė nė pyetje herėn e parė. Sapo u
ulėn Erzeni me Eltonin, me shikim pėrballė inspektorėve,
njėri prej inspektorėve u ngrit nė kėmbė dhe nisi tė
shėtiste pas shpinės sė tyre, ndėrsa tjetri rrinte i ulur
duke i shfletuar me radhė njė grumbull letrash qė i kishte
para nė tavolinė.
- Ju tė dy jeni ata trima, qė keni marrė guximin ta privoni
nga jeta njeriun mė tė spikatur nė politikė, a?- ishte
pyetja e parė e inspektorit, qė shėtiste nė kėmbė rreth
Eltonit dhe Erzenit.
Inspektori, pasi priti pak dhe u bind se nė kėtė pyetje nuk
do tė pėrgjigjej asnjėri, pavarėsisht se pėrkthyesi edhe pėr
herė tė dytė ua pėrktheu pyetjen.
- Siē po shihet, ju paskeni vendosur tė mos u pėrgjigjeni
pyetjeve tona? shtoi i njėjti inspektor.
- Nuk kemi vendosur tė mos pėrgjigjemi nė pyetjet tuaja,
zotėri, por ju na u drejtuat me tė parėn, si ta kishit
vėrtetuar, se ne jemi kriminelė. Ne, nė fakt nuk jemi ata
pėr tė cilėt po mendoni, por jemi plotėsisht tė pafajshėm nė
lidhje me atė qė ju jeni duke dyshuar! - iu pėrgjegj Erzeni
nė gjuhėn angleze.
- Ju, do tė thotė mirė po e zotėronit gjuhėn angleze?
- Ashtu, e di sa pėr tu marrė vesh.
- Po ju e dini anglishten? - pyeti inspektori duke iu
drejtuar Eltonit.
- Jo, nuk e di. Sepse nuk kam pasė kohė qė ta mėsoj. Kur kam
patur kohėn e lirė ta mėsoj, kam qenė i detyruar ta siguroj
kafshatėn e gojės pėr fėmijėt! - u pėrgjegj i qetė Eltoni.
- Meqė paskeni qenė kaq tė interesuar pėr ta mbajtur
familjen, pse atėherė pėr gati dy vjet keni qenė larg
familjes?
- Jo dy vjet, por asnjė ēast nuk kam qėndruar larg familjes,
zotėri! - u ngut tė pėrgjigjet Eltoni.
- Po gjatė kohės sė luftės, ju keni thėnė se keni qenė i
veshur ushtar nė UĒK?
- Tė jesh ushtar i popullit, kjo nuk do tė thotė, qė nė tė
njėjtėn kohė edhe tė mendosh pėr familjen, zotėri?!
- Jo, por...?
- Gaboheni! Dėshira pėr tė jetuar e lirė familja ime dhe
shumė familje tjera, mė kanė detyruar qė tė radhitem nė
radhėt e UĒK-sė, e asnjė gjė tjetėr, plotėsoi Eltoni.
-Mirė, mirė, mė falni qė u preka nė sedėr, por desha tė di
se a keni qenė nė luftė me urdhėrin e dikujt, apo keni
shkuar me dėshirė? pėrsėri e provokoi ispektori Eltonin.
- Ēpyetje ėshtė kjo, zoti inspektor? ndėrhyri Erzeni.
- Kam dėgjuar kėtu nė Kosovė, se udhėheqėsit e UĒK-sė, shumė
tė rinjė i kanė mobilizuar ushtarė me dhunė pėrkundėr
vullnetit tė tyre!
- U paskan informuar gabimisht, ose paskeni biseduar me dikė
qė nuk e ditka mirė realitetin e luftės, e as tė Kosovės. E
vėrteta ėshtė krejt ndryshe nga sa ua paskan servuar, -
pėrsėri ndėrhyri Erzeni.
- Mund tė ndodhė edhe kjo, por nuk besoj se nuk ka pasė edhe
ndonjė rast kur dikush ėshtė marrė ushtar me dhunė?
- Ndėrsa unė mund t'ju bind, se kemi pasė raste kur shumė tė
rinjė, qė kanė qenė kėmbėngulės, tė radhiten nė radhėt e
UĒK-sė. Vetėm nė mungesė tė armatimit, skemi mundur ti
pranojmė, - kundėrshtoi Erzeni dhe vazhdoi : - Po u
interesoi kjo ēėshtje aq shumė, unė jam ndėr ata, qė e kam
shitur arėn e bukės sė familjes pėr ta blerė njė armė, vetėm
nga dėshira e madhe pėr tu radhitur nė radhėt e UĒK-sė
dhe pėr ta liruar vendin.
- Ju keni blerė armė? Po nga kush dhe kur?, - pyeti
kurreshtar inspektori.
- Ju thashė, se kjo ka ndodhur gjatė kohės sė luftės, e mė
saktėsisht nė verėn e vitit 1998!
- Po nuk na thatė, se nga kush e keni blerė armėn? -
ndėrhyri inspektori Johanes.
- Nga njė politikan i atyre ditėve tė famėshme!
- Po me sa ne kemi njohuri, politikanėt tuaj, nuk ishin tė
interesuar pėr luftė?
- Ėshtė e vėrtetė se skanė qenė tė interesuar pėr luftė,
por pėr tė bėrė tregti me armė, kanė qenė tė gatshėm dhe tė
pėrgatitur, meqė kanė pasė lidhje tė ngushta me policinė e
Serbisė!
- Dhe ju i keni besuar atij personi, qė ta bleni armėn
pikėrisht nga ai?
- Ju thashė se unė e kam shitur tokėn e bukės, pėr ta blerė
armėn, ndėrsa politikanėve nuk u ka interesuar asgjė pos
parave dhe kurrė skanė shikuar se me kė po bėjnė tregti, -
sqaroi Erzeni.
- Okej, Johanes, tė mos ndalemi mė shumė me kėto pyetje, por
tė kalojmė nė esencė, - ia tėrhoqi vėrejtjen inspektroi
tjetėr, kolegut tė tij, qė deri nė atė kohė po i
kontrollonte njė grumbull dokumentate, qė i kishte mbi
tavolinė.
- Mirė, mund tė vazhdoni, ju zoti Jan, - u pėrgjegj
inspektori, qė vazhdimisht lėviste prapa shpinės sė Erzenit
dhe Eltonit.
- A ka mundėsi qė ngadalė dhe pa emocione tė na pėrshkruani
rastin e vrasjes, sė Avdi Ukės mė 8 gusht gusht 2000?
- Sė pari, unė skam pasė mundėsi tė jem me Erzenin!, - nisi
tė flasė Eltoni, por fjalėn e tij e ndėrpreu menjėherė
inspektoi Xhon, i cili ia kapi pėr flokėsh Eltonit duke iu
drejtuar :
- Kėrkoj tė mė pėrgjigjesh drejt, ose do ta nxjerr shpirtin.
- Po ku keni qenė, nėse nuk keni qenė sė bashku? - u ngut tė
pyeste pėrsėri inspektori Jan.
- Unė mund tė pėrgjigjem pėr veten time. Atė ditė kam qenė
nė kryeqendėr, me njė grup shokėsh, nė njė trajnim tė IOM-it
dhe se nuk kam qenė nė qytetin e L!
- Gėnjeshtar,- pėrsėri u dėgjua zėri i inspektorit Johanes,
i cili edhe mė shumė u mundua qė tia dredhte qafėn Eltonit
nga prapa.
- Po ku paskam qenė sipas jush, nėse jo nė Prishtinė? -
pyeti Eltoni, pasi inspektori i revoltuar ia lėshoi qafėn
dhe iu largua pėr disa hapa mė larg Eltonit.
- Keni qenė prej mėngjesit, duke e pėrgatitur planin e
vrasjes sė viktimės. Dhe jashtė kėsaj pyetje, nuk dua tė mė
jepni asnjė pėrgjigje, po qese dėshironi tė dilni tė gjallė
nga kėtu, - ua tėrhoqi vėrejtjen pėr tė satėn herė
inspektori Johanes.
- Unė nuk mund ta pranoj njė gjė tė tillė, kur nuk kam qenė
fare nė qytetin L, sikur edhe tashi tė mė vrisni! - u
pėrgjegj Eltoni.
- As unė nuk kam qenė atė ditė nė qytetin L, kur ėshtė vrarė
i ndjeri Avdi Uka! - u ngut tė pėrgjigjej Erzeni, pasi qė ai
iu referua gishtit qė ia drejtoi inspektori Jan, qė rrinte
ulur pėrballė tyre pa lėvizur nga karriga.
- Kurse ne u themi se keni qenė bashkarisht tė pėrgatitur
pėr ta kryer krimin, ashtu siē jeni pėrgatitur edhe sot tė
thoni tė dy tė njėjtėn pėrgjigje dhe pikė, - u ngut tė
ndėrhynte inspektori Johanes, i cili ua pėrplasi kokat tė
dyve pėr njeri tjetrin duke dashur qė ti nxisė pėr tė
pranuar mendimin e ofruar nga inspektori Shmid.
- Atėherė, pasi po kėmbėngulni, se ne paskemi marrė pjesė nė
krim tė organizuar Ju lutem na thoni edhe detajet, sepse ne
nuk po na kujtohen se kur e kemi parė atė ėndėrr? - shtoi
Erzeni nė anglisht.
- Kėtė pėrgjegjie e dua nga ju, e jo nga ne. Ju jeni tė
arrestuar pėr vrasje, a morėt vesh? foli me zė edhe mė tė
lartė inspektori Johanes.
- Shiko kėta, shėndet tu thuash, u duket se po u themi plaē!
Po unė ju tregova njė herė se kam qenė nė Prishtinė, e si
paskam mundur qė nė largėsi prej nėntėdhjetė kilometrash, ta
vrasė dikė? Apo ndoshta jeni duke menduar se unė jam pjestar
i komandos sė NATO-s dhe nga distanca, vetėm tė jap
kordinatat. Nėse mendoni, se nė kėtė mėnyrė, e kam vrarė unė
tė ndjerin, atėherė gaboheni. Ushtria, ku unė shėrbej, nuk
ka njė teknikė tė kėtillė akoma. Shpresojmė, se nė tė
ardhmem se mund tė arrijmė. Por, na duhet ende kohė, qė tė
profesionalizohemi! - ishte pėrgjigja e Eltonit. Ai, duke
folur nuk ndalej fare, pėr mos ti dhėnė kohė pėrkthyesit
pėr tua pėrkthyer inspektorėve fjalėt e tij.
- Nuk kemi nevojė pėr leksionet tua lidhur me TMK-nė, por mė
sė miri do tė jetė pėr ju, sikur ta pranoni, se e keni kryer
vrasjen e tė mos na mundoni as ne, e as veten tuaj. Sepse,
ne kemi edhe forma tjera tė marrėveshjes me ju ku nuk do
t'ju lejojmė tė talleni me ne nė kėtė mėnyrė, e ngriti zėrin
inspektori Shmid kėtė herė.
- Unė nuk po tallem, por po u them atė qė e mendoj, -
pėrsėri iu pėrgjegj inspektorit Shmid, Eltoni me zė tė qetė.
- Po kush e vrau atėherė, Avdi Ukėn, pasi qė ju nuk paskeni
qenė atė ditė rastėsisht nė qytetin L?- pyeti inspektori
Shmid duke e dridhur zėrin nė shenjė nervozizmi.
- Se kush e ka vrarė, duhet ta gjeni ju, ndėrsa unė mund tė
them vetėm pėr veten time se nuk e kam bėrė njė gjė tė tillė!
- Po sikur tė kishit qenė atė ditė nė qytet, a do ta kishit
vrarė? - ndėrhyri inspektori Johanes.
- Jo.
- Pse sdo ta kishit vrarė, nėse bėn ta dimė?
- Mesa po kuptoj nga ju, ai nuk e paska merituar tė vritet,
sepse paska qenė mik i yni dhe i idealeve tona, i cili e
paska kuptuar sado vonė kurthin e njerėzve tė tyre.
- Kjo do tė thotė, se ju paskeni njohuri se kush ka mundur
ta vrasė atė, nėse jo ju? u ngut tė pyeste inspektoi
Johanes kurreshtar.
- Kėtė mund ta dini vetėm ju dhe ata, tė cilėt u kanė
gėnjyer se e kemi vrarė ne! - ndėrhyri Erzeni.
- Ne nuk mund ta dimė para jush, pasi qė ju nė njė farė
mėnyre i dini rrethanat mė mirė se ne, por mirė do tė ishte
sikur tė na tregonit, nė mėnyrė qė juve t'ju lirojmė?- e
ndryshoi tonin inspektori Shmid.
- Atė e kanė vrarė bashkėpuntorėt e vet!
- Po kush janė bashkėpuntorėt e tij?
- Ata me tė cilėt ai ka bashkėpunuar, sepse ne me tė kurrė
nuk kemi pasė asnjė punė, e as mos paqim kurrė me njerėz tė
tillė!- shtoi Erzeni.
- Si me zjarr po pėrgjigjesh, djalosh. Thua se je i sigurtė,
se kush e ka vrarė?
- Edhe jam i sigurtė, se pėrndryshe nuk do tė flisja kaq
hapur e shtruar!
- Po cilėt janė bashkėpuntorėt e tij, atėherė?
- Ata qė u kanė gėnjyer, se ne e kemi kryer vrasjen! -
pėrsėri u pėrgjigj qetėsisht Erzeni.
- Mbylle, sa ta mbylla pėr jetė e mot! - iu kėrcėnua
inspektori Johanes, i cili ishte pėrqėndruar nė fjalėt e
Erzenit deri nė kėtė moment.
- Lehtė e keni tė ma mbyllni mua dhe kėtij pranė meje, qė
nuk kemi bėrė asgjė. Por shkoni dhe ua mbyllni atyre qė ua
kanė bėrė mendėt hirrė duke shpifur gjithēka pėr ne...!
pėrsėri tha Erzeni.
- Jashtė, nxirreni jashtė, sa nuk i kam shtrirė tė vdekur
pėr tokė kėta tė mallkuar? - nisi tė bėrtiste inspektori
Johanes.Menjėherė pas thirrjes sė tij, hynė nė dhomė katėr
policė, tė cilėt iu afruan Eltonit dhe Ezenit duke ua lidhur
duart me shpejtėsi.
- Ti lini tė vdesin nė tė ftohėt. As bukė mos u jepni,
pėrderi sa tė mos e pranojnė se e kanė kryer krimin! - i
urdhėroi ai policėt, qė sapo u nisėn tė dalin nga zyra e
tyre duke i mbajtur pėr krahėsh Eltonin dhe Erzenin.
- Vrarė pėr vrarė mė mirė tė na vrisni tani, se pėr ndryshe
edhe njė mijė tortura ti bėni mbi ne, pėrsėri do ta keni tė
njėjtėn pėrgjigje, sepse kjo edhe ėshtė e vėrteta pėr ne,
- arriti tė fliste Erzeni, duke u larguar nga zyra e
inspektorėve.
PJESA TRETĖ
- Kush e ka radhėn? pyeti avokati Daut Bislimi,
sekretarin e tij, i cili deri nė atė kohė po merrej me
klientėt, tė cilėt po prisnin nė radhė pėr tė kontaktuar me
avokatin.
- Zoti avokat, radhėn e ka njė djalosh, por pas tij janė dy
ushtarė tė TMK-sė, qė dėshirojnė tė takohen urgjentisht me
ju, - iu pėrgjigj sekretari.
- Mirė, le tė hyjė sė pari djaloshi, por munden sė bashku me
tė, tė futen edhe ushtarėt, - ia ktheu avokati Daut Bislimi.
Sekretari, pasi mori urdhėrin e avokatit, hapi me kujdes
derėn e avokaturės dhe i ftoi brenda djaloshin dhe dy
ushtarėt.
- Urdhėroni, djalosh? iu drejtua avokati, Petritit, i cili
pasi ishte takuar me ushtarėt jashtė kishte marrė mė tepėr
guxim, pasi qė ishte bindur se edhe ata ishin tė interesuar
pėr ēėshtjen e babait tė tij.
- Desha tė di, zoti avokat, arsyet e arrestimit tė babit tim
me qė ne, nė familje ende nuk e dimė se pėr ēarsye ėshtė
arrestuar dhe po mbahet nė paraburgim babai im, tash e gati
njė muaj?
- Arsyet e vėrteta as ne nuk i dijmė, por tash pėr tash di
tė them vetėm njė gjė, se babai juaj, shumė shpejt do tė
lirohet nga paraburgimi, djalosh!
- Do tė lirohet, por kur dhe si?- ndėrhyri Petriti.
- Ma merr mendja se shumė shpejt dhe i pafajshėm! u
pėrgjigj avokati, por me njė zė jo aq kumbues, sa qė tia
mbushte mendjen Petritit.
Nė shprehjen e fytyrės sė Petritit, pas kėsaj pėrgjegjie,
nisi tė dukej diēka shqetėsuese. Petriti me buzė tė
shtėrnguara fort, nuk ia ndante sytė avokatit, nė kohėn kur
ai pėrsėri e mori fjalėn ti sqaronte atij, se babai i tij
nuk ėshtė fajtor pėr asgjė dhe se arsyet e arrestimit janė
tė bazuara vetėm nė fakte tė rreme.
Djaloshi edhe pas shumė sqarimeve qė i mori nga avokati,
pėrsėri e shikonte atė si me habi dhe gjatė kohės sa ai po
bisedonte me dy ushtarėt, pėr babain e tij, mendonte : Ky
njeri, nuk besoj se ka aq aftėsi dhe mundėsi, sa qė tė
trembė gjykatėsit ndėrkombėtar, pėr ta liruar babain tim.
Avokati, sikur tia ketė lexuar mendimin djaloshit, shpejtoi
qė tė ndėrhyjė nė mendimet e tij, duke iu drejtuar :
- E di si qėndron puna e arrestimit tė babait tėnd dhe
shokėve tė tij?
- Jo nuk e di, se po ta dija as qė do tė kisha trokitur qe
sa ditė nė derėn tėnde!
- Shprehur me pak fjalė, arrestimet e pjestarėve tė TMK-sė,
i ngjajnė punės sė plakės, tė cilės i kishte humbur gjilpėra,
duke arnuar nė dhomė, kurse anėtarėt tjerė tė familjes, pėr
tė mos e lėnė atė pa punė e kėrkonin gjilpėrėn e saj nė
mullarė tė sanve nė lamė!- sqaroi avokati.
- Mė falni zoti avokat, por ky sqarim pėr mua nuk ėshtė i
kapshėm, por si do qė tė jetė ndoshta shokėt e babait do ta
kuptojnė dhe mė sqarojnė mė vonė,- ndėrhyri Petriti i
pakėnaqur me pėrgjegjien e avokatit.
- Prandaj, ne deshėm qė tė shoqėrojmė pėr tek avokati, -
shpejtoi ta marrė fjalėn njėri nga shokėt e babait tė
Petritit.
- Po, xhaxhi Skėnder, unė e di se ju jeni shokėt e babait
tim, por kam pėrshtypjen nga punėt si kanė filluar tė
rrjedhin, se edhe ju shumė shpejt do tė jeni pranė babait me
shokė, sepse kjo punė ska tė ndalur. Thua se ju gjatė
luftės ishit armiq tė popullit, e jo mbrojtės tė tij!- u
shfry Petriti me mllef.
- Kėtė e di edhe avokati,- ndėrhyri pėrsėri oficer Skėnderi.
- Pikėrisht pėr kėto arsye ju duhet tė jeni krenar, se jeni
bir i Elton Kodrės, sepse lufta e tyre po i mahnitė tė
gjithė tė huajt, tė cilėt jo rrallėherė po ndikohen nga disa
deklarata tė cilat jo vetėm se nuk kanė baza juridike, por
nuk ka nė to asnjė argument, qė do tė mund ti dėnonte ata
njėrėz qė dje ishin nė luftė kundėr armikut! u ngut tė
sqaronte avokati Daut Bislimi.
- Pasi nuk kanė argumente, pėrse i arrestojnė dhe po i
mbajnė nė paraburgim pa fakte?- pėrsėri pyeti Petriti
avokatin.
- Sipas mendimit tim, tė huajt, me kėto veprime dėshirojnė
qė me ēdo kusht ta njollosin luftėn tonė tė drejtė, duke na
thėnė se pjestarėt e UĒK-sė kanė bėrė gjatė luftės edhe
veprime tė liga, jo vetėm ndaj pushtuesve tė vendit, por
edhe ndaj popullsisė!
- Kjo tendencė, zoti avokat, nuk mendoj se ėshtė e tė huajve,
por ėshtė e disa njerėzve tanė, tė cilėt mjerisht flasin
shqip, por kush e di se nė ēfarė gjuhe i mendojnė veprimet e
tyre, - ndėrhyri kėtė herė Ganiu, oficeri tjetėr i TMK-sė.
- Sido qė tė jetė, unė pėr njė gjė jam i bindur, se herdo
kur do tė dėshmohet se kush po i nxit ata, qė tė dėshmojnė
ndaj pjestarėve tė TMK-sė, - pėrsėri shtoi avokati.
- Mbase nesėr do tė bėhet vonė! shtoi Skėnderi.
- Nė fillim, edhe unė mendoja kėshtu, siē po mendoni ju, por
tash kur veē jam nė rrjedha tė disa ngjarjeve, kam filluar
tė mendoj ndryshe, sepse jam shumė i bindur se skenarėt e
kėtyre ngjarjeve, janė tė shkruara nga dikush tjetėr, ndėrsa
aktorėt janė gjetur nė mesin e njerėzve tanė, tė cilėt pėr
ti mbuluar shėmtitė e tyre, kanė pranuar tė luajnė ato
role, qė njė ditė edhe ata do tė binden se kanė qenė tė
gabuar dhe se kanė vepruar nė dėm tė kombit tonė, por vetėm
atėherė kur tė arrestohet vet.
- Deri sa tė bindėn ata se janė duke vepruar nė dėm tė
kombit, kush e di se ku do tė pėrfundojė ēėshtja jonė,-
plotėsoi Ganiu.
- Tė ju them edhe njė gjė, qė ka tė bėjė pikėrisht me kėto
procese tė montuara. Shumė nga dosjet, janė aq tė vjetruara,
sa pėr drejtėsinė e mirėfilltė, janė dosje tė perenduara,
por pėr tė mos u dukur se janė tė vjetruara dhe tė
tejkaluara, ato po orvaten qė tė lustrohen gjoja me disa
argumente tė reja, tė cilat jo se nuk janė argumente bindėse,
porse janė qesharake.
- Nga po i marrin ato argumente?- pyeti kėtė herė Skėnderi,
duke e mbajtur pėr krahu Petritin.
- Po i blejnė!
- Si po i blejnė?!
- Ashtu thjeshtė, duke i paguar njėrėzit, tė cilėt vijnė tė
propozuar nga njė rrjet, qė njė ditė do tė zihen nga vetė
ndėrkombėtarėt.
- Ose ne nuk jemi nė gjendje ti kuptojmė kėto, ose ju nuk
po na i thoni drejt, zoti avokat?
- Gjatė hetuesisė, para pesė ditėsh, mė konkretisht mė 5
prill 2001, pata rastin ti dėgjoj deklaratat edhe tė
Eltonit edhe tė Erzenit, por edhe tė dėshmitarėve, tė cilėt
edhe ata pėr herė tė parė i dėgjuan disa gjėra nga shkresat
qė ua afruan pėr ti nėnshkruar para gjykatėsit hetues.
- Dhe ēndodhi mė pastaj?
- Njėri nga dėshmitarėt, e nėnkroi pa e lexuar deklaratėn e
tij, tė cilėn gjoja e kishte dhėnė mė herėt, para njė polici.
Por sapo u largua ai dhe erdhi tjetri dėshmitar pėr tė
dėshmuar, kur ia pėrmendėn atij disa gjėra, ai para ne
mbrojtėsve, qė ishim prezent, i ngriti duart dhe mbeti i
habitur. Por, meqė i kishte hyrė asaj loje tė ndyrė iu tha
ndoshta ka qenė kėshtu, por mua nuk mė kujtohet mirė dhe
kėrkoj kohė qė tė mendohet dhe kėrkesėn e tij me dėshirė e
pranoi gjygjtari hetues, edhe pse ne e kundėrshtuam,- sqaroi
avokati.
- Po gjykimi kur do tė fillojė, a keni njohuri zoti avokat?
- e pyeti Skėnderi.
- Hė pėr hė nuk e di, por e di se gjykimi do tė vonohet,
pasi qė u duhet kohė edhe dėshmitarėve, por edhe prokurorit,
qė ende nuk i ėshtė dorėzuar lėnda, pėr ta ngritur
aktakuzėn,- sqaroi Daut Bislimi.
- Sipas kėsaj mund tė kuptojmė se nga radhėt tona priten
edhe arrestime tjera!?
- Sigurisht!
- Po a flitet nga dikush kėtu pėr njė aksion tė kėsaj natyre?
- Gjygjtarėt, po ashtu edhe prokurorėt ndėrkombėtarė, janė
njerėz tė zyrave, tė cilėt fillojnė ta shpalosin njė lėndė
vetėm atėherė kur nga shqiptarėt u dorėzohet atyre e
kompletuar, pėrndryshe ata nuk nguten, pasi qė edhe puna e
tyre varet nga veglat e tyre, qė janė nė aksion!- u tha pėr
fund avokati.
Pasi ndėrruan edhe disa fjalė me avokatin, tė tre dolėn nga
zyra e ngushtė e tij dhe u nisėn secili pėr nė shtėpinė e
tyre. Skėnderi, pėr tė arritur deri tek shtėpia e tij, iu
desh qė tė bėnte njė copė udhė sė bashku me Petritin dhe
kėshtu, duke ecur rrugės, Petriti nė anėn tjetėr tė
trotuarit i pa dy dėshmitarėt, pėr tė cilėt disa ditė mė
parė ata iu kishin prezantuar atij, janė tė interesuar qė tė
paraqiten si dėshmitarė, pėr ti kundėrshtuar veprimet me tė
cilat akuzohet babai i tij. Por, nga mėnyra e prezentimit
dhe nga kėrkesat, Petriti kishte filluar tė dyshonte nė ta,
se ata mund tė jenė po ata dėshmitarė, pėr tė cilėt foli
avokati pak mė parė. Meqė ata ishin nė anėn tjetėr tė
trotuarit, Petriti ishte i bindur se nuk do ta dėgjonin se
ēfarė po bisedon me Skėnderin, i cili ishte pa uniformė iu
drejtua atij.
- I sheh ata dy djemtė, qė po mė shikojnė me bisht tė syrit?
-Po i shoh dhe ēfarė kanė tė bėjnė ata me ty?
- Me mua jo, por me babain tim !
- Si me babain tėnd?!
- Sepse kėta janė dėshmitarėt pėr rastin e babait!
- Vėrtetė!
- Po, po kėta janė, sepse ka ditė qė po mė pėrcjellin dhe po
kėrkojnė nga unė qė tė bisedoj unė diēka me ta.
- Po a e dijnė ata, se ti e di qė ata janė dėshmitarė?
- Jo nuk e dinė, sepse para disa ditėsh, kur unė fola pėr
herė tė parė me ta, ata mė thanė se sikur ta dijnė se kush
po mundohet qė ta dėnon babain do ta vrasin, sepse sipas
tyre, ata e paskan njohur babain dhe paskan pasė shoqėri tė
mirė me tė.
- Ashtu, ė? Dhe pastaj?- pyeti Skėnderi kurreshtar.
- Mė thanė se herėn tjetėr, kur tė takohem me ta, do tė mė
pyesin pėr shumė gjėra qė kanė tė bėjnė me babin, e me gjasė
pėr kėtė ēėshtje edhe po mė pėrcjellin edhe sot.
- Mirė Petrit, meqė qenka kėshtu puna, tė futemi pėr pak nė
kėtė dyqan tė veglave muzikore dhe ta jap njė kėshillė, por
me kusht qė tė mos u tregosh atyre se kush jam unė.
- Atė po mendoja edhe unė qė ta bėj, madje vendosa qė tiu
them se jeni njė kushėri i largėt i babait dhe se mė takuat
rastėsisht te avokati, qė kishit ardhur pėr tu interesuar
pėr njė problem, qė ska tė bėj fare me ēėshtjen e babait.
- Mirė e ke menduar, por shiko tė hyjmė brenda dhe tė jap
njė nga kėto radiot, qė qenka nė vitrinė dhe ta mbash nė
xhep gjatė gjithė kohės sa bisedon me ta, - i tha Skėnderi
dhe hynė nė dyqan.
Gjatė kohės sa Skėnderi me Petritin ishin nė dyqan, dy
dėshmitarėt e Eltonit, i shpejtuan hapat nė drejtim tė
dyqanit, ku kishte hyrė Petriti, por kur ata iu afruan
dyqanit Skėnderi veē ia kishte dhėnė radion Petritit dhe e
kishte mėsuar se si tė operonte me tė, ndėrsa deri sa ata po
e shikonin pėr xhama tė dyqanit, Skėnderi po orvatej qė tia
blente njė vegėl muzikore - lodėr Petritit dhe po e kėrkonin
se cila po i pėlqente. Dy dėshmitarėt, pasi e vėrtetuan se
nė atė dyqan ishte Petriti, ata u larguan pakė, sa mos ti
hetonte as Petriti, e as shoqėruesi i tij, tė cilin nuk e
njihnin, meqė Skėnderi nuk ishte me uniformė.
- Xhaxhi Skėnder, i sheh se janė kėtu afėr, por pasi e
vėrtetuan se jemi kėtu me gjasė u larguan. Sigurisht qė nuk
po tė njohin, se pėr ndryshe nuk do tmė pėrcillnin me kaq
interesim, - ndėrhyri i pari Petriti, i cili edhe pse i ri
nė moshė, qė ende si kishte mbushur plotė dymbėdhjetė vjet,
shihej se ishte burrėruar para kohe.
- I pėrcolla, por shiko, kur tė dalim nga ky dyqan, unė po
nisem nė drejtim tė stacionit tė autobusėve, ndėrsa ti, nisu
nė drejtim tė qendrės sė qytetit, por mos harro, qė sapo e
mbarove bisedėn me ta tė takohemi nė zonė, ku unė tė pres
dhe bisedojmė. Por mos harro qė ta inēizosh bisedėn qė e
bėjnė me ty ata qena. Pasi bėri pagesėn Skėnderi, dolėn tė
dy nga dyqani dhe unisėn ashtu siē u morėn vesh.
- Nga kėtu do ta lėshoj, nė mėnyrė qė tė mos mė hetojnė se
jam duke inēizuar, por nuk e di se a do tė mund ta marrė
bisedėn nga xhepi i xhaketės, - i tha Petriti Skėnderit nė
ndarje.
Skėnderi, nga larg i vėrejti se me ēfarė pėrzemėrsie ata e
pėrshėndetėn Petritin, pastaj duke i buzėqeshur atij, e
futėn mė mes dhe ashtu duke biseduar me tė, u nisėn drejtė
qendrės sė qytetit. Ai i pėrcolli ata krejt, deri sa mė nuk
dukeshin. Pas pak kohe sa qėndroi aty, ai e ndryshoi
mendimin dhe u nis pikėrisht asaj rruge nga shkuan Petriti
me dy dėshmitarėt. Sa mendime i erdhėn nėpėr kokė Skėnderit,
sa qė pėr njė moment nisi tė frikėsohej pėr fatin e Petritit
se a mos po i ndodhte diēka, andaj i shpejtoi hapat. Por
tamam kur arriti para ndėrtesės sė UNMIK-ut, qė gjendej nė
qendrėn e qytetit L. Nė anėn tjetėr tė rrugės, e pa
Petritin, i cili ishte ulur nė njė tavolinė me ta nė
kafiterinė Boss dhe duke buzėqeshur po bisedonte me ta.
- Athua ēfarė do ta pyesin kėta kriminelė? ia shtroi
vetes pyetjen. Por i bindur nė shkathtėsitė e Petritit, ai u
largua disa hapa mė larg dhe nga larg i pėrcillte ata qė po
bisedonin duke qeshur tretė.
Ēdo minutė, Skenderit i dukej i gjatė sa njė orė, meqė
biseda e Petritit me dėshmitarėt e Elton Kodrės dhe tė Erzen
Zenelit, po zgjaste mė tepėr seē e kishte planifikuar ai.
Pas gati njė orė, ai vėrejti nga larg se ata u ngritėn nga
tavolina dhe u pėrshėndetėn me Petritit. Nė ndarje ai
vėrejti se njėri prej tyre, pasi bėri pagesen e pijeve disa
tė holla ia ofroi Petritit, i cili nė fillim i kundėrshtoi,
por me insistimin e tyre ai i pranoi dhe pasi i futi paratė
nė xhep, u nis andej nga ishte Skėnderi. Por, Skėnderi nuk
deshi qė ta vė nė provė shkathtėsinė e Petritit, e as tė
dyshonte nė tė dhe u nis me hapa tė shpejtė drejtė zonės, ku
e kishin lėnė qė tė takoheshin pasi tė ndahet nga ata.
Sapo hyri Skėnderi nė zyrėn e tij, ai ende nuk e kishte
veshur uniformėn, kur dikush trokiti nė derė.
- Urdhėroni!
- Ju kėrkojnė jashtė!
- Kush mė kėrkon?
- Njė djalosh.
- E pyetėt se si quhet?
- I tham se kush po e kėrkon, por ai na u pėrgjegj, se e di
Skėnderi se kush jam, - iu pėrgjegj ushtari kujdestar.
- Mirė, atėherė lejoni qė tė vijė ai deri kėtu tek unė,
kurse ju mė pas ta thirrni edhe komandantin pėr njė urgjencė
ose le tė thotė qė tė shkojmė nė zyrėn e tij, sepse ai
djalosh ėshtė mysafir i komandantit, por ai ka..., - tha
Skėnderi.
- Si urdhėroni, - tha ushtari kujdestar dhe u largua pėr ta
zbatuar urdhėrin e marrė nga Skėnderi.
Skėnderi nuk pati kohė qė tė rregullohet mirė, por vendosi
qė sado pak ta pastrojė tavolinėn e tij tė punės sa pėr tė
lėnė pėrshtypje tek Petriti, se TMK-ja ka djem puntorė dhe
tė vyeshėm.
- Ja ky ėshtė Skėnderi, qė e kėrkuat, nėse nuk e keni
kėrkuar ndonjė tjetėr Skėnder? iu drejtua ushtari
kujdestar Petritit, pasi ia hapi derėn e zyrės, ku ishte
Skėnderi.
- Jo, jo nuk ka gabuar, por ka ardhur nė adresė tė saktė,
sepse para mė shumė se njė orė, u takuam me te nė qytet,-
ndėrhyri Skėnderi, pėr tia hequr dilemat Petritit.
- Unė erdha xhaxhi Skėnder, ndoshta nuk jam vonuar shumė, e
nėse jam vonuar, tė mė falni, se ashtu ndodhi,- sqaroi
Petriti.
- Si kalove nė bisedė me ta ?
- Si tė them, mirė u bė qė ata edhe kėtė herė nuk e kuptuan,
se unė po i njoh se kush janė, ndėrsa ata me kėtė bindje mė
thonin se janė shokė tė babait dhe se po duan ti ndihmojnė
babait, por pėr tu bėrė kjo atyre po u nevoiten disa punė
tua kryej, por pa u treguar tė familjes e askujt tjetėr,
sepse mund tė keqėsohet puna edhe mė shumė.
- Ēka tjetėr kėrkuan nga ti? - ndėrhyri Skėnderi.
- Nė fillim, mė pyetėn se a ka babai shumė fotografi nga
ditėt e luftės dhe pasi u thashė unė se ka, ata mė thanė qė
tua jap disa nga ato ku shihen mirė edhe shokėt e tij me
uniforma dhe me armė. E nėse unė ua dėrgoj atyre disa nga
ato fotografi, ata do tmė shpėblejnė me disa para, disa
prej tė cilave edhe mi dhanė, por jo pėr fotografitė, por
nė shenjė tė respektit qė kanė ata pėr babain tim, ndėrsa
pėr fotografi do tmė japin enkas para tjera, - sqaroi
Petriti.
- Po me radion si shkoi puna?
- Me sa e provova pak, kėtu derisa po prisja lejen pėr tė
hyrė tek ju, mirė e kishte marrė.
- Ma jep ta shoh njė herė.
Petriti nxori nga xhepi i xhaketės radion dhe ia dha
Skenderit dhe sapo deshi ta provojė se si e ka marrė
bisedėn, nė derė u dėgjua njė trokitje e lehtė.
- Urdhėroni!
- Prej kur jeni bėrė kaq zyrtar, sa qė ta kėrkon komandantin
me urgjencė, zoti Skėnder? - iu drejtua komandanti i zonės,
duke hyrė nė zyrė.
- Ashtu e deshi puna kėtė herė, zoti komandant, meqė mora
vesh se ju lart keni mysafir dy pjestar tė KFOR-it! ia
ktheu Skėnderi, duke e mbajtur radion nė dorė.
- Po ky djalosh, ēkėrkon nė kėtė kohė nė zyrėn tėnde?
- Ėshtė djali i Elton Kodrės dhe ka ardhur tė na njoftojė
pėr disa gjėra shumė tė rėndėsishme rreth arrestimit tė
babait tė tij.
- Petrit, ti je?- iu drejtua komandanti zonės Petritit, duke
e pėrqafuar dhe vazhdoi - Gati nuk tė njoha, sepse po mė
dukesh pak sa mė i shqetėsuar si herėt tjera.
- Mbase edhe ka arsye tė jetė sot i shqetėsuar! ndėrhyri
Skėnderi.
- Pse, ēfarė i ka ndodhur?
- Ėshtė takuar me dėshmitarėt e babait tė tij!
- Ashtu, po kur ndodhi kjo? pyeti kėtė herė kurreshtar
komandanti, duke e afruar edhe mė afėr Petritin qė ta dėgjoi
mė mirė se ēfarė po i thotė lidhur me kėtė takim tepėr
interesant.
- Sot ėshtė hera e tretė, - iu pėrgjegj Petriti.
- Dhe a e dinė ata se ti po i njeh ata se kush janė?
- Jo, nuk besoj se e kanė kuptuar, se pėr ndryshe nuk do tė
sillen nė kėtė mėnyrė me mua!
-Atėherė na trego se ēfarė bisedove me ta?
- Ja kėtu e keni gjithė bisedėn! u pėrgjegj Petriti, duke
i treguar radion, qė e mbante nė dorė Skenderi, qė sapo ia
pat dhėnė.
- Dhe ke arritur ta inēizosh bisedėn qė e bėre me ta?!
- Po!
- Si ia arrite?
-Me ndihmėn e xhaxhit Skėnder, tė cilin e takova te avokati
dhe tamam atėherė kur deshėm tė ndahemi, ata po mė
pėrcillnin mua dhe e deshi fati, qė aty afėr tė jetė edhe
njė shitore e gjėrave muzikore dhe xhaxhi Skėnder ma
propozoi kėtė mėnyrė, siē edhe veprova , - sqaroi Petriti
duke buzėqeshur.
- A e di ti, se sot paske bėrė njė punė shumė tė madhe,
madje mė tė madhe se ato punėt tona qė i bėnim me babain
tėnd gjatė luftės, - i tha komandanti Petritit, duke e
pėrqafuar nė tė dy faqet e skuqura all.
Pa humbur kohė, komandanti me Skėnderin, e dėgjuan bisedėn e
inēizuar dhe gjatė kohės sa ata po e pėrcillnin bisedėn herė
- herė i qėllonin me grusht shuplakat e tyre. Nė fund pasi e
dėgjuan gjithė bisedėn, komandanti pėrsėri iu drejtua
Petritit.
- Dhe ēfarė do tė bėsh pasnesėr, kur e paske lėnė tė
takohesh pėrsėri me ta?
- Do tė takohem pėrsėri!
- Nuk ke frikė?
- Jo, sepse duke ardhur kėtu, edhe pėr kėtė ēėshtje e kam
ardhur nė njė pėrfundim qė tu them se tė gjitha
fotografitė, i kishin marrė policia ditėn, kur e arrestuan
babain, por do ti kėrkoj nga shokėt e tij disa dhe do tua
sjell nė takimin tjetėr, ndėrsa pėr ato letra qė do tė mi
japin pėr ti lėnė nė vendin ku babi i ka gjėrat e veta
personale do ti marr, por nuk do ti ēojė nė shtėpi, por do
ti sjelli kėtu apo tek avokati i babait, sepse me sa i
kuptova ata nė bisedėn qė e bėnin pėrmes mimikave, do tė
jenė pėr ndonjė montim, qė e kanė marrė pėrsipėr nga tė
huajt qė ta ngarkojnė babin me ndonjė vepėr, qė ai se ka
kryer, por qė dėshirojnė tė mbėshteten nė ato letra.
- Dėgjo Petrit, ti ke plotėsisht tė drejtė nė mendimet e
tua, por mė sė miri do tė veprosh qė sė pari tė na i
sjellėsh atė letėr ne kėtu nė zonė, e pastaj ne i dėrgojmė
avokatit sė bashku me ty, - ndėrhyri komandanti i zonės.
- Si urdhėroni, zoti komandant, propozimi juaj do tė
zbatohet nga unė, - tha Petriti dhe u ngrit nė kėmbė, duke
marrė qėndrimin gatitu, si tė ishte edhe ai ushtar.
Pasi biseduan edhe pėr pak kohė, komandanti i propozoi njė
ushtari, qė ta pėrcillte Petritin deri nė shtėpi, ndėrsa ai
me Skėnderin, biseduan edhe pėr njė kohė rreth sė njėjtės
temė.
* * *
Bekim Gashi dhe Genc Haxhiu, menjėherė sapo e pėrfunduan
bisedėn me Petritin, u nisėn pėr tė kontaktuar me Besnik
Shalėn, pėr ti marrė konstruksionet e mėtejshme, nė lidhje
me vazhdimin e kontakteve me Petrit Kodrėn.
Bekim Gashi, sapo e hapi derėn e zyrės sė Besnik Shalės, pa
e pėrshėndetur fare, iu drejtua atij :
- Zotri, me gjasė qė punėt janė duke na shkuar mirė dhe
mbarė.
- Si po mendoni, mirė?- i pyeti dytė Besniku.
- Djali i Eltoni, me tė cilin biseduam edhe sot, ėshtė njė
mendjelehtė, tė cilin mund ta shfrytėzojmė deri nė maksimum
dhe tė gjitha ato letra, qė mund ta rėndojnė babain e tij,
mund ti pėrcjellim nė ato vende ku ne dėshirojmė, nė
hetuesi ti gjejnė aty ku ne u themi se gjoja na ka thėnė
Eltoni dhe kėshtu ata i konfiskojnė.
- A jeni tė sigurtė, se atė djalosh mund ta pėrvetėsojmė?
pyeti Besnik Shala.
- Mendojmė se po!
- Ku e mbėshtetni sigurinė tuaj?
- Nė faktin se ai ėshtė fėmijė i pagdhendur, qė smerr vesh
pothuajse pėr asgjė nga veprimet tona, - tha Bekimi.
- Madje ėshtė shumė i dhėnė pas pasionit qė tė ketė para
nėpėr duar, - ndėrhyri Genci, pėr ta plotėsuar mendimin e
Bekimit.
- Atėherė, unė kėtu kam njė varg dokumentash, tė cilat me
shpejtėsinė mė tė madhe duhet ti shpėrndajmė, jo vetėm nė
familjet e atyre qė janė arrestuar dhe mbahen nė paraburgim,
por edhe nė ato familje, qė mendojmė se sė shpejti do tė
arrestohen, -tha Besniku, duke u ngritur nė kėmbė dhe nga
syrtari i tij nxori disa fletė dhe vazhdoi : - Nė kėto
shkresa janė emrat e tė gjithė atyre qė duhet tė thirren,
pėrkatėsisht tė paraburgosen, po qese dėshirojmė qė kėtė
punė tė nisur ta ēojmė deri nė fund.
- A mund ti dijmė emrat, se pėr cilėt persona bėhet fjalė?-
pyeti Bekim Gashi, kurreshtar.
- Pse jo, pasi qė me kėta persona duhet tė merreni ju dhe
ata djem pėr tė cilėt kemi biseduar mė herėt, - u pėrgjegj
Besniku dhe nisi ti lexoj nga lista vetėm shtatė emra tė
atyre, me tė cilėt duhet tė merret drejtėsia me ndihmėn
tuaj.
- Tre prej tyre unė as qė i njoh, zoti Besnik, - u ngut tė
flasė Genc Haxhiu.
- Aq mė mirė qė nuk i njihni, sepse do tė gjejmė mundėsi pėr
ti njohur ata, por pasi ti kemi shpėrndarė kėto dokumente,
qė i kam kėtu, qė pėr secilin e kemi menduar mirė e mirė se
nė ēmėnyrė mund tė arrestohen dhe pėr ēka tė akuzohen, -
plotėsoi Besniku.
- Disa janė tė shumė tė sjellshėm dhe tė mirė zotri,
ndėrhyri kėtė herė Bekim Gashi.
- E dimė edhe ne se janė tė pafajshėm, por janė njerėz me
ndikim tė madh nė masė, tė cilėt po i lamė tė veprojnė tė
lirė, njė ditė do tė na kapin nė nė flagrancė, sepse janė tė
aftė pėr tė na diktuar veprimtarinė tonė.
- Si mendoni qė mund ta montoni akuzėn bie fjala pėr Gent
Krasniqin, kur asnjeri i luftės nuk di ndonjė tė keqe pėr
tė.
- Dėgjoni djema, ju e dini se jeni nė sy tė keq nga
ndėrkombėtarėt, sepse dorėn nė zemėr edhe keni punuar keq,
qė i keni vrarė dy minoritar dhe ata pas ardhjes sė NATO-s
nė Kosovė.
- Dhe ēka do tė thotė kjo, qė po na pėrkujtoni nė ēdo
takim?- shpejtoi tė pyes Genci.
- Kjo do tė thotė, se ju jeni nė rrezik pėr tu dėnuar shumė
nė mos pėr tė shkuar edhe nė gjygj tė Hagės, por pėr tė mos
ardhur deri tek kjo ju edhe vet keni pranuar qė tė jeni nė
shėrbimin tonė, ndėrsa, sa i pėrket atyre vrasjeve, jemi
marrė vesh qė ju tė thoni se ju ka urdhėruar njėri prej
kėtyre, emrat e tė cilėve ua pėrmenda, - sqaroi Besnik
Shala.
- Po si tė themi kur asnjėri nuk e kanė ditur se ne kemi
shkuar pėr tė plaqkitur dhe rastėsisht i kemi ekzekutuar ato
dy plaka serbe, - shtoi Bekim Gashi.
- Nga ana juaj mjafton, nėse ju pyet dikush qė tė ngulni
kėmbė se ata u kanė udhėzuar dhe u kanė dhėnė urdhėr, ndėrsa
sa i pėrket gjėrave tjera do tė shkojnė nė rregull. Por ti
kthehemi kėtyre shkresave, pėr tė cilat nisa tė flasė dhe nė
lidhje me emrat qė ua pėrmenda.
- Unė ju thashė se nuk di asgjė pėr asnjėrin, - tha Bekim
Gashi me njė zė si tė buronte nga thellėsia e ndonjė pusi.
- As unė nuk di! shtoi Genci.
- Nėse nuk dini ju asgjė pėr ta, kjo nuk do tė thotė se as
kush nuk di pėr ta. Por, pėr ju mjafton qė tė veproni ashtu
siē ju kėshilloj unė dhe ti mbroni kėto qė janė tė shkruara
nė kėto shkresa, tė cilat thjeshtė nuk janė edhe tė
pėrpiluara nga unė, por nga njė ekip i tėrė, tė cilėt kemi
menduar pėr secilėn lėndė veē e veē pėr secilin se si do tė
pėrfundojnė, prandaj ju duhet ta jepni kontributin tuaj dhe
tė dėshmoni ashtu siē do tu them unė.
- Si mendoni se dėshmia jonė mund tė jetė e sigurtė pėr ata
persona, qė i pėrmendėt? pyeti pėr tė satėn herė Bekimi.
- Ja pėr shembull, herėn tjetėr kur tė dėshmoni pėr takimin
qė kanė pasė Eltoni me Erzenin nė restorant "Guri", tė
shtoni se nė atė takim kanė qenė edhe kėta persona, qė ua
pėrmenda dhe majfton pėr ta sa pėr ti filluar hetimet ndaj
tyre.
- Po ata shumė lehtė mund tė na kundėrshtojnė, - ndėrhyri me
shpejtėsi Genci.
- Mund t'ju kundėrshtojnė, por dosjet qė po shtohen kėtu pėr
kė mendoni se janė duke u hartuar dhe ēfarė do tė thonit,
nėse atyre u ngarkohen edhe shumė gjėra tjera, qė gjithashtu
ju do tua zbuloni, por nėse keni aftėsi qė pėrmes atij
djaloshi, qė ti shpėrndani me kohė dhe nė vend tė caktuar.
Sa i pėrket shpenzimeve, tė gjitha do tė jenė tė mbuluara
nga ana jonė.
-Mirė qė e pėrmendėt Petritin, zotri, sepse ne e kemi lėnė
pasnesėr njė takim tjetėr me tė dhe ēfarė sipas jush duhet
ti japim atij?
- Kėtu nė zyrė e kam njė dokument shumė tė rėndėsishėm, i
cili po arriti qė tė jetė nė shtėpinė e Elton Kodrės, tė
jeni tė bindur se tė gjitha gjėrat, qė i kam kėtu, do tė
mund tė zbatohen me shumė sukes dhe nė anėn tjetėr tė gjithė
ne tė dalim faqebardhė dhe tė fituar.
- Ne jemi tė bindur se Petriti ka pranuar, por tash na thuaj
se ku duhet ti themi qė kėtė letėr ta vendos ai nė shtėpinė
e tij?
- Meqė kjo letėr ėshtė me rėndėsi shumė tė madhe, zgjidhja
mė e sigurtė do tė ishte sikur Petriti ta fshihte nė ndonjė
pjesė tė makinės sė Eltonit, meqė nė kėtė mėnyrė letra nuk
do tė binte nė dorė tė antarėve tjerė tė familjes, sepse po
ra kjo letėr nė ndonjė dorė qė i kupton gjėrat, mos pyet se
ēfarė do tė ndodhė me ne, me ju dhe shokėt tanė, - shtoi
Besnik Shala, - duke mbajtur zarfin nė dorė.
- Nuk besojmė se Petriti ėshtė nė gjendje qė tė mendoi diēa
tė tillė, pasi qė kur ia dhamė sot tė hollat dhe ai u gėzua
shumė, e pasnesėr kur ti japim edhe mė shumė ai do tė
ndahet edhe mė i kėnaqur dhe mė me kėnaqėsi do ti zbaton
kėrkesat tona.
- Nėse prova e parė kalon me sukses pėrmes atij djaloshi do
tė kemi mundėsi qė edhe pėr tė tjerėt tė veprojmė nė kėtė
mėnyrė dhe tė fillojė sa mė parė procedura e hetimeve edhe
ndaj tė tjerėve.
- Kėtė letėr, duhet ta marrim sot me vete apo? - pyeti
Bekimi i bindur se biseda pėr sot kishte marrė fund.
- Letra duhet tė rrijė tek unė, sepse ende nuk e kam
fotokopjuar, se pėr ndryshe edhe ju duhet tė jeni tė
njoftuar me pėrmbajtjen e kėsaj letre dhe duhet ta mendojmė
edhe njė mundėsi se si e keni zbuluar, pasi qė unė ia kam
dhėnė veē njė kopje njė gjygjtari hetues.
* * *
Pas dy dite Petriti u takua me Bekim Gashin dhe Genc
Haxhiun, nė po tė njėjtin vend, ku qenė takuar dy ditė mė
parė.
- Hė Petrit, e paske mbajtur premtimin, a? e pyeti i pari
Bekim Gashi.
- Pse tė mos e mbaja premtimin, kur ky takim, nė fund tė
fundit, ėshtė nė dobi tė babit tim, qė aq shumė pa na mungon
nė shtėpi, -iu pėrgjegj ai.
- A i ke treguar dikujt nė familje se ke biseduar me ne pėr
ēėshtjen e babit? - ndėrhyri Genci.
- Nė asnjė mėnyrė, sepse edhe po sikur ti thoja dikujt
diēka, nuk do tė mė besonte kush nė familje se unė mund ti
ndihmoj babait pėrmes disa shokėve tė mi, - u pėrgjegj
Petriti, duke u munduar tė qeshė.
- Mirė ke bėrė qė ske biseduar me askėnd dhe mirė do tė
bėsh sikur bisedat tona tė mėparshme dhe bisedėn qė do ta
bėjmė sot, ta mbash fshehtėsi, sepse po na diktoj dikush
mund qė tė mos i dalim nė ndihmė babait tuaj, madje edhe
mund ti bėjmė keq, pėrkundėr pėrpjekjeve tona qėllimmira
pėr ti ndihmuar, e dėmtojmė edhe mė shumė, - tha Bekimi.
- A mos e gjetėt atė shkresėn qė do ti ndihmon babit pėr
tu shpallur i pafajshėm?- pyeti kurreshtar Petriti.
- Po e kemi gjetur dhe e kemi kėtu, por siē tė treguam edhe
pardje se kėtė letėr duhet ta mbash tė fshehur nė njė vend
tė sigurtė, qė do ta nxjerrėsh vetėm atėherė kur tė themi ne
se ėshtė koha pėr ta publikuar, nė tė kundėrtėn e dėmtojmė
ēėshtjen e Eltonit dhe tė Erzenit edhe mė shumė, - tha Bekim
Gashi.
- Madje unė mendoj qė kėtė letėr, as ti tė mos e hapėsh
fare, sepse gjatė hapjes mund tė leni gjurmė tė
gishtėrinjėve dhe mund tė lindin dyshime lidhur me
besueshmėrinė ekėtij dokumenti , - shtoi Bekimi.
- Po ku dhe si mė propozoni ju qė ta ruaj sa mė tė sigurtė
kėtė dokument?
- Me sa e dijmė ne, babai yt e ka veturėn nė shtėpi, apo
jo?- pyeti Genci.
- Po e ka dhe...
- Atėherė mė sė miri do tė ishte sikur kėtė letėr qė do ta
japim sot ta fshehėsh nė derėn e anės sė shoferit.
- Po ku ta fshehi, nė derė tė shoferit?
- Ta heqėsh dorezėn dhe nė mes tė xhamit e mbėshtjellėsit ta
vendosėsh, sepse aty ėshtė edhe vendi mė i mirė dhe mė i
sigurtė, pėr tė mos rėnė nė dorė tė askujt, - tha Genci.
- Sa mirė ju ėshtė kujtuar ky vend, sepse pikėrisht nė kėtė
vend shumė herė e kam parė babain qė ta hap dhe ti fsheh
fishekėt gjatė luftės, - trilloi Petriti, duke dashur qė tė
mos linte vend pėr dyshim se ai ėshtė duke e kuptuar
qėllimin e pėrpjekjeve tė Gencit dhe Bekimit.
Pasi pinė nga njė lėng sė bashku, u ndanė nga Petriti,
ndėrsa Petriti, siē u tha sė pari do tė shkonte nė mėsim,
ndėrsa, pasi ta pėrfundoi orarit e mėsimit, menjėherė do ta
vendoste letrėn aty ku u morėn vesh.
Ndėrsa Genci dhe Bekimi, pa i hetuar Petriti e pėrcollėn ate
deri nė shkollė dhe pasi u bindėn, se Petriti vėrtetė hyri
nė shkollė dhe deri aty ai e kishte mbajtur fjalėn, duke mos
e hapur letrėn, ata u nisėn pėrsėri pėr nė zyrėn e Besnik
Shalės dhe i raportuan se e kishin kryer punėn me sukses.
Por Petriti nė anėn tjetėr sapo kishte hyrė nė shkollė ai
nga dritaret e koridorit i kishte vėrejtur Gencin dhe
Bekimin se e kishin pėrcjellur, pėr ēka edhe ai kishte qenė
i bindur qė mė parė pėr kėtė dhe nuk e kishte hapur fare
letrėn. Dhe kur ata hynė nė makinėn e tyre e u larguan, nga
oborri i shkollės, ai shkoi nė sallėn e arsimtarėve dhe i
kėrkoi leje arsimtarit kujdestar, duke i thėnė atij se
kishte nevojė qė ti ndihmonte nėnės sė tij pėr njė punė
shumė tė rėndėsishme. Kujdestari i klasės sė tij, meqė e pa
edhe tė shqetėsuar Petritin, i besoi dhe e liroi. Ndėrsa ai
menjėherė u nis pėr nė zonė, ku i kishte premtuar
komandantit se do tia dorėzonte letrėn qė do tia jepnin
dėshmitarėt. Por, ai para se tė arrinte nė zonė, nuk u durua
pa e hapur letrėn qė ta lexonte se ēfarė shkruante nė tė.
Andaj sapo u sigurua se askush nuk ishte aty afėr, ku ai u
fsheh, pas njė shtėpie tė vjetėr nisi ta lexojė letrėn :
Sot pėr mua ėshtė dita mė e lumtur nė jetėn time, sepse
unė, Elton Kodra, sė bashku me shokėt Erzen Zenelin, Gėzim
Malėn, Endrit Sadikun, Skėnder Pulėn, Valmir Zogajn, Sadri
Veliun, Bislim Salihun dhe Gafurr Demirin, kemi lidhur besėn
qė tė gjithė sė bashku ta formojmė grupin e fshehtė Grushti
i Atdheut pėr likuidimin e tė gjithė atyre personave, qė
deri dje nė njė formė apo mėnyrė e kundėrshtuan luftėn tonė
tė shejtė dhe se ne sė bashku e kemi hartuar edhe njė listė
tė personave qė do ti likuidojmė njė pas njė, por pėr kėtė
listė u morėm vesh me shokė, qė secili nga ne ta japim nga
njė propozim, duke i dhėnė edhe arsyet e vendimit tonė. Dhe
pas aprovimit tė kėsaj liste, u morėm vesh qė ta bėjmė gati
deri mė 15 korrik, vendosėm qė ta njoftojmė edhe Shtabin e
Pėrgjithėshėm tė TMK-sė si dhe ish udhėheqėsit e UĒK-sė.
Likuidimi i personave do tė bėhet gjatė natės dhe kemi
vendosur qė trupat e tė vrarėve edhe ti djegim nė mėnyrė qė
ti humbim tė gjitha gjurmėt. Pėr ti kryer tė gjitha kėto
veprime pėr njė tė ardhme tė shkurtėr nė grupin tonė do tė
marrim edhe disa njerėz tanė tė besueshėm, tė cilėt do tė na
ndihmojnė qė vrasjet tė kryhen nė mėnyrė sa mė tė
padiskutueshme.... Elton Kodra nga qyteti i L, mė 10
qershor 2000 dhe e ndėrpreu leximin Petriti, nga se
dorėshkrimi i kėsaj letre ia ngacmoi kurreshtjen e tij.
- Tė poshtrit, ja se si paskan dashur ti ndihmojnė babit
tim, madje e paskan shėnuar edhe emrin e plotė dhe qenkan
munduar qė ta hedhin edhe nėnshkrimin si dhe gjoja e paskan
dhėnė betimin se kėto vepra do ti kryejnė pa i treguar
askujt pėrveē personave tė lartpėrmendur, - u shfry Petriti,
duke e ndėrprerė leximin dhe pasi e palosi letrėn, seē iu
kujtua diēka dhe pasi pėrsėri ia lėshoi njė sy letrės, e
cila iu duk se po ia digjte duart e tij tė vogla, mendoi me
vete: Kėtė dorėshkrim, mė duket se po e njoh, pasi qė nuk
ėshtė shkrimi i babit, por shumė shpejtė do ta zbulojė,
poqese edhe e pėrsėris klasėn, sepse prej sot do tė merrem
me kėtė provim. E ti babi, kur tė lirohesh, po deshe mė
rrah, po deshe mė largo nga shkolla, por tė jesh i bindur se
autorin e kėtij shkrimi do ta gjej, sepse i njohur po mė
duket. Po, po injohur ėshtė ky shkrim pėr mua... i tha
vetes Petriti, duke e palosur letrėn dhe u nis pėr nė
objektin e zonės, ku me siguri po e prisnin.
- Hė Petrit, si kalove sot me miqtė tu nė takim? - ishte
pyetja e parė qė ia bėri komandanti i zonės sė Petritit,
pasi ai hyri nė zyrėn e tij.
- Pse nuk mė thoni me armiqtė, por me miqtė, - u pėrgjegj
Petriti.
- Tė ka ndodhur diēka?!
- Si t'ju them zoti komandant, me ditėn e sotme u binda se
ata dy janė jo vetėm armiqtė e babait tim, por edhe tė shumė
shokėve tuaj dhe nuk besoj se ka dikund nė botė njerėz mė
tė poshtėr, sepse nė mėnyrėn mė tė poshtėr i kanė trilluar
dėshmitė pėr tu kalbur babai im me shokė nėpėr burgje.
Ndėrsa, babai im njė poshtėrsi tė tillė ēfarė e kanė
trilluar ata, kurrė nuk ka munduar as ta mendojė, e lėre mė
tė veprojė kėshtu, - nisi tė flasė Petriti, duke qajtur me
zė dhe lotėt ia mbuluan fytyrėn.
- Pėr ēfarė shkrese e ke fjalėn, o zog i shqipes?
- Ja, lexoje dhe bindu se si po ju burgosin dhe si po ju
urrejnė kaq shumė tė poshtrit, vetėm pse keni luftuar dhe me
qindra herė e keni pasur jetėn nė rrezik, - tha Petriti,
duke iu dridhur zėri dhe ia dha letrėn komandantit, letėr tė
cilėn e kishte lexuar vetėm njė pjesė tė saj pak mė parė.
Komandanti, sa po e mori letrėn, nė heshtje nisi ta lexonte
atė dhe kur erdhi nė fund, pėshtyu nė dysheme
pakontrollueshėm, nė shenjė urrejtje pėr dėshmitarėt e
rrejshėm.
Pas njė kohe, komandati iu drejtua Petritit :
- Tani, ti mund tė shkosh nė shtėpi, sepse ne do ta gjejmė
autorin e vėrtetė tė kėtyre gėnjeshtrave.
- Kėtė detyrė tė ma besoni mua, zoti komandant, sepse me
gjasė mua po mė ngjan nė njė shkrim tė njė njeriu, qė unė e
njoh, por ja se tani pėr momentin nuk po mė kujtohet emri i
atij qeni tė tėrbuar.
- Po mendon nė ndonjė shok tė babait tėnd se mund tė jetė ky
shkrim? e pyeti komandanti kureshtar Petritin, i cili e
kishte ulur kokėn dhe po mendohej, se ku e kishte parė kėtė
dorėshkrim tė ndyrė, qė nė fakt ishte gati i ngjashėm me
shkrimin e Eltonit.
- Jo zoti komandant, pronari i kėtij shkrimi nuk ėshtė shok
i babait, por ėshtė armik i tij, por me gjasė se mu kujtua
mė nė fund se kush ėshtė ky mostrum!
- Kush mund tė jetė?
- Pronar i kėtij shkrimi, nuk ėshtė askush tjetėr, veē
babait tė Vjollcės!
- Kush ėshtė Vjollca? - pyeti kureshtar komandanti.
- Ėshtė njė shoqe e klasės time!
- E kujt ėshtė ajo? Desha tė them, si e quajnė babain e
saj?- plotėsoi mendimin komandanti.
- Besnik Shala, e quajnė?!- u pėrgjegj Petriti.
- Besnik Shala?!- jehoi zėri kumbues i komandantit, prej tė
cilit zė u tremb edhe Petriti.
- Po. Vetėm shkrimi i tij mund tė jetė dhe i askujt tjetėr,
sepse tash mu kujtua tamam se ku e kam parė kėtė kaligrafi,
qė nė fakt ėshtė gati si i babit, nė pėrjashtim tė disa
shkronjave, - pėrsėri u pėrgjegj Petriti.
- A e njihni ju, se kush ėshtė Besnik Shala?
- E di, e di dhe e njoh mirė qenin.
- Po si e njihni ju atė, kur ai punon nė gjykatė?
- Siē u thashė vajzėn e tij e kam nė klasė dhe shumė herė
kėtė shkrim e kam parė nė fletoret e saja, qė mundohet ai
shumė herė ti bėjė detyrat vajzės sė saj.
- Ka mundėsi, sepse ai njeri edhe ashtu ėshtė njė nxėnės i
zellshėm i Beogradit, i cili pėr ēdo natė ka detyra tė
shtėpisė, qė tju raportoi mėsuesve tė tyre se ēfarė po
bėjmė ne kėtu pas luftės, - e shfryu mllefin komandanti dhe
vazhdoi :
- Me kėtė dorėshkrim, deri mė tani kanė arritur tė
depėrtojnė nė zonėn tonė tre dokumente, qė pėrmbajnė tė
njėjtėn fėlliqėsirė.
- Dhe nuk u ka shkuar ndėr mend se kush ėshtė ky mostrum, qė
me secilėn fjalė tė tij nxjerr helm pėr kombin? - ndėrhyri
Petriti me njė ton sikur tė ishte njė i rritur me pėrvojė
shumė vjeēare nė ēėshtjet kombėtare.
- E njihni mirė kėtė mostrum?
- Po, sepse edhe e kemi nė lagje, meqė banon nė atė pjesė qė
e kemi edhe ne shtėpinė.
- A mundesh qė tė shkosh nė shtėpinė e tij dhe ta marrėsh
ndonjė dorėshkrim tjetėr tė tij, pėr ta krahasuar me kėtė
shkresė, nė mėnyrė qė saktėsisht ta vėrtetojmė dyshimin
tonė?
- Mundem, por mė duhet kohė, sepse duhet tė gjej ndonjė
formė tė pėrshtatshme, kur nuk ėshtė ai nė shtėpi e as
gruaja e tij, por vetėm Vjollca, nė mėnyrė qė unė tė jem mė
i lirė pėr ta kryer kėtė mision, - sqaroi Petriti.
- Atėherė po munde ta bėsh njė punė tė tillė, ta dish se ke
bėrė njė vepėr shumė tė madhe, sepse nėse arrijmė qė tė
sigurojmė ndonjė dorėshkrim tė tij, mund ti deshifrojmė
shumė shkresa tjera, tė cilat janė duke na i burgosur pėr
secilėn ditė shokėt tanė mė tė mirė, - shtoi komandanti nė
fund tė bisedės me Petritin.
* * *
Bekim Gashi me Genc Haxhiun, sapo u bindėn se Petriti
vėrtetė kishte mėsim dhe nuk i kishte gėnjyer, ata u nisėn
pėr tu takuar me Besnik Shalėn, por kėtė herė ata nuk do tė
takoheshin nė vendin e tij tė punės, por nė njė kafiteri, ku
e kishin lėnė qė tė takoheshin.
- Hė djema, a ia dolėt qė ta bindni Petritin pėr ta vendosur
atė shkresė nė vendin ku u morėm vesh? ishte pyetja e parė
e Besnikut, i cili pothuajse gjatė gjithė ditės kishte qenė
i preokupuar pėr kėtė takim.
- Po, ia dolėm dhe na mendja se e kuptoi shumė mirė porosinė
tonė, pėrkatėsisht tuajėn, pasi qė siē na tha ai, babai i
tij nė tė njėjtin vend nė automobil i kishte fshehur edhe
herave tjera gjėrat sekrete e sidomos gjatė luftės, - u
pėrgjegj Bekim Gashi.
- Po tė hollat ia dhatė ashtu siē u morėm vesh?
- Jo! u ngut tė pėrgjigjet Genci.
- Pse?
- Sepse na u duken shumė dhe menduam se mos po e diktojnė
familja e tij, andaj menduam qė herėn tjetėr tia japim edhe
pjesėn tjetėr.
- Pėrmes tė hollave, menduam qė edhe nė tė ardhmen ti
ruajmė kontaktet me tė, pasi qė sot e mėsuam se nė cilėn
shkollė i ndjek mėsimet, por nuk arritėm tė mėsojmė se nė
cilėn klasė ėshtė, - ndėrhyri Bekim Gashi.
- Me sa e di unė, ai ėshtė nė klasėn e gjashtė dhe ėshtė nė
tė njėjtėn klasė me vajzėn time, tė cilės veē i kam treguar
qė tė jetė sa mė tepėr e shoqėruar me tė, madje i kam thėnė
qė ta thėrras ndonjė ditė edhe nė shtėpi, nė mėnyrė qė
ndonjė ditė edhe unė tė bisedoj me te, - sqaroi Besniku.
- Do tė thotė se ndonjėherė, kur nuk mund ta takojmė pėrmes
vajzės suaj, mund tė biem mė lehtė nė kontakt? tha Bekimi.
- Sigurisht! Por, unė dje pasi keni dalė nga zyra ime, jam
menduar se mos ndoshta ai djalosh ka ndonjė lidhje me shokėt
e babait tė tij dhe rastėsisht mos do ti shpėtojė ndonjė
fjalė nga biseda qė e bėni me tė, andaj ju kėshilloj qė sa
herė tė bisedoni me tė, kurrė tė mos flisni keq pėr shokėt e
babait tė tij, por pėrkundrazi tė mundoheni qė ata ti
prezentoni para tij si njerėz tė dobishėm tė vendit.
- E keni fjalėn pėr lidhjet e Petritit me ndonjė pjestar tė
TMK-sė?- pyeti Genci.
- Pikėrisht pėr ata e kam fjalėn.
- Nuk besojmė se pjestarėt e TMK-sė, tė lėshohen nė atė
nivel, sa tė bisedojnė me fėmijė lidhur me arrestimet qė
janė duke u bėrė! shfaqi mendimin Bekimi i bindur se me
propozimin e tij do tė pajtohet edhe Besniku.
- Do tė doja qė tė jetė ashtu, por kam frikė se ata mund tė
shkojnė nė familjen e tij, kinse pėr tu interesuar dhe
rastėsisht mund tė zihet nė gojė emri juaj dhe pastaj edhe
tek ai mund tė lind dyshimi, dyshim ky qė do tė na kushtojė
shumė shtrenjtė.
- Deri tanii, asnjėri nga ne nuk ia kemi treguar emrat tanė
dhe i kemi thėnė se ne jemi shokėt e babit tė tij, - u
pėrgjegj Genci.
- Po, por mund tė ndodhė qė nė ndonjė takim edhe ai t'ju
pyes se si quheni dhe kėshtu tua mėsoi emrat tuaj. Kjo
ėshtė njėra mėnyrė dhe mėnyra tjetėr, ėshtė qė ai me dikė tė
familjes tė shkoi te avokati i babait tė tij dhe nga ai ti
mėsojė emrat tuaj, madje edhe mund t'ju identifikojė nė bazė
tė pėrshkrimeve qė do tia japė avokati.
- Edhe pėr kėtė ēėshtje jemi munduar, por ne i kemi thėnė se
jemi dėshmitarė nė mbrojtje tė babait tėnd. Ai nė fjalėt
tona ėshtė bindur, pasi qė rrėfimet e tij nė shumė pjesė,
pėrputhen me deklaratat tona dhe jemi duke bėrė pėrpjekje qė
nga ai tė marrim sa mė shumė hollėsira rreth takimeve,
pėrkatėsisht vizitave tė shokėve tė tij nė shtėpi pas
pėrfundimit tė luftės e deri nė ditėn e arrestuimit, nė
mėnyrė qė dėshmitė tona tė jenė sa mė bindėse, - tha Bekimi.
- Shikoni djema, unė pos kėsaj pune, mbrėmė jam takuar me
njė prokuror ndėrkombėtar dhe kam biseduar edhe pėr disa
ēėshtje, qė nuk mund ti mbaj fshehur nga ju, - e ndrroi
temėn e bisedės Besniku, duke iu drejtuar Gencit dhe
Bekimit.
- Pėr ēka e keni fjalėn? pyeti Bekimi.
- Pėr tė qenė deklaratat tuaja sa mė bindėse dhe pėr tė
arritur qėllimin qė ia kemi shtruar vetes, ne na duhen edhe
disa dėshmitarė tjerė, tė cilėt do tė dėshmojnė gjatė
seancave gjyqėsore. Por, pėr kėtė ēėshtje ne duhet tė
merremi vesh mė vonė, sepse ju mund tė na siguroni edhe
dėshmitarė tjerė, tė cilėt gjithėsesi duhet tė jenė shokė
tuaj, tė cilėt sdo mend se do tė jenė edhe tė paguar mirė,
por duhet qė tė keni kujdes qė tė jenė njerėz tė besueshėm.
E mira do tė ishte qė dikush nga ata tė jenė edhe aktiv nė
radhėt e TMK-sė, nė mėnyrė qė dėshmia tė jetė sa mė bindėse.
- Sa i pėrket shokėve tanė, mund tė bėjmė diēka nė kėtė
drejtim, por mendoj se do ta kemi vėshtirė ta gjejmė dikė
nga radhėt e TMK-sė, sepse ata nė mos asgjė tjetėr, aty nuk
lejojnė qė tė shėrbejnė ata qė nuk janė nė njė mendje me ta,
- ndėrhyri Genc Haxhiu.
- Mirė, mirė, ju tentoni qė ta gjeni dikė, nė mos jo nga
radhėt e TMK-sė, atėherė nga shokėt, qė kanė qenė
pjesėmarrės nė luftė, - plotėsoi Besnik Shala.
- Sa kohė na duhet tė mendojmė pėr kėtė ēėshtje?
- Ēdo gjė do tė varet nga ju dhe atė ditė kur ti keni
gjetur njerėzit qė pranojnė tė bėhen dėshmitar, ose me fjalė
tė tjera pėr ti pranuar dėshmitė tuaja dhe pėr ti mbrojtur
ato, mė njoftoni dhe ne do tė takohemi me ta. Pastaj shohim
e bėjmė se ēfarė duhet tė veprojmė nė tė ardhmen.
- Sa persona pėrafėrsisht duhen? pyeti mė pas Bekimi.
- Shikoni, sė paku na duhet tė jenė edhe pesė tė tjerė, por
gati se harrova disa prej tyre mundėsisht tė jenė njerėz tė
atyre familjeve, qė u janė vrarė tė afėrmit e tyre nga
UĒK-ja si tradhtar gjatė ditėve tė luftės, sepse edhe ata
janė tė gatshėm qė tė dėshmojnė kundėr pjestarėve tė TMK-sė,
vetėm qė ata ta shlyejnė njollėn e zezė tė familjes sė tyre,
pasi qė dėshmia e tyre nuk duhet tė jetė shumė e gjatė.
Mjafton pėr ta qė me ndonjė fakt tė jenė dėshmitar, sa pėr
ta plotėsuar dėshminė tuaj, - sqaroi Besnik Shala.
- Por, ata qė janė vrarė si tradhtarė nga UĒK-ja, vėrtetė
kanė qenė tė pėrfshirė nė veprimtarinė e pushtetit okupues
dhe nuk besoj se do tė kemi sukses me ato familje?!
shprehu dyshimin Genci.
- Edhe ju jeni tė dyshimtė pėr ndėrkombėtarėt, por falė
angazhimit tim dhe zotit Merxhan, ata kanė fituar simpati
ndaj jush. Andaj, nuk ėshtė ashtu siē po mendoni ju, sepse
ne jemi nė bisedime me disa prej anėtarėve tė atyre
familjeve, tė cilėt janė nė gjendje qė tė na ndihmojnė, por
kėtu puna e jonė nuk duhet tė jetė transparente, prandaj ju
do tė ishit ata qė do ti ofroni, pėr kėtė ēėshtje, por
kuptohet me pėrkrahjen tonė morale dhe materiale.
Besnik Shala, pasi ua caktoi detyrat e reja, nė fund tė
takimit u premtoi edhe njė shumė tė tė hollave shtesė nga
ajo shumė, qė ishin marrė vesh me herėt dhe i porositi ata,
qė pas shtatė ditėsh tė takohen nė shtėpinė e Bekimit, ku do
tė vinte edhe Merxhan Uizerka dhe njė i dėrguar i Luc
Bergerit, qė marrėveshjen e arritur nė mes kėtyre
dėshmitarėve ta jetėsojnė me donacionet nga jashtė.
* * *
Petriti prej ditės qė e kishte marrė letrėn nga dėshmitarėt,
u interesua tė dinte mė shumė pėr personat, tė cilėt
apostrofoheshin nė atė letėr dhe tė mėsonte mė saktėsisht se
a kishte babai i tij vėrtetė ndonjė lidhje tė ngushtė me ata
persona, apo ishte trillim i dėshmitarėve dhe i njerėzve qė
i shtynin ata tė punojnė nė kėtė drejtim. Pas disa ditėsh
komandanti, kur e vizitoi familjen e tij, nė ndarje i tregoi
atij se tė gjitha ato qė shkruante nė atė letėr nuk janė gjė
tjetėr veēse trillim. Por dėshmitarėt kundėr babait tė tij,
pėr tė mos dyshuar nė tė, se nuk e ka kryer porosinė sipas
marrėveshjes, para dy ditėsh u kishte thėnė atyre, se
xhaxhai i tij e kishte shitur makinėn e babait dhe nuk ka
arritur qė ta merrte letrėn, tė cilėn e kishte fshehur nė
vendin, ku ata e kishin udhėzuar ta fshihte. Dhe ata i
besuan dhe nuk u merakosėn shumė, pasi qė pėr kėtė ishin
marrė vesh qysh mė herėt me Besnikun, qė kopjen e asaj
letre, tua dorėzonte organeve tė hetuesisė, qė gjoja Bekimi
dhe Genci, e kishin parė dhe e kishin marrė nga vet Elton
Kodra, pasi qė gjygjtari hetues sot e kishte kundėrshtuar
propozimin pėr njė bastisje tjetėr nė shtėpinė e Eltonit.
Dhe kėshtu ajo shkresė do tė konsiderohej si dėshmi
materiale, qė sdo mend se do ta rėndonte shumė, jo vetėm
Eltonin dhe Erzenin, por edhe shokėt e tyre, pėr tė cilėt
Besniku ėshtė duke u angazhuar nė kompletimin e dėshmive,
pėr tė filluar ndjekja ndaj tyre.
PJESA E KATĖRT
- Mirėmėngjes zotėrinj! Me kėtė pėrshėndetje hyri nė dhomėn
e konsultave tė gjykatės, mė 2 shtator 2001, njė ditė para
fillimit tė procesit gjyqėsor dėshmitari kryesor, Bekim
Gashi.
- Mirėmėngjes, iu pėrgjegjėn tė pranishmit.
Bekimi, po thuaj se tė gjithė tė pranishmit nė atė zyrė, ku
ishte kryetarja e trupit gjykues Elta Kalstra,
pėrfaqėsuesi i aktaktuzės Zhosen Brigs, tė cilėt i njihte,
por e keqja qėndronte nė faktin se ai nuk dinte anglisht,
andaj mė sė tepėrmi kishte frikė nga pėrkthyesi, i cili nuk
ishte ai me tė cilin ishin konsultuar disa javė mė parė nė
prani tė Besnik Shalės, por prezenca e Besnikut nė kėtė
takim sikur i jepte shpresė, se ēdo gjė do tė jetė nė
rregull.
- Mė duket se ky gjykim do tė pėrfundojė shumė shpejtė, pasi
qė kemi njė varg argumentesh, qė flasin pėr fajsinė e tė
akuzuarve, - filloi bisedėn prokurori francez Zhosen Brigs,
e cila pėr herė tė dytė po e takonte dėshmitarin kryesor tė
kėtij gjykimi.
- Ndėrsa, unė ndaj mendimin se gjykimi do tė zgjasė mė shumė
seē e planifikoni ju, zoti prokuror,- ndėrhyri kryetarja e
trupit gjykues Elta Kalstri.
- Pse mendoni se do tė zgjasė shumė, kur tė gjitha gjėrat e
nevojshme pėr tė ardhur nė pėrfundim janė nė dėm tė tė
akuzuarve, e aq mė e fuqishme ėshtė shkresa, ku ata e kanė
formuar grupin terrorist Grushti ... pėrsėri e mori
fjalėn prokurori francez.
- Them kėshtu, sepse kam njė rezervė nė deponimet e dėshmive
tė dėshmitarėve, pėr tė cilat kam pėrshtypjen se kohėn e
fundit kanė filluar tė mos i pėrmbahen deponimeve fillestare
tė dėshmisė sė tyre.
- Ku i bazoni kėshto dyshime tė dėshmitarėve, zonja
kryetare? pyeti prokurori Zhosen Brigs.
- Nga fakti se pėr disa dėshmi materiale, sipas hetuesve, tė
akuzuarit as qė i pranojnė se janė tė tyret, ndėrsa
dėshmitarėt ngulin kėmbė se ato dokumenta janė tė tyret dhe
kėshtu tė besueshme na mbeten vetėm fjalėt, e kjo ėshtė pak
, zoti prokuror pėr gjyqin , qė tė merr njė vendim tė prerė
nė interesin tuaj, - sqaroi kryetarja e trupit gjykues dhe
vazhdoi, ajo duke iu drejtua Bekim Gashit :
- Ēfarė mund tė na thoni ju zoti dėshmitar, a janė kėto tė
vėrteta, apo ndoshta nuk jeni ju tė informuar?
- Unė, zonja gjyqtare tė gjitha ato qė i kam deklaruar mė
parė qoftė para gjyqtarit hetues, qoftė para prokurorit nė
mėnyrė kategorike i mbroj, jo pse janė dėshmi tė mija, por
se janė realitet, sepse vetė ata mė kanė thėnė se e kanė
vrarė Avdi Ukėn dhe se kanė planifikuar ti vrasin edhe disa
tė tjerė - sqaroi Bekim Gashi.
- Mė lejoni zonja gjyqtare, qė me kėtė rast ti them edhe
unė disa fjalė lidhur me kėtė lėndė, sepse me sa kam
biseduar unė me dėshmitarin, qė ėshtė prezent kėtu, ka edhe
shumė dėshmitarė tjerė, qė ia forcojnė deklaratat e tij tė
dhėna mė herėt, - ndėrhyri nė bisedė Besnik Shala.
- Pėr ēka e keni fjalėn konkretisht, zoti Shala, sepse nuk
ėshtė mirė qė konsultimet e sotme tė marrin ndonjė kahje
tjetėr, qė mė sė paku do tė dėshiroja njė gjė tė tillė, -
tha gjyqtarja dhe vazhdoi : - Kam pėrshtypjen se mbrojtėsit
e tė akuzuarve, kanė punuar mė shumė me klientėt e tyre sesa
prokurori dhe ju me dėshmitarėt.
- Nuk e besoj zonja Elta, se ata kanė punuar mė shumė, por
t'ju them se gjatė punės sonė kemi qenė tė detyruar qė pėr
secilin takim ti plotėsojmė deklaratat, me qė secilėn herė
kėta na sillnin fakte tė reja, qė ne shumė herė ishim nė
dilemė a ti pranojmė apo jo, andaj nė kėtė drejtim mund tė
fitoni pėrshtypjen se ne ishim mė pak aktiv, por kjo mė sė
miri do tė shihet qė nga nesėr kur tė filloi gjykimi, -
sqaroi prokurori francez, Zhosen Brigs.
- Nga ju, zoti dėshmitar, kėrkoj qė kur t'ju vijė radha pėr
tė dėshmuar tė jeni sa mė i saktė nė dhėnien e dėshmisė si
dhe tė keni parasysh se pėr ēdo dėshmi tė rrejshme do tė
merren masa ndaj jush, andaj ua bėj me dije se duhet tė jeni
shumė tė matur.
- Mė duket se me kėtė qė po thoni ju, zonja gjyqtare, ėshtė
njė lloj kėrcėnimi pėr dėshmitarin, - pėrsėri ndėrhyri
prokurori francez.
- Nė as njė mėnyrė nuk ėshtė kėrcėnim, zoti prokuror, por
ėshtė njė pėrkujtim pėr tė, se si duhet tė dėshmojė, sepse
pėrfundimi i gjykimit varet kryesisht nga dėshmia e tij dhe
e dėshmitarėve tjerė, - tha gjyqtarja dhe doli nga dhoma e
konsultimeve, e cila nuk kishte qenė e njohur se do tė
takohej edhe me dėshmitarin dhe Besnik Shalėn dhe ishte
marrė vesh, qė tė bisedonte vetėm me prokurorin.
Me siguri konsultimet nė mes tė prokurorit dhe Besnik
Shalės do tė kishin vazhduar edhe mė tej, sikur zoti Zhosen,
tė mos i kishte treguar atij se kryetarja kishte urdhėruar
qė Besniku as si dėgjues, tė mos prezentojė gjatė seancave
gjyqėsore, sepse kishte informacione, qė shumė herė atė e
kishin parė edhe nė vendet publike me dėshmitarėt e kėsaj
lėnde. Por Besnikun mė tepėr se kjo kėrkesė e kryetares sė
trupit gjykues e shqetėsoi fakti rreth dyshimeve tė
deponimeve materiale tė dėshmive, andaj sapo doli nga zyra,
menjėherė u nis pėr nė shtėpi, qė ai edhe njė herė ti
verifikojė dhe tė shoh se mos ėshtė bėrė ndonjė lėshim apo
pėshtjellim.
Besnik Shala, sapo doli nga dhoma e konsultimeve, pėr kohė
tė gjatė e vrau mendjen nė lidhje me dosjet, njė pjesė tė
tė cilave kohė mė parė ai i kishte marrė nga Beogradi pėrmes
tė ngarkuarit francez, zoti Shvic. Me kėtė fije dyshimi, ai
ecte rrugės pėr nė shtėpi, sepse deri mė sot ai nuk kishte
dyshuar se dikush ka mundur ti marrė ato dosje nė shtėpinė
e tij. Sapo arriti nė shtėpi, dhe pėr fat nuk ishte asnjėri
prej anėtarėve tė familjes, filloi ti kėrkoj ato, nė mėnyrė
qė ta bindė vetėveten, se as kush nuk ka mundur.
Nėse ka ndodhur kjo, qė dikush tė ketė hyrė dhe ti ketė
shfletur, gjatė kohės sa unė nuk kam qenė nė shtėpi, atėherė
unė duhet tė bėj njė kallzim penal nė gjyq dhe tė them se
kjo ėshtė njė vepėr qė dikush ma ka vendosur nė dhomėn time
tė punės. - mendoi me vete ai. Por ende pa e pėrfunduar
mendimin, atij iu kujtua letra, kopjen e tė cilės e kishte
nė kėto dosje, tė cilėn ia kishte dhėnė disa muaj mė parė
Bekim Gashit dhe Genc Haxhiut. Atė edhe mė shumė e kapluan
ethet e kėtyre dosjeve, duke dyshuar nė Petritin, qė e
kishte pasė nė dorė njėrėn nga kėto shkresa tė kėtyre
dosjeve. Pas disa minutave, sa i kontrolloi tė gjitha librat
dhe shėnimet e tij, mė nė fund i gjeti edhe dosjet. Sapo
dora ia zuri ato, qė po i kėrkonte, qė ai ato ishte mėsuar
ti quante shpirti i drejtėsisė, drejtėsi kjo e cila ishte
e hartuar nga vetė ai dhe nga shoku Merxhan Uizerkėn me
ndihmėn dhe kėshillat e Luc Bergerit, pėr tė cilat dosje
kishte punuar tash e dy vite, duke i plotėsuar ato herė pas
here me fakte dhe argumente, qė i arrinin nga Beogradi.
Besnik Shala, pasi i mori nė dorė dosjet e mbėshtjellura me
kapakė blu, nė bazė tė tė cilėve kapakė, kėtyre dosjeve Luc
Bergeri pat propozuar qė ta kenė emrin, ndonėse ai qe
nisur edhe nga ngjyra e flamurit tė njerėzve, qė i
plotėsonin kėto dosje vazhdimisht.
Gjatė shfletimit ai disa herė u ndal dhe iu kujtua se
radhitja e atyre dosjeve, ishte ndryshe nga ajo qė i kishte
vendosur, por meqė ishin tė gjitha aty ku i kishte vendosur
mė herėt, ai mendoi se ndoshta kėtė radhitje ndryshe e
kishte bėrė vetė dhe i mori nė dorė e i vendosi nė tavolinėn
e punės, duke i rishfletuar me njė gėzim tė papėrshkruar
ndonjėherė tjetėr.
* * *
Ishte afruar koha kur nė sallėn e gjyqit, do tė fillonte
gjykimi i dy tė akuzuarve, Elton Kodrės dhe Erzen Zenelit.
Nė oborrin e gjykatės ishin mbledhur shumė njerėz, tė cilėt
kishin ardhur pėr ta pėrcjellė seancėn gjyqėsore, pėr tė
cilin gjykim, shumė ishte folė jo vetėm nė qytetin L, por
dhe ishte shkruar nė gazeta.
Drita, bashkėshortja e Eltonit, sė bashku me tė birin
Petritin, prisnin jashtė oborrit, me qėllim qė ta shihnin
Eltonin, kur tė vinte me makinėn e policisė nga burgu.
- Ju mund tė prisni edhe pak, por besoj se ata i kanė
sjellur mė herėt, - i tha avokati mbrojtės, Daut Bislimi, i
cili ishte nisur qė tė hynte nė sallė.
- Zoti avokat, a ka mundėsi, qė edhe Petriti ta pėrcjellė
seancėn gjyqėsore tė babait tė tij? - pyeti Drita,
bashkėshortja e Eltonit.
- Sipas dispozitave ligjore, ėshtė i ri, por pėr kėtė duhet
ta pyesim kryetaren e trupit gjykues, sepse me sa unė di
secili person qė e pėrcjell njė seancė gjyqėsore, duhet tė
ketė njė dokument tė identifikimit, - u pėrgjegj avokat
Bislimi.
- Kam menduar pėr kėtė ēėshtje dhe e kam nxjerrė njė
certifikatė tė lindjes, pasi qė ky ngul kėmbė ta shikojė
babain e tij, meqė nuk e ka parė tash e shtatė muaj. Madje
edhe gjatė luftės, po edhe pas luftės ka qenė shumė i lidhur
me tė dhe vėshtirė e kam qė ta bind pėr tė mos ardhur nė
sallėn ku zhvillohet gjykimi.
- Shpresoj, se kryetarja e trupit gjykues, do tė bėjė kėtė
herė pėrjashtim, por tė shohim se ēfarė do tė vendosė ajo,
pasi tė bisedoj unė me tė.
- Atėherė, po ju pres, nė koridor deri sa ju ta pyesni
kryetaren e trupit gjykues, - shtoi Drita dhe vazhdoi tė
qėndronte nė oborrin e gjykatės, ndėrsa avokati vazhdoi
rrugėn drejt hyrjes sė gjykatės, duke e mbajtur nė dorė
ēantėn e mbushur pėrplot me dokumenta, qė kishin tė bėnin me
lėndėn e tė akuzuarve, pėr tė cilėt sot po fillon seanca e
parė gjyqėsore.
Drita me Petritin, qėndruan edhe pėr pak kohė dhe kur panė
nga larg, se njerėzit qė prisnin nė koridorin e gjykatės,
filluan tė hynin nė sallėn e gjyqit edhe ata u nisėn pėr
atje. Nė koridor ishin shumė policė, tė cilėt i kontrollonin
personat qė hynin. Nė momentin kur Drita hyri nė koridor,
njėri nga policėt, nė gjuhėn angleze, iu drejtua asaj :
- Nėse jeni e interesuar ta pėrcillni seancėn gjyqėsore,
urdhėroni e hyni brenda, nėse jo ju lutemi largohuni nga
kėtu, sepse janė duke ardhur tė akuzuarit dhe nuk ju lejohet
qė tė rrini kėtu.
- Pikėrisht ata po i pres, sepse dua tė shoh burrin tim, e
aq mė shumė djali, qė nuk e ka parė tash shtatė muaj, prej
se e keni arrestuar, - ia ktheu Drita nė shqip policit tė
huaj, i cili iu duk shumė i gjatė qė ishte mė i zi se korbi.
- Do tė thotė se ju jeni bashkėshortja e tė akuzuarit, a?
u ngut tė pyeste pėrsėri i njėjti polic, pasi ia pėrktheu
fjalėt e Dritės njėri nga pėrkthyesit, qė mbante tė varur nė
qafė njė kartelė me fotografinė tij.
-Po, unė jam bashkėshortja e atij qė e keni arrestuar pa
asnjė argument! shtoi pėrsėri Drita.
- Kėtė do ta vėrtetoi gjyqi, qė po fillon sot, zonjė, por
mua mė vjen keq t'ju them se nuk mund tė takoheni me
bashkėshortin tuaj kėtu, por hyni brenda e nė fund tė
seancės, mbase kryetarja e trupit gjykues mund t'ju lejojė
tė bisedoni me tė, - i sqaroi polici i huaj, i cili sapo
mbaroi ia hapi derėn e sallės sė gjyqit Dritės dhe e
shoqėroi atė sė bashku me Petritin.
Drita duke hyrė nė sallė, deshi ta pyes policin pėr
Petritin, por polici, kur ia kishte parė njė letėr me
shenjėn e UNMIK-ut, mendoi se ai e kishte marrė lejen pėr ta
pėrcjellė gjykimin dhe as qė e pyeti fare pėr tė. Nė sallė,
kur hyri Drita, pa shumė njerėz, tė cilėt i kishin zėnė
vendet e tyre, ndėrsa nė mes tė sallės ajo pa disa dy stola
tė zbrazėt, qė anash tyre rrinin polic tė huaj, kurse pak mė
tej njė foltore nė formė gjysmėrrethi, qė ishte afėr
tavolinės, rreth sė cilės ishin vendosur katėr karrika, qė
vetėm nė njėrėn prej tyre ishte ulur njė djalė i ri, kurse
tri tjera ishin tė zbrazta. Nė anėn e majtė tė sallės, nga
dritaret ishte ulur njė vajzė, e cila afėr kishte njė makinė
shkrimi, ndėrsa pak mė kėndej nė drejtim tė stolave tė
zbrazėt ishte njė burrė i moshuar me flokė tė shprishur, i
cili po i mbante duart tė mbėshtetura pėr nofullat e tij tė
dalura pak sa jashtė. Ndėrsa nė anėn e djathtė tė sallės
ishin ulur dy burra tė tjerė, njėrin prej tė cilėve e njohu
ajo se ishte avokati i tė shoqit, me tė cilin pak mė parė
bisedoi pėr ēėshtjen e Petritit, kurse tjetrin pranė tij nuk
e njohu, por e mori me mend se ishte avokati mbrojtės i
shokut tė bashkėshortit tė saj.
Meqė Drita me Petritin ishin tė fundit, qė hynė nė sallė, tė
pranishmit veē kishin filluar tė bisedonin nė mes veti
lidhur me tė akuzuarit. Ajo nga dy persona qė ishin ulur njė
radhė para saj dėgjoi se tė akuzuarit do tė dėnoheshin mė
shumė se nga njėzet vjet, ngase ai kishte pasė rastin ta
kishte nė dorė aktakuzėn, qė i ngarkon ata dhe ishte i
bindur nė fjalėt qė thuheshin nė aktakuzėn e tyre. Drita
deshi qė ta pėrcillte edhe mė tej bisedėn e tyre, por nė atė
moment u hap dera dhe nė sallė u duken tė akuzuarit, tė
shoqėruar me policė. Eltonin, me duar tė lidhura e mbanin
pėr krahu dy plicė, ndėrsa dy tė tjerė e mbanin Erzenin.
Pasi bėnė disa hapa nė drejtim tė stolave nė mes tė sallės,
policėt ua zgjidhėn duart dhe u larguan e me hapa tė
ngadalshėm dolėn nga salla.
Eltoni, pasi i fėrkoi duart nė vendin, ku i kishte pasur tė
lidhura, me njė shikim tė shpejtė, i shikoi tė gjithė tė
pranishmit nė sallė, por hetmi i tij, kur u ndesh me
shikimet e Petriti, i cili pėr ta parė babanė e tij ishte
ngritur nė kėmbė, nga se i pengonin tė tjerėt qė ishin ulur
para tij, sikur u shtang nė vend dhe pėr njė kohė nuk lėvizi
fare nga vendi. Ai duke i fėrkuar duart, ia bėri me shenjė
Petritit qė tė mos merakoset, ndėrsa Petriti atė lėvizje tė
dorės sė tė atit e mori si vėrejtje pse kishte ardhur nė
gjykatore. Petriti shėnjės sė tė atit deshi ti pėrgjigjet
me fjalė dhe tamam nė kohėn, kur ai deshi tė flasė me tė
atin, e ėma e tij Drita, e tėrhoqi pėr krahu dhe e uli nė
vend. Eltoni, mė pas e kuptoi se ishin keqkuptuar me tė
birin dhe e tėrhoqi shikimin, duke i parė tė gjithė tė
tjerėt nė sy. Ai nė atė sallė i dalloi edhe shokėt e tij, tė
cilėt gjithashtu kishin ardhur pėr ti dhėnė pėrkrahje
morale atij dhe Erzenit, por as me ta nuk foli fare.
Tė njėjtin veprim e bėri mė pas edhe Erzeni, por pėr dallim
nga Eltoni, ai nuk e ndali shikimin nė asnjė vend dhe sapo e
pėrfundoi shikimin iu drejtua Eltonit :
- Nga familja ime spaska ardhur askush, po nga e jotja?
- Ndoshta nuk e kanė njoftuar, se sot fillon gjykimi ynė,-
iu pėrgjegj Eltoni, duke ia bėrė me shenjė se familja e tij
ishte e pranishme nė sallė.
- Jo, Elton e kanė ditur, por me gjasė nuk kanė pasur tė
holla qė tė vijnė deri nė qytet, sepse herėn e fundit mė tha
nėna se nuk po mund ta shesin arėn, qė e kanė nxjerrė nė
shitje.
- Po e fejuara jote pse nuk ka ardhur atėherė, pasi ėshtė
nga qyteti?
- Atė, as qė kam pritur qė tė vijė, sepse me gjasė iu janė
kėrcėnuar nė hetuesi, pastaj ajo do tė jetė nė listėn e
dėshmitarėve, pasi qė unė kam kėrkuar tė vėrtetohet edhe nga
ajo se ditėn kritike, kur ka ndodhur krimi, pėr ēka ne po
akuzohem,i me tė kam qenė nė Pejė.
- Si po ndihesh Erzen?- e pyeti pas pak Eltoni shokun e tij
me zė tė ulėt, pasi qė ende nuk kishte filluar seanca
gjyqėsore.
- Mė i fortė se kurrė mė parė! Po ti?
- Deri nė kėtė moment edhe unė ndihesha i fortė, por kur e
pashė djalin kėtu, disi sikur u dobėsova, por besoj se
shpejt do ta marr veten.
- Po mė ēudit! Nė vend qė ti tė ndihesh mė i fortė qė janė
prezent familja jote, ti ma thua tė kundėrtėn.
- Ėshtė tepėr i ri, o Erzen, qė tė pėrballet me padrejtėsi
tė tilla, prandaj po ndjejė dhimbje pėr tė.
- Unė kam pėrshtypjen se Petriti yt, ėshtė burrėruar para
kohe dhe ėshtė mė burrė se shumė burra tė tjerė qė njoh.
- Pse po mendon kėshtu?
- Sepse po ēuditem me qėndrimin e tij, qė nuk po jepet para
kėsaj skene, pas kaq muajsh qė nuk tė ka parė dhe tė mos e
nxjerrė asnjė fjalė, e as tė qajė!
- Ashtu ėshtė. Pėr burrė shokun smund tia gjesh, por mosha
sikur ia zbeh nga pak burrėrinė.
- Po vijnė gjyqtarėt, tha pėrkthyesi, i cili ua bėri me
shenjė tė pranishmėve nė sallė qė tė ngrihen nė kėmbė.
Sapo u hap dera dhe filluan tė hyjnė, nė sallė anėtarėt e
trupit gjykues tė gjithė me njėherė u ngritėn nė kėmbė. E
para hyri njė grua rreth tė dyzet e pestave, e pas saj h
futėn nė sallė edhe dy burra tjerė, tė cilėt u ulėn nė
karrigat e zbrazta nė krye tė sallės sė gjyqit.
Pasi zuri vend trupi gjykues, u ulėn edhe tė pranishmit e
tjerė nė sallė. Pas pak kohe, kryetarja e trupit gjykues u
ngrit nė kėmbė, duke i mbajtur nė dorė disa letra dhe filloi
tė flasė :
- Mė lejoni, qė nė ora dhjetė e pėsmbėdhjetė minuta, ta
fillojmė seancėn e parė ndaj tė akuzuarve Elton Kodrės dhe
Erzen Zenelit, - dhe vazhdoi - Nė fillim, mė lejoni qė tė
konfirmoj se tė pranishėm nė sallė, pėrveē nesh si trup
gjykues, qė pėrbėhet nga unė, Elta Kalstri, nga zoti Nadi
Anderson dhe zoti Rambson Keti, janė edhe prokurori zoti
Zhosen Brigs, tė akuzuarit, qė sapo ua pėrmenda emrat,
avokatėt mbrojtės, zoti Daut Bislimi dhe Sokol Duli, si dhe
familja e viktimės Avdi Ukės.
Nė vazhdim, kryetarja e trupit gjykues, pasi bėri
prezentimin e tė gjithė atyre qė duhej bėrė publike para
opinionit, ajo nisi ti lexojė edhe emrat e dėshmitarėve tė
kėtij procesi. Pasi i lexoi emrat e dėshmitarėve, Bekim
Gashi, Genc Haxhiu, Daut Veseli, Avni Batjari, Luljeta Aga
dhe Selim Bytyqi, ata i urdhėroi qė ta lėshojnė sallėn e
gjyqit dhe tė lajmėrohen pasnesėr nė ora dhjetė.
Bekim Gashi dhe Genc Haxhiu, duke dalė nga salla, e vodhėn
me shikim Petritin, i cili nė atė kohė e kishte ulur kokėn,
pėr tė mos e parė ata drejt nė sy dhe dolėn nga salla me
pėrshtypjen se ai nuk i kishte parė fare ata, duke menduar,
se Petriti nga mėrzia pėr babanė e tij, qė e kishte parė pak
mė parė lidhur nė pranga, ia kishte krisur vajit dhe tash e
mbante kokėn ulur pėr tė mos e hetuar babai i tij. Dhe me
kėtė pėrshtypje, ata u larguan nga salla e gjyqit, tė bindur
se Petriti nuk i kishte hetuar dhe nuk i kishte njohur fare,
por kėtė pėrshtypje nuk e kishte Petriti, i cili i kishte
njohur mirė Genc Haxhiun dhe Bekim Gashin.
Kryetarja e trupit gjykues, zonja Elta Kalstri, pasi i
pėrcolli me shikim dėshmitarėt, qė ishin ngritur nė kėmbė se
tė gjithė e lėshuan sallėn e gjyqit, sėrish u ngrit nė kėmbė
dhe nisi tė lexojė tė dhėnat gjenerale pėr tė aktakuzuarit,
Elton Kodrėn dhe Eerzen Zeneli.
Ashtu edhe siē pritej nė seancėn e parė, pas fjalės sė
kryetares sė trupit gjykues, e cila pasi tha se aktakuza
ėshtė e ngritur nė bazė tė nenit 121, alinea 2, pika 3 tė
LPK, pėrkatėsisht tė LPJ-sė, pėr vrasje me paramendim dhe
tė nenit 136 al1 tė LP RFJ-sė nė lidhje me nenin 116 al. 1.,
dhe pėr tė gjitha kėto mė gjersisht, prokurori Zhosen Brigs,
do ta ketė fjalėn kryesore nė kėtė seancė. Dhe ai sapo ia
dha fjalėn, zonja Elta Kalstri, ai duke mos e larguar pėr
asnjė ēast shikimin nga tė akuzuarit filloi ta shfletoi
pakontrollueshėm edhe njė herė dosjen dhe pastaj nisi me
zėrin e tij monotan dhe tė trashė, tė flas pėr tė dhėnat
gjenerale tė tė akuzuarve.
Deri sa prokuroi po pėrsėriste tė dhėnat me disa shtesa mė
nė hollėsi, Elton Kodra e ndjeu veten krenar pėrballė
prokurorit dhe ēuditej nga e kishte gjithė atė besim sa qė
mos ti trembej as ēerpiku i syrit, pėr kundėr shikimit tė
rreptė tė prokurorit, i cili herė pas here me zėrin e tij
gėrvallej thua se donte ta vriste dikė. Eltoni, duke mos
mundur ta pėrballonte mė shikimin nėnēmues tė prokurorit,
nisi qė vjedhurazi ti shikoi tė pranishmit nė sallė, pėr tė
hetuar se si po reagojnė ndaj fjalėve tė prokurorit. Me kėtė
rast shikimi i tij u stacionua nė fytyrėn e njė burri tė
moshuar, i cili gjatė gjithė kohės po i vidhte me shikim tė
trazuar bashkėshorten e tij, Dritėn, dhe djalin Petritin.
Sigurisht ėshtė ndonjėri nga tė afėrmit e tė vrarit dhe i
gjori mendon se ne jemi vrasėsit, andaj me kaq urretje e
shikon familjen time. Sikur ta dinte ai tė vėrtetėn,
sigurisht se nuk do ta bėnte njė gjė tė tillė. - mendoi me
vete Eltoni, duke mos u pėrqėndruar fare nė fjalėt e
prokurorit, i cili gjithnjė e ngrinte zėrin gjatė leximit tė
tė dhėnave biografike, thua se me tė kishte qenė shok i
pandashėm. Disa tė dhėna tė biografisė sė tij, Eltonit kurrė
sdo ti ishin kujtuar, poqese dikush do tia kėrkonte njė
pėrshkrim tė jetės sė tij edhe pėr tė kaluarėn e largėt e
edhe tė jetės sė fėmijėrisė. Andaj edhe vetė ai nė ato
momente bėhej kurreshtar pėr tė ditur se si ka mundur njė
francez, ti mbledhė tė gjitha kėto tė dhėna pėr tė.
Nė njė moment, prokuroi Zhosen Brigs, e ndali leximin, pėr
tė vėrtetuar se tė pranishmit a janė duke e pėrcjellur atė
gjatė leximit, sepse kishte pėrshtypjen se zhurma qė bėhej
nė sallė e zbehte leximin e tij, por mbi tė gjitha atij i
pengonin lėvizjet e Elton Kodrės dhe pas njė pauze tė
shkurtėr, filloi leximin e aktakuzės :
I akuzuari Elton Kodra, kryetar i grupit ilegal "Grushti
i popullit", pėrveē se ka marrė iniciativėn pėr formimin e
kėtij grupi ai edhe i ka nxitur shokėt tjerė tė tij, qė tė
hartojnė listat e njerėzve, qė duhet tė likuidohen. Ndėrsa
pak ditė pas formimit tė kėtij grupi ai me paramendim ka
vrarė veprimtarin politik Avdi Ukėn, duke dashur kėshtu qė
ti largojnė nga skena politike tė gjithė ata njerėz, tė
cilėt nė njė mėnyrė ose nė njė tjetėr, nuk e kanė dashur
luftėn. I akuzuari Elton Kodra, me 8 gusht tė vitit 2000 me
armėn e tij personale, automatik me tre plumba nė organet
vitale, e a vrarė nė pritė Avdi Ukėn. Vrasja ėshtė kryer e
ndihmuar edhe nga Erzen Zeneli, i cili gjithashtu nė
momentin e krimit, ka qenė me tė. Pos kėsaj vrasje, i
akuzuari Elton Kodra, akuzohet edhe pėr prishje tė rendit
dhe qetėsisė, meqė i tillė dhe mospėrfillės i ligjit ka
qenė edhe para luftės. Gjatė luftės ai ka planifiuar me
shumė shokė pėr tė vrarė shumė kundėrshtarė tė UĒK-sė. Por
pasi kėto vrasje si ka realizuar nė atė kohė, ai ka
filluar ti realizojė pėrmes grupit tė tij ilegal... Pas
njė pushimi tė shkurtėr, prokurori filloi tė lexojė edhe
aktakuzėn me tė cilėn ngarkohet Erzen Zeneli, nė tė cilėn
nė mes tjerash thuhet : "I pandehuri Erzen Zeneli, i nxitur
nga e fejuara e tij Argjira Guri, familja e sė cilės
kishin pasė njė konflikt familjar me tė ndjerin Avdi Ukėn, i
propozon Eltonit qė ta vrasin Avdiun, meqė edhe ashtu ai
ishte nė listėn e atyre qė i ishte paraparė grupi i tyre
ilegal ti vriste. Dhe kėshtu mė 8 gusht 2000, bashkarisht
marrin pjesė nė kėtė vrasje tragjike dhe planifikojnė edhe
vrasje tjera..."
Pasi prokurori francez e pėrfundoi leximin e aktakuzės, nė
sallė mbretėroi njė heshtje, e cila kush e di se edhe pėr sa
kohė do tė zgjaste, sikur kryetarja e trupit gjykues, pasi
qė veē ishte ulur nė vendine tij prokurori, u ngrit nė
kėmbė, dhe iu drejtua sė pari Eltonit :
- E keni kuptuar aktakuzėn, se pėr ēka ngarkoheni, i
akuzuari Elton Kodra?
- Po!
- Dhe a keni pėr tė thėnė diēka nė lidhje me ato qė u thanė
pėr ju?
- Kam, si nuk kam!
- Atėherė urdhėroni dhe shkurtimisht na thoni mendimin tuaj?
- E nderuara kryetare e trupit gjykues, tė nderuar anėtarė
tė kėtij trupi gjykues! Unė qė nė fillim dua tė shtoj se e
kam kuptuar aktakuzėn, tė cilėn nuk e pranoj nė asnjė pikė
nga fakti se fund e krye ėshtė akuzė e montuar, tė cilėn
zotri prokurori me njerėzit qė i ka blerė ai ka dashur qė tė
ta njollosė luftėn tonė tė drejtė dhe krimet e bėra nga tė
tjerėt tė na i mveshė ne ushtarėve tė TMK-sė, duke harruar
faktin se nė detyrėn tonė ndaj kėsaj toke dhe kėtij vendi tė
mjeruar e kemi bėrė gjatė luftės dhe tash e tutje si ushtarė
tė TMK-sė jemi pėrcaktuar qė me angazhimin tonė sado pak tė
mundohemi tia lehtėsojmė plagėt kėtij populli tė
shumėvuajtur! - tha Eltoni dhe pėr njė moment heshti, ndėrsa
kryetarja e trupit gjykues mendoi se Eltoni e mbaroi fjalėn
e tij dhe sa deshi ajo ta marrė fjalėn Eltoni pėrsėri nisi
tė flasė :
- Nuk e di, sesa e njihni zonja kryetare, historinė ė e
popullit tonė, por dua t'ju kujtoj se pas secilės luftė, qė
ka dalė fitimtare, populli lirinė e vet e ka shitur me
shpifje ndaj ēlirimtarėve tė saj. Dhe a e dini se kush ka
bėrė pazar pėr tokėn tonė. E pra ajo ėshtė Franca, nga vjen
edhe zoti prokuror!
- Ju lutem pa komente, kėtu jemi nė gjyq dhe dua tė dėgjoj
nga ju vetėm atė se a e prononi aktakuzėn nėse e keni
kuptuar drejt, apo jo? ndėrhyri kryetarja e trupit
gjykues.
- Pikėrisht kėtu desha tė dal, - u pėrgjegj Eltoni dhe
vazhdoi. - Edhe kjo aktakuzė, qė e keni nė dorė dhe sapo e
dėgjuam tė gjithė, ėshtė e hartuar me gėnjeshtra dhe
shpifje. Andaj, ju garantoj se nuk ėshtė e ngritur nė dobi
tė sė vėrtetės, por nė dėm tė sė vėrtetės dhe tė ēėshtjes
kombėtare. Thjesht ėshtė njė montim politik, pėr tė cilėn do
tė bindeni edhe ju mė vonė, pasi qė do ti krahasojmė faktet
gjatė seancave tė kėtij gjyqi politik! tha Elton Kodra.
- U shkurtohet e drejta e fjalės dhe kalojmė tek i akuzuari
Erzen Zeneli, - ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues, duke
iu drejtuar Erzenit :
- A e keni kuptuar aktakuzėn?
- Po e kam kuptuar nė tėrėsi! u pėrgjegj Erzeni.
- A keni pėr tė shtuar diēka rreth aktakuzės? pėrsėri e
pyeti ajo.
- Gjithėsesi, se kam pėr tė shtuar.
- Atėherė urdhėroni, e keni fjalėn.
- Edhe unė sikurse Eltoni, nuk pajtohem me asnjė pikė tė
aktakuzės, e cila tėrsisht ėshtė aktakuzė politike, qėllimi
i sė cilės nuk ėshtė aq i thjeshtė qė vetėm mua dhe Eltonin
tė na burgosė, por qė tė nėnvlerėsojė, nė pėrgjithėsi vlerat
e luftės dhe ta nėpėrkėmbė vullnetin e popullit tonė. Mė
lejoni tė ju them me pėrgjegjėsi tė plotė, se autorėt e
skenarit tė kėsaj aktakuze janė armiq tė pėrbetuar tė
popullit tonė, tė cilėt herėt a vonė do tė binden se me
punėn e tyre, janė bėrė argat tė armikut!
- Ju lutem, i akuzuar Erzen Zeneli, nuk keni tė drejtė tė
akuzoni askėnd, por vetėm ta thoni mendimin tuaj nėse e
pranoni apo jo aktakuzėn, - ndėrhyri kryetarja e trupit
gjykues.
- E vėrteta, ju po ju tingėllon akuzė, zonja kryetare, por
ju betohem se ėshtė e vėrtetė dhe herėt apo vonė do tė
triumfojė, pėr tė cilėn do tė keni rast tė bindeni edhe ju
vetė, se dorėrasit janė argatė tė bandave serbe, tė cilėt
udhėhiqen nga njerėzit qė ju po i pėrkrahni, - shtoi Erzeni.
- Ju lutem edhe njė herė ua bėj me dije i akuzuar, se nėse
vazhdoni tė akuzoni do tua ndėrpres fjalėn, - u ngut tė
ndėrhynte kryetarja e trupit gjykues.
- Nuk e keni tė vėshtirė tė ma ndėrprisni fjalėn mua, por
mirė do tė bėnit sikur ti kishit verifikuar dėshmitė e
rrejshme tė deponuara, zonja kryetare. Pastaj mendoj se kur
ti ballafaqojmė faktet, edhe ju do ju vijė keq pėr
shpifėsit dhe gėnjeshtarėt, tė cilėt mbase i kanė detyruar
ndoshta tė gėnjejnė nė kėtė mėnyrė tė turpshme.
- Mjaft, nuk keni tė drejtė tė vazhdoni mė fjalėn,- u shfry
kryetarja e trupit gjykues, zonja Elta Kalstri, ndaj Erzenit.
- Si urdhėroni, zonja kryetare, e di se fjalėt e mia u
tingėllojnė rėndė, por fatmirėsisht janė fjalė tė vėrteta,-
tha pėr fund Erzeni, duke u ulur nė vend.
Kryetarja e trupit gjykues e revoltuar nė deklaratat e para
tė tė akuzuarve, me ton tė lartė iu drejtua daktilografes :
- Shkruani ju lutem. Pas leximit tė aktakuzės dhe pas
dėgjimit tė fjalės hyrėse tė tė akuzuarve, tė cilėt nė
mėnyrė kategorike nuk e pranojnė aktakuzėn, trupi gjykues
shpalli tė mbyllur seancėn e ditės sė parė nė ora
dymbėdhjetė e pesmbėdhjetė minuta. Senca e radhės vazhdon
pasnesėr nė tė njėjtėn sallė nė ora dhjetė, ku do tė merren
nė pyetje dėshmitarėt Bekim Gashi, Genc Haxhiu e nėse na
premton koha do tė merren nė pyetje edhe dėshmitarėt tjerė
me radhė. Me kaq, pėrfundoi seanca e sotme. Falemnderit qė
iu pėrgjigjėt thirrjes sonė,- tha kryetarja e trupit gjykues
dhe u ngrit nė kėmbė pėr tė dalė nga salla e gjyqit e
menjėherė pas saj edhe dy anėtarėt tjerė tė trupit gjykues.
Pikėrisht nė kohėn kur, Nedi Anderson, antar i trupit
gjykues, iu afrua derės pėr tė dalė, nė kėmbė u ngrit
avokati mbrojtės Daut Bislimi, i cili iu drejtua kryetarės
sė trupit gjykues :
- Zonja kryetare, nėse ka mundėsi njė kėrkesė nga ana e
palės mbrojtėse pėr klientėt tanė?
- Urdhėroni, zoti avokat, - tha kryetarja e trupit gjykues e
shtangur nė vend.
- Meqė ėshtė seanca e parė, nė njėrėn anė dhe nė anėn tjetėr,
ka kohė qė familjarėt e tė akuzuarve nuk janė takuar nė me
njėri tjetrin, a ka mundėsi qė pėr pak kohė tė takohen kėtu
nė sallė?
- Tė falemnderit, zoti avokat, mirė bėtė qė ma kujtuat,
sepse kėtė mendim e kisha edhe unė, por sdi se si mė doli
nga mendja. Pra, tu lejohet takimi, por pasi tė dalin nga
salla tė pranishmit tjerė, qė nuk janė familjarė tė tė
akuzuarve. Takimi tė mos zgjasė mė shumė se pesmbėdhjetė
minuta, - tha ajo, duke iu drejtuar me kėtė zė urdhėrues
edhe avokatit mbrojtės, po edhe policisė, qė ishin afėr tė
akuzuarve, tė cilėt sapo ishte ngritur ajo nė kėmbė u
drejtuan nga tė akuzuarit qė tia lidhin duart me pranga,
por sapo e morėn urdhėrin, ata u shtangėn nė vend dhe si tė
zėnė nė faj u tėrhoqėn nga tė akuzuarit.
Kur u larguan tė gjithė tė pranishmit, nga salla, nga e cila
i fundit doli prokurori Zhosen Brigs, i cili duke dalė iu
drejtua njėrit prej policėve me zė tė ulėt : - Shikoni, nė
asnjė mėnyrė mos i lejoni qė tė akuzuarit tė shkėmbejnė
diēka mes familjarėve! - dhe doli nga salla, duke ia
drejtuar shikimin Petritit, i cili veē i ishte afruar tė
atit dhe iu kishte hedhur nė pėrqafim.
Eltoni, sapo u pėrshėndet me bashkėshorten, Dritėn, e cila e
para u pėrshėndet me Egzonin, pasi atė e pėrshėndeti daja i
tij Ganiu, iu drejtua Petritit :
- Po ti, pse erdhe nė gjyq?
- Si pse erdhe babi! Tė tė shoh. A e di se sa po mė mungon.
Po mė duket bota e zbrazėt pa ty. Herė -herė kam bindjen, se
nuk ka mbetur nė qytetin L asnjeri. Dhe ti merr guximin e mė
thua pse kam ardhur. Unė pėr ty jetoi babi! - tha Petriti
dhe u shkreh nė vaj.
- Edhe unė jetoj pėr ty, bir! ia ktheu Eltoni, i cili e
pėrmbajti veten, duke ua ndalė turrin njė grumbulli lotėsh,
tė cilėve nė momentin e fundit ua zuri rrugėn me digėn e
qėndresės.
- Petrit, Petrit, unė kam dėgjuar nga babai yt se ti je njė
burrė, kurse tash po bindem se ende qenke fėmijė, - iu
drejtua Erzeni, duke u munduar qė ta shkėpuste atė nga
pėrqafimi i babait tė tij.
- Po xhaxhi Erzen, ashtu ėshtė, por mos harro se edhe burrat
ka momente qė qajnė. Por kur qajnė burrat, ta dish se diēka
e madhe ka ndodhur aty, - ia ktheu Petriti.
- Atėherė mos lejo, qė burrėria jote tė pėrlotet? pėrsėri e
ngacmoi Erzeni Petritin.
- Ne jemi tė ligj, xhaxhi, prandaj tė ligjėve vetėm lotėt ua
lėjojnė qė ti derdhin shlirshėm dhe asgjė tjetėr,- pėrsėri
iu pėrgjegj Petriti.
- Nuk je i lig, jo, por momenti tė ngacmoi.
- Nėse unė po qaj, ta dhashė fjalėn se lotėt e mi janė
shenjė proteste pėr kohėn e ligė, nė tė cilėn po jetojmė, se
pėr ndryshe, sikur edhe prindėrit tu tė ishin kėtu me ty,
sigurisht se sdo tmė kishe parė lotė nė sy, por tash tė mė
falni, sepse mė kaloi dhe po u betohem se unė do tju nxjerr
nga burgu, dhe do tė bindesh se nuk jam fėmijė, i rritur nė
sevda, por nė vuajtje, e vuajtjet tė bėjnė burrė para kohe,
- iu pėrgjegj Petriti, duke i fshirė lotėt me pėllėmbė tė
dorės.
Pas pak kohe, pasi qė Drita e pėrfundoi bisedėn me
bashkėshortin dhe pasi i mori nga ai disa porosi, Petriti iu
drejtua tė atit :
- E di ēka ka tė re babi?
- Jo!
- Jo, sepse nuk ke ku ta dish, kur tė mbajnė nė pranga, por
po tė them se unė e kam zbuluar gjenezėn e akuzės suaj dhe
kėtė do ta shohėsh nė ditėt e ardhshme, kur xhaxhi avokat do
tia pėrplas pėr surrati dėshmitarėve dhe kėtij
surratprishurit, qė doli i fundit nga salla.
- Prej nga e di ti gjenezėn e akuzės sonė?
- Nga vetė dėshmitarėt?
- Nga cilėt dėshmitarė?
- Nga ata, qė sot ishin nė fillim kėtu nė sallė!
- Po ku i njeh ti ata?!
- I njoh, sepse ata mė kanė kėrkuar mua qė tė bisedoj me ta.
- Dhe ?
- Dhe kam biseduar shumė herė fshehur nėnės!
- Mirė ke bėrė, qė si ke treguar nėnės, por ske bėrė mirė
qė ke biseduar me ata pisa, e qortoi Eltoni.
- Ndėrsa unė mendoj se kam bėrė mirė, sepse ...., e ndėrpreu
fjalėn Petriti.
- Tregomė se ēbiseda bėrė me ato bisha?- pyeti kurreshtar
Eltoni.
- Ata u munduan qė tė mė fusin edhe mua nė lojė, madje duke
mė dhėnė shumė para, tė cilat ja ku i kam, - tha Petriti dhe
i nxori nga xhepi tė hollat pėr tia treguar babait dhe
vazhdoi. Nė fillim ata nga unė kėrkuan qė tė bėhem postier
i tyre, por...
- Postier, po nė lidhje me ēka?- ia ndėrpreu mendimin
Petritit Eltoni.
- Qė unė ti marr disa letra nga ata dhe ti fsheh nė
makinėn tėnde, nė mėnyrė qė mė pas policia tė vinte dhe ti
merrte, pėr gjoja pėr tė ta lehtėsuar aktakuzėn, por unė ua
punova ndryshe atyre dhe i futa nė kurth, sepse unė veprova
tė kundėrtėn e porosisė sė tyre. Dhe unė nė vend, qė ta
zbatoj urdhėrin e tyre e ti fshehi aty ku mė thanė, ia
dėrgova shokėve tu, madje vetė komandantit ia dorėzova!
- Dhe ēfarė kėrkonin ata nga ti diēka tjetėr?
- Mė mirė thuaj se ēfarė nuk kėrkonin, por unė me dinakėri
ua bėra kurthin, nė tė cilėn ranė ata dhe mėsuesi i tyre.
- Pėr cilin mėsues e ke fjalėn?
- Pėr atė kryemadhin e lagjes sonė, qė punon kėtu nė
gjykatė.
- Po si e di ti qė ai ėshtė mėsues i tyre!?
- E mėsova pėrmes Vjollcės sė tij, qė e kam nė klasė dhe
pėrmes saj arrita tu depėrtoj deri nė palcėn e tyre tė
kalbur, babi!
- Po pastaj?
- Pastaj do ti mėsosh tė gjitha mė vonė pėrmes avokatit,
sepse nė ato lista tė ndyra tė tyre nuk jeni vetėm ti dhe
xhaxhi Erzen, por edhe shumė tė tjerė, qė ėshtė duke u
gatuar kulaēi pėr ti burgosur!
- Po, ata a e dinė pėr kėto qė i paske bėrė?
- Pėr cilat?
- Pėr listat qė ua ke vjedhur.
- Me siguri se nuk i dijnė, sepse pasi i fotokopjoi xhaxhi
Skėnder me komandantin, unė pėrsėri gjeta mundėsinė qė ti
kthejė tė gjitha shkresat nė shtėpinė e atij lugatit
kryemadh.
Petriti deshi ti sqaroi edhe shumė hollėsira lidhur me
zbulimin e tij, Eltonit, por nė atė moment njėri nga policėt
iu afrua avokatit mbrojtės, qė rrinte disa hapa larg tyre, i
cili iu drejtua Eltonit dhe Erzenit se koha e takimit
mbaroi.
- A nuk ka mundėsi vetėm edhe njė minutė tė na zgjas
takimin? - pyeti i brengosur Petriti, qė nuk arriti tia
sqaroi tė gjitha gjėrat tė atit.
- Jo. Nuk ka mundėsi, sepse edhe ne na udhėron dikush, qė
duhet ta zbatojmė urdhėrin, u pėrgjegj njėri prej policėve,
i cili veē ishte afruar afėr Eltonit dhe Erzenit.
- Ju lutem vetėm edhe pak? iu drejtua Petriti nė anglisht.
- Na vjen keq bukurosh, por urdhėri ėshtė urdhėr dhe duhet
ti pėrmbahemi ne dhe ju, - ia ktheu polici Petritit.
- Mirė atėherė, mos ia lidhni duart babiat, vetėm sa ta
pėrqafoi edhe njė herė, - pėrsėri iu drejtua Petriti nė
gjuhėn angleze.
- Pėrqafoje, por shpejt ama, sepse tashi ke mundėsi qė
pėrsėri ta takosh pasnesėr, - iu pėrgjegj polici
ndėrkombėtar, i cili i mbante tė gatshme prangat nė dorė pėr
tia vėnė Eltonit.
Pasi u pėrshėndetėn tė gjithė me radhė, policėt u afruan
afėr Eltonit dhe Erzenit, ua lidhėn duart dhe u nisėn pėr tė
dalė. Para se ta hidhte hapin e fundit nga salla Eltoni, u
kthye edhe njė herė nga Petriti, duke iu drejtuar :
- Disa tė holla, qė ti... tia ēosh nė shtėpi familjes sė
Erzenit, sepse pėr to ata nuk... dhe nuk mundi ta pėrfundojė
mendimin Eltoni, pasi veē ai kishte dalė nė koridor, por
Petriti e kuptoi mirė porosinė e tė atit dhe me vrap u
lėshua nė drejtim tė derės, pėr ti thėnė se porosinė do ta
ēojė nė vend.
Petriti, kur doli nė koridor, nė fund tė koridorit babait ia
pa vetėm shpinėn dhe i thirri me zė gati tė pėrvajshėm : -
Sot do tė shkoj atje babi, mos u merakos fare. Ai qėndroi
edhe pėr pak kohė nė koridor, deri sa mė nuk u duk babai i
tij dhe kur deshi tė kthehet nė sallė pėr tu bashkuar me
nėnėn dhe avokatėt mbrojtės ata i takoi duke dalur nga dera
dhe bashkarisht me ta u nisėn tė dalin nga ndėrtesa e
gjykatės.
Pasi dolėn nga gjykata, nė oborr Petriti me nėnėn e tij, u
takuan me dy shokėt e Eltonit, tė cilėt po i prisnin jashtė
pėr tė biseduar me ta dhe me avokatėt mbrojtės se ēfarė do
tė ndodhė mė vonė.
- Tė shkojmė pak nė zyrėn time, tė gjithė dhe aty bisedojmė
mė shtruar, - u propozoi avokati i Eltonit Dritės,
bashkėshortes sė Eltonit, Ganiut dajės sė Erzenit dhe dy
shokėve tė klientėve tė tij.
- Mua tė mė falni, se kam njė punė tė ngutshme, kurse ju
shkoni, pasi qė mua mė duhet tė shkoj edhe nė familjen e
Erzenit dhe ti tregoj motrės qė e pashė djalin e saj dhe se
mirė u mbajt nė seancėn e parė, - tha Ganiu dhe filloi tė
pėrshėndetet me tė pranishmit.
- Mirė, atėherė ju shkoni, ndėrsa ne tė shkojmė nė zyrėn
time,- pėrsėriti avokati kėrkesėn e tij dhe u nis me njėherė
me avokatin Sokol Dulin dhe dy shokėt e Eltonit, kurse
Petriti me tė ėmėn u nisėn pas tyre, por njė autumobil ia
preu rrugėn dhe deri sa ai kaloi Petriti nisi tė bisedojė me
nėnėn e tij.
- Ta dish se nuk je sjellė mirė Petrit?
- Pse ēfarė tė keqe bėra?
- A nuk e hetove se e ngushtove babin, i cili mė shumė u
pikėllua, sesa qė u gėzua kur tė pa?
- Nuk e besoj.
- Ti nuk e beson, por e vėrejta unė, sepse asnjė herė nuk
ėshtė mėrzitur sa sot.
- Kėtė ma ke parathėnė nja dhjetė herė, qė nga ajo kohė qė
tu luta tė mė merrje edhe mua nė gjyq.
Por ma merr mendja se edhe ti u binde se ai ma dha njė
porosi shumė tė rėndėsishme.
- Nė lidhje me ēka ishte ajo porosi, qė unė nuk arrita ta
kuptoj se pėr ēfarė tė hollash folėt?
- Pėr tė hollat e mia!
- E ēfarė tė hollash ke ti?
- Tė them mė vonė, pėr historinė e kėtyre tė hollave, - tha
Petriti, duke e futur dorėn nė xhep, por meqė i ishin afruar
derės sė zyrės sė avokatit ai nuk i nxori paratė nga xhepi
pėr tia treguar nėnės sė tij.
- Urdhėroni zonja Dritė, uluni, - iu drejtua avokati, sapo
ajo e bėri hapin e parė nė zyrėn e avokatit, duke i treguar
vendin ku tė ulet.
- Sipas jush si shkuan punėt nė seancėn e parė?- pyeti njėri
nga shokėt e Eltonit avokatin, emrin e tė cilit Petriti e
kishte harruar, edhe pse shumė herė atė e kishte takuar nė
shtėpinė e tyre kur vinte me babain e tij.
- Mė mirė seē kemi menduar! - u pėrgjegj avokati Sokol
Duli.
- Si po mendoni mė mirė?- pėrsėri pyeti i njėjti ushtar,
shok i Eltonit dhe Erzenit.
- E rėndėsishme ishte, qė asnjėri tė mos e pranojnė
aktakuzėn, pra me njė fjalė ata bėnė mirė qė nė mėnyrė
kategorike e hodhėn poshtė aktakuzėn e ngritur nė mungesė tė
fakteve dhe tė provave relevante juridike.
- Dhe ēfarė do tė ndodhė tash e tutje? kėtė herė pyeti
Skėnderi.
- Ėshtė herėt tė thuhet diēka, por pasi nė seancat e
ardhshme dėshmitarėt ti pėrfolin mė nė hollėsi dėshmitė e
deponuara dhe ne do tė mund ti hetojmė pikat, nė tė cilat
mundohet tė mbėshtet prokurori Zhosen Brigs, atėherė fillon
tė vie nė shprehje mundėsia e intervenimit tonė, - u
pėrgjegj avokati Daut Bislimi.
- Po ato qė ua kemi sjellur? ndėrhyri pėrsėri me kėtė
pyetje Skėnderi.
- Pikėrisht, pėr ato e pata fjalėn, sepse nė interes tė
shokėve tuaj, por edhe nė interes tė gjithė ēėshtjes, ėshtė
qė ato ... ti nxjerrim pasi tė jenė deklaruar tė gjithė
dėshmitarėt para gjyqit, sepse kėtu ka mundėsi qė deklarat e
tyre tė dhėna mė herėt edhe tė ndryshohen dhe njė numėr i
atyre ndryshimeve, sigurisht se do tė bėhet nė bazė tė
kėtyre dosjeve, qė ne veē i kemi,- tha avokati Bislimi, duke
e ledhatuar Petritin, duke mos dashur qė ta zbulojė punėn e
tij tė madhe para nėnės sė tij, Dritės.
Diskutimet nė zyrėn e avokatit vazhduan pėr njė kohė me
ērast u dhanė shumė shpjegime se si do tė pėrfundojė ky
gjykim me lirimin e tė akuzuarve nė mungesė tė provave dhe
se mė vonė do tė ngritet akuza ndaj dėshmitarėve dhe dhe
njeriut qė i ka nxitur ata pėr tė dėshmuar rrejshėm pėr
Eltonin dhe Erzenin.
* * *
- A ka ardhur dėshmitari Bekim Gashi ...? ishte pyetja e
parė, qė bėri kryetarja e trupit gjykues nė seancėn e dytė
tė gjykimit, pasi para tė pranishmėve, qė ishin nė sallė,
bėri prezentimin e anėtarėve tė trupit gjykues, prokurorit,
tė akuzuarve dhe avokatėve mbrojtės.
- Po, zonja kryetare, ka ardhur dhe ėshtė jashtė, duke
pritur! u pėrgjegj polici kujdestar.
- Atėherė i thoni qė tė hyjė brenda! - dha urdhėr ajo.
Pas pak kohe, nė sallė hyri dėshmitari Bekim Gashi, i cili
me hapa tė ngadalshėm u nis drejt tavolinės, ku ishin tė
ulur anėtarėt e trupit gjykues. Bekim Gashi, kur iu afrua
stolit tė tė akuzuarve, uli kokėn dhe pa i shikuar fare nė
fytyrė tė akuzuarit vazhdoi rrugėn drejt vendit ku duhej tė
pėrgjigjej.
- Mund tė qėndroni nė kėmbė, apo dėshironi tė uleni?- ishte
pyetja e parė, qė ia bėri kryetarja e trupit gjykues
dėshmitarit Bekim Gashit.
- Jo, falemnderit, mund tė qėndroj nė kėmbė.
- Atėherė tė fillojmė pra dhe sė pari pėrsėritni fjalėt qė
do ti them unė : Betohem, se do ta them tė vėrtetėn dhe
vetėm tė vėrtetėn. Kėto fjalė i pėrsėriti edhe ai. Pas
kėsaj, kryetarja pėrsėri e mori fjalėn, duke iu drejtuar
Bekimit :
- Pėr ēdo tė pavėrtetė do tė pėrgjigjesh para ligjit, andaj
edhe njė herė dua tua bėj me dije, se gjatė deklaratės suaj
ta thoni vetėm tė vėrtetėn.
- Pėr ēdo fjalė qė do ta them para jush, zonja kryetare, jam
i gatshėm ti pėrgjigjem ligjit, sepse jam i bindur se do
tu them vetėm tė vėrtetėn.
- Nė fillim, dua t'ju pyes, se ai i njihni personalisht tė
akuzuarit dhe a ua dini emrat?
- I njoh dhe ua di emrat.
- Do tė thotė, se ju jeni tė bindur, se kėta tė akuzuar janė
ata pėr tė cilėt mendoni se janė kryerės tė veprės?
- Po kėta janė!
- Atėherė, na thuani ēdo gjė qė dini ju pėr ta?
Bekim Gashi sapo e mori lejen tė fillojė tė flasė pėr
Eltonin dhe Erzenin, nisi dėshminė e tij, duke u bazuar nė
fjalėt, qė i kishte mėsuar gati pėrmendėsh. Ai nė fakt pėr
gati dhjetė minuta e bėri vetėm komentimin e aktakuzės, tė
cilėn pak mė parė e lexoi prokurori me disa hollėsi rreth
takimeve, qė kinse ai kishte pasur me Eltonin dhe Erzenin,
para dhe pas 8 gushtit tė vitit 2000.
Gjatė gjithė kohės, sa Bekim Gashi po fliste, Erzeni e
kafshonte gjuhėn dhe zihej nė vete, duke menduar se sa bukur
po i trillonte takimet e tij me tė, takime kėto tė paqena
fare, sepse ai, nė fakt nuk mbante nė mend se ndonjė herė
ishte takuar me tė qoftė edhe nė njė vend, as para lufte, e
as pas saj. Por ata nuk ishin takuar kurrė as me Eltonin, nė
ato vende ku ai thoshte, ngase kėta dy nuk kishin qenė kurrė
shokė kaq tė ngushtė nė mes tyre, sa pėr tė mbajtur aq
lidhje tė forta nė mes tyre.
- Nė njė takim, qė pata me ta, Eltoni nė prezencė tė Erzenit
me pat thėnė se ėshtė duke pėrgatitur njė plan pėr formimin
e njė grupi, i cili do tė angazhohet kryesisht pėr vrasjen e
atyre njerėzve, tė cilėt nuk e kanė ndihmuar luftėn e nė
radhė tė parė pėr tu vrarė do tė jenė ata tė cilėt nė njė
mėnyrė kanė bashkė-punuar me policinė serbe, sepse ai
bashkėpunim kryesisht ishte bėrė qė tė na pengonte luftėn
tonė tė shenjtė, - tha Bekimi dhe vazhdoi:
Ndėrsa vetėm disa ditė pas kėtij takimi, deri sa unė po
shėtisja nėpėr qytet me shokun tim Genc Haxhiun, Eltoni mė
ndau mua nga ai dhe mė tha se grupin e kishte formuar dhe sė
shpejti do tė fillojnė punėn konkrete. Unė nė bisedė me tė u
interesova tė di se kush ishin nė atė grup, kurse ai m'i tha
emrat dhe mė premtoi se do tė ma sillte njė kopje tė
procesverbalit, ndėrsa kur unė atė e pyeti, se cilin e
kishin nė radhė qė ta vrisnin, ai mė pat thėnė : Kuptohet
se nė plan tė parė ėshtė Avdiu, i cili ėshtė gjynah qė ta
thithė ajrin e lirisė nga gjaku i shokėve tanė.
- Gėnjeshtėr e ndyrė! - thirri Eltoni, duke mos e kuptuar as
vet se nga i erdhi ai zė, qė e ndėrpreu fjalėn e
dėshmitarit.
- Ju lutem, i akuzuari Elton Kodra, mos e ndėrprisni fjalėn
e dėshmitarit, sepse fjalėn do ta merrni mė vonė, kur tua
kaloj radhėn pėr ta pyetur dėshmitarin.
- Mė falni, zonja kryetare, por ky po gėnjen, sepse unė
kurrė nuk kam biseduar me tė, pėr asgjė. Unė, nuk e kam
njohur kurrė nė jetėn time kėtė gėnjeshtar, - shtoi Eltoni.
- Ju thashė, se ju do tė ballafaqoheni me dėshminė e tij mė
vonė, pasi ky ta pėrfundojė dėshminė e vet, - shtoi
kryetarja e trupit gjykues, duke ia bėrė me shenjė, qė tė
ulet nė vendin e tij dhe tė mos e ndėrpriste mė dėshmitarin.
Pastaj ajo iu drejtua Bekim Gashit :
- Po pastaj ēndodhi?
- Siē u tregova, pas asaj bisede qė patėm nė qytet, nuk
shkuan as tri javė, kur dėgjova pėrmes lajmeve, se nga disa
persona tė panjohur ėshtė vrarė Avdi Uka, pėr tė cilin t'ju
them tė vėrtetėn, mė parė kisha dėgjuar se ishte njeri i
zgjuar dhe kishte miqėsi me shumė miq ndėrkombėtarė, por nuk
kam pasur rast qė tė njihem me tė pėrsonalisht, - tha i
emocionuar Bekimi dhe pėr pak kohė e ndali rrėfimine tij.
Ai gjatė atij pushimi tė shkurtėr, i hodhi njė vėshtrim tė
pranishmėve nė sallė dhe sė fundi shikimin e ndali tek
prokuroi, i cili ia bėri me shenjė qė ta vazhdonte dėshminė.
Atėherė ai si i programuar, vazhdoi dėshminė, duke shtuar :
- Menjėherė sapo e mėsova lajmin pėr vrasjen e Avdi Ukės, ia
dhashė pėr detyrė vetvetes qė tė hulumtoj se a qėndron pas
kėsaj vrasje Elton Kodra me Erzenin, apo jo dhe vendosa ti
shpeshtoj takimet me ta. Sė pari, i kontaktova disa shokė tė
tyre, me tė cilėt kėta kanė qenė nė luftė nė malet e
Berishės dhe nga shokėt e tyre arrita tė mėsoj, se kėta edhe
gjatė asaj kohe, nuk ishin sjellė mirė me disa shqiptarė, tė
cilėt nuk kishin pranuar qė tu bashkohen radhėve tė UĒK-sė,
madje disa edhe i kishin vrarė. Unė nuk arrita qė ti marr
nga shokėt e tyre emrat e tė vrarėve nga kėta dy. Ndėrsa,
takimin e parė pas vrasjes sė Avdiut, e pata dy muaj mė
vonė. U takova me tė nė njė kafiteri tė qytetit dhe nė
bisedė e sipėr ai mė tha Tė gjithė ata, qė do tė vazhdojnė
tė na shikojnė ne ushtarėve tė UĒK-sė me sy tė keq, do ta
pėsojnė njėsoj si Avdiu, tė cilin e kam vra me dorėn time
dhe me ndihmėn e Erzenit. Unė pastaj e pyeta atė, se pėr
pėrgatitjen e kėsaj vrasje, a ju ka ndihmuar edhe dikush
tjetėr, ndėrsa ai mė ėshtė pėrgjegjur : Ndihmė patėm
kėrkuar edhe prej disa shokėve tė grupit tonė, por momenti e
deshi qė atė ditė vetėm ne tia krypim salepin atij spiuni,
por nė rastet tjera besoj se do tė angazhohen edhe shokėt
tjerė. Dhe mbaje mend, sa herė qė dėgjon se nė qytetin L ka
ndodhur ndonjė vrasje enigmatike, tė jesh i bindur se ai do
tė vritet nga grupi ynė. Unė pasi e pimė nga njė lėng me
tė, tentova qė ti mėsoj edhe vendet ku ai takohet me shokėt
e tij. Ai ma dha listėn e shokėve pėr tė ditur se me cilėt
mund tė takohem dhe bisedoj me ta, nėse paraqitet nevoja dhe
kėta shokė ishin : Erzen Zeneli, Gėzim Mala, Edrit Sadiku,
Skėnder Pula, Valmir Zogaj, Sadri Veliu, Bislim Salihu dhe
Gafurr Demiri. Tri javė mė pas, me tė gjithė kėta nė
rastorantin Guri e kanė mbajtur njė takim dhe kanė
vendosur qė ky grup tė jetė nė aksion edhe gjatė ditėve tė
ardhshme dhe se si grup kishin edhe grupet tjera tė njėjta,
qė ishin pothuaj se nė tė gjitha qytetet e Kosovės. Kėto
grupe sponzoroheshin nga Shqipėria dhe nga disa miq nga
Perėndimi,- tha Bekimi dhe pėrsėri e ndėrpreu dėshminė pėr
pak ēaste.
- A keni pėr tė shtuar edhe diēka tjetėr? - ndėrhyri
kryetarja e trupit gjykues.
- Kam si nuk kam, sepse tash sa po hyra nė atė pjesė, qė mė
nxiti pėr tu lajmėruar nė organet e policisė.
- Atėherė vazhdoni!
- Po, po vazhdoj, por kam paksa emocione, sepse unė nė fakt
edhe mė tepėr u bėra kurreshtar qė tė mėsoj sa mė shumė
hollėsi rreth rastit tė vrasjes sė Avdi Ukės, - u dėgjua
zėri gati i mekur Bekimi dhe vazhdoi.
- Edhe tri herė tjera shkova nė vendin e tij tė punės dhe
kam biseduar sy me sy me tė dhe qė tė tri herėt ma konfirmoi
tė njejtėn gjė se grupi i tij qėndron pas vrasjes sė Avdi
Ukės. Herėn e tretė nė zyrėn e Eltonit e takova edhe
Erzenin, i cili nė bisedė e sipėr ma konfirmoi tė njėtėn
gjė. Madje, Erzenit nė njė rast i shpėtoi fjala dhe mė tha
se pėr veprėn e kryer, pra pėr vrasjen e Avdiut kishin marrė
para tė majme, por nuk ma tha se nga kush i kishin marrė ato
tė holla, e as nuk mė tha gjė pėr shumėn se nga sa i kishin
paguar. Unė tentova qė gjatė asaj bisede tė mėsoj se nga
kush ishin paguar dhe nė fund tė bisedės mė la tė kuptoj se
pėr kėtė vrasje ishin tė paguar nga kreu mė lartė i ish
UĒK-sė, por nuk mi pėrmendi emrat e asnjėrit prej
ishudhėheqėsve tė UĒK-sė, duke menduar se unė jam duke e
kuptuar se pėr cilėt persona ishte fjala.
- Tė nesėrmėn, me ta u takova nė qytet, ku edhe e kishim
lėnė tė takoheshim, pasi qė i premtova atyre se unė do tė
antarėsohesha pėrfundimisht nė grupin e tyre dhe se do tė
marr pjesė nė njė vrasje, qė po pėrgatitej pėr njėrin nga
udhėheqėsit politik tė qytetit L. Erzeni mė premtoi se do tė
mė jepte njė shumė tė madhe tė hollave dhe kėrkoi qė nė atė
grup ta antarsojmė edhe shokun tim Gencin, pasi qė edhe ai
me mua kishte qenė nė luftė disa muaj. Pas kėtij takimi, unė
shkova qė ti them Gencit, i cili mė tha se qenka njė rast i
mirė qė ta organizojmė njė takim me ta, nė tė cilin ne do tė
pranonim ēdo propozim tė tyre, me qėllim qė hulumtimet tona
tė kenė sa mė shumė sukses. Por, kur shkuam pas dy javėsh qė
tė takoheshim me ta nė restorant Guri, doli Elteni dhe na
tha se pėr sot nuk mund tė bisedojmė, pasi qė kemi njė takim
me grupin e qytetit Z dhe se nuk ėshtė mirė qė pjestarėt e
atij grupi t'i njohin tė gjithė njerėzit e grupit tonė dhe
me kaq pėrfundoi takimi i fundit dhe mė me ta nuk jam mė
takuar asnjėherė. Pas dy ditėsh, sė bashku me Gencin jemi
lajmėruar nė polici dhe kemi dhėnė deklaratat tona, duke i
pėrmendur tė gjithė kėto me ndonjė pėrjashtim tė vogėl, -
tha Bekimi, duke e pėrfunduar dėshminė e tij, tė cilėn me
mjaft interesim e pėrcollėn tė gjithė tė pranishmit nė sallė
e nė veēanti familjarėt e Avdi Ukės, tė cilėt gjatė gjithė
kohės ia kishin hapur sytė dėshmitarit dhe i kishin bėrė
veshėt katėr pėr tė mos u shpėtuar asnjė fjalė, qė e thoshte
ai. Ndėrsa, nė anėn tjetėr, Drita dhe nėna e Erzenit gjatė
gjithė kohės e mbante kokėn ulur, duke dyshuar nga fjalėt qė
dėgjuan se ka diēka tė vėrtetė nga kėto rrėfime, pasi qė ato
kurrė nuk kishin arritur qė tė mėsojnė, qoftė edhe diēka pėr
kėtė grup. Mė e dyshimtė bėhej nėna e Erzenit, Hava, ndėrsa
Drita nė asnjė mėnyrė nuk pajtohej me asnjė fjalė tė
dėshmitarit se njė gjė tė tillė, kishte mundur ta bėnte
bashkėshorti i saj, e tė mos e pėrmendė tė paktėn njė herė
nė bisedė me tė.
Nė fakt, tė gjithė tė pranishmit nė sallė, nisėn tė
pėshpėrisnin nė mes tyre, ku secili nė mėnyrėn e vet
mundohej qė ti komentonte detajet e dėshmitarit, por valėn
e atyre komentimeve ua ndėrpreu zėri i kryetares sė trupit
gjykues, zonja Elta Kalstri, e cili duke e marrė fjalėn
shtoi :
- Tė falemnderit, zoti dėshmitar dhe nė vazhdim do tua
shtroj disa pyetje unė, e pastaj kolegėt e mij si dhe
prokurori, tė akuzuarit dhe pala mbrojtėse, por para se tė
fillojmė me kėto pyetje, dua t'ju pyes, se a do tė jeni nė
gjendje qė tė vazhdojmė menjėherė, apo tė bėjmė njė pauzė tė
shkurtėr prej gjysmė ore?
- Si tė urdhėroni ju, zonja kryetare, - u pėrgjegj Bekmi.
- Unė propozoj, qė ta bėjmė njė pauzė tė shkurtėr, siē e
thatė edhe ju e pastaj tė vazhdojmė me pyetjet qė sdo mend
se tė gjithė kemi shumė pyetje pėr ti bėrė dėshmitarit,
sepse ky ėshtė edhe dėshmitari kryesor i kėtij procesi
gjyqėsor. Duhet tė kemi respekt edhe pėr tė se ėshtė lodhur
duke dėshmuar pėr mė shumė se njė orė, duke,- ndėrhyri
prokurori francez.
- Atėherė, meqė edhe prokurori po propozon, besojmė se janė
tė pajtimit edhe pala mbrojtėse, qė seancėn ta vazhdojmė pas
njė pauze tė shkurtėr?- sqaroi kryetarja e trupit gjykues.
- Avokatėt mbrojtės, pasi i shikuan njė herė klientėt e
tyre, me lėvizje tė kokės, e pohuan propozimin e kryetares
sė trupit gjykues dhe tė prokurorit.
- Atėherė tė shkojmė nė pauzė dhe pas gjysmė ore do tė
fillojmė, ndėrkohė tė akuzuarit do tė hanė drekė, e besoj se
edhe ju tė pranishmit tjerė do tė drekoni diku kėtu afėr
gjykatės, - tha kryetarja dhe u ngrit nė kėmbė pėr tė dalė
nga salla. Pas saj, u ngritėn edhe dy anėtarėt e trupit
gjykues e pas tyre edhe tė pranishmit tjerė.
Drita dhe Hava, nėna e Erzenit, as qė deshėn tė dalin
jashtė, por avokati mbrojtės i Eltonit, iu tha qė edhe ato
tė dalin, sepse nuk ėshtė mirė qė ato tė qėndrojnė kėtu.
- Ata mund tė dyshojnė se ju tė dyja dini diēka nga ato qė u
thanė.
Pas kėtij sygjerimi edhe ato e lėshuan sallėn dhe dolėn nė
oborr, ku pėr njė kohė tė gjatė biseduan lidhur me kėtė tė
keqe qė i kishte gjetur ato. Mbase ato nuk njiheshin mė
parė, por brengat dhe hallet i kishin tė pėrbashkėta dhe
kėshtu biseda e tyre zhvillohej sikur tė ishin njohur para
shumė viteve.
- Unė e shkreta pale as sot sdo tė kisha mundur tė vija pėr
ta parė djalin tim, po mos tė ishte djali yt, - filloi e
para bisedėn nėnė Hava.
- Im shoq i ka thėnė pardje diēka djalit dhe kėshtu ai ka
ardhur nė shtėpinė tuaj.
- Unė ju falenderoj shumė si familje, sepse po ta them tė
vėrtetėn nuk kemi pasė asnjė mundėsi tė vij as sot, sikurse
qė nuk erdhėm pardje, - sqaroi nėnė Hava, e cila me Dritėn e
komentuan, gjatė gjithė kohės sė pauzės dėshminė e
dėshmitarit, por asnjėra nuk pajtoheshin me asnjė fakt, qė
kishte pėrmendur dėshmitari. Andaj ato ishin tė bindura se
me tė pėrfunduar dėshmitarėt, dėshmitė e tyre tė rrejshme
Eltoni dhe Erzeni do tė lirohen nga burgu tė pafajshėm.
Pas gjysmė ore, salla e gjyqit u mbush pėrsėri, por nė sallė
ende skishin ardhur tė akuzuarit e as anėtarėt e trupi
gjykues. Nė ndėrkohė nė sallė filluan njerėzit tė bisedojnė
me njėri tjetrin dhe nė forma tė ndryshme ti komentojnė
fjalėt e dėshmitarit, qė i kishte thėnė pak mė parė. Njėri
nga tė pranishmit nė mesin e sallės me zė tė lartė fliste se
si dėshmitari me bindje tė plotė e kishte treguar tė
vėrtetėn dhe sipas tij, sikur kryetarja e trupit gjykues ta
dėgjonte atė, do ti dėnonte tė akuzuarit me burg tė
pėrjetshėm.
- Mbaje veten, he burrė, se ende ėshtė herėt pėr ta thėnė
fjalėn e fundit tė parėn! ndėrhyri njė burrė tjetėr, qė i
rrinte pėrkrah tij.
- Ti me siguri paske lidhje me tė akuzuarit, por po tė
betohem se kėta do tė dėnohen, sepse kam informacione se
edhe dėshmitarėt tjerė do ti thonė tė njėjtat fjalė pėr ta,
- pėrsėri foli i pari.
- Mos harro, ore ti, se nuk janė memecė, edhe kėta mund ta
thonė fjalėn e tyre!
- Po kėta folėn edhe para tij dhe nuk arritėn tė thonė
asgjė konkrete, anipse nuk e pranuan aktakuzėn. Por unė
mendoj qė mė mirė dhe mė e ndershme do tė ishte sikur ta
pranonin aktakuzėn, qė sot dhe mė besoni se unė do tė jem ai
qė do tua siguroj familjet e tyre, por ama kėta tė dėnohen
shumė ashtu siē e meritojnė.
- Ėshtė herėt tė mendosh kėshtu, sepse siē e dėgjove edhe
ti, e, edhe unė, ai farė dėshmitari yt, nuk e tha asnjė
hollėsi rreth atyre takimeve dhe bisedave. Pėr drejtėsinė e
njėmendėt, kjo dėshmi qė e dėgjuam, as qė e meriton tė
merret pėr bazė, - i kundėrshtoi bashkėbiseduesi pėrsėri.
- Si po mendoni, se ai nuk e tha tė vėrtetėn? Si deshe ti
ti thotė ai, ndryshe!?
- Mė fal, por kėtu nuk kam ardhur unė ti dėgjoj komentet
tua, por fjalėn e gjyqit, sepse ne mund tė themi ēdo gjė qė
na thotė zemra, por tė vėrtetėn nuk e dimė asnjėri dhe ėshtė
ēdo fjalė e jona e tepėrt, para fjalės sė drejtėsisė.
- Lere Bedri, mos e zgjat mė shumė mė tė, sepse siē po duket
ky qenka idhtar i dorasėve? iu drejtua tė parit njė i
pranishėm tjetėr nė sallė, qė ishte ulur njė radhė mė
poshtė.
- Mirė tė thotė shoku dhe tė propozoj qė ashtu tė veprosh,
sepse pa e thėnė fjalėn e vet gjyqi, nuk kemi tė drejtė ta
quajmė askėnd doras, pavarsisht se a kam unė tė njohur
viktimėn apo tė akuzuarin.
Biseda do tė kishte vazhduar edhe mė tej, sikur njėri nga
policėt tė mos ua kishte tėrhequr vėrejtjen, qė tė mos bėjnė
zhurmė nė sallė, sepse janė duke ardhur tė akuzuarit nga
njėra derė dhe nga dera tjetėr antarėt e trupit gjykues. Dhe
vėrtetė ashtu edhe ndodhi. Pėrnjėherėsh, nė sallė hynė edhe
tė akuzuarit edhe anėtarėt e trupit gjykues dhe secili u
ulėn nė vendet e tyre.
Sapo zunė vend tė akuzuarit, kryetarja e trupit gjykues, ua
bėri me shėnjė policėve, qė u rrinin gati mbi kokė, qė tė
largohen nga tė akuzuarit. Ndėrsa pa u ngritur nė kėmbė ajo
e mori fjalėn, duke shtuar :
- A ėshtė nė sallė dėshmitari Bekim Gashi?
Bekimi, sapo e dėgjoi emrin e tij, u ngrit nga vendi ku
ishte ulur, duke u pėrgjigjur :
- Si urdhėroni, kėtu jam!
- Ju lutem tė afroheni, te tryezea e trupit gjykues, dhe i
tregoi dėshmitarit gjysmėrrethin prej dėrrase me ngjyrė
kafeje, tė vendosur mbi dy shtylla mė tė trasha metalike, qė
ishte vendosur para tryezės sė trupit gjykues.
Bekimi me hapa tė shpejtė, iu afrua tavolinės, e drejtoi nga
prokurori, tė cilin e kishte nė krahun e majtė tė tij, dhe i
buzėqeshi.
- Tani do tė fillojmė me pyetjet tona qė kemi pėr ju, zoti
dėshmitar dhe tė shpresojmė se edhe pyetjeve tona do tu
pėrgjigjesh drejt, shkurt dhe qartė, - u dėgjua zėri i
gjyqtares Elta Kalstri.
- Sigurisht, se do tė pėrgjigjem drejt, sepse jam pėrcaktuar
para jush ta them vetėm tė vėrtetėn, - u pėrgjegj
dėshmitari Bekim Gashi.
- Mirė atėherė, po fillojmė sė pari me disa pyetje, qė kam
menduar tua bėj unė, e pastaj me radhė, - tha kryetarja e
trupit gjykues dhe nga tavolina mori nga grumbulli i letrave
njė letėr, nė tė cilėn i kishte veēuar ajo pyetjet e saj.
- Pėr fillim desha tė pyes se pėr ēarsye deklarata e juaj e
dhėnė herėn e parė dhe tė dytė nė polici, nuk i pėrmban disa
detaje, qė i zutė nė gojė sot pėr herė tė parė?
- Nuk ju kuptoj se pėr cilat ndryshime e keni fjalėn, zonja
kryetare e trupit gjykues dhe nėse ka mundėsi mė konkretisht
tė mė thoni se pėr ēka e keni fjalėn.
- Siē ju thashė, nė deklaratat tuaja tė mėparshme dhėnė nė
hetuesi, nuk i keni pėrmendur fare emrat e gjashtė shokėve
tė Eltonit dhe Erzenit si dhe nuk e keni cekur faktin, se
Eltoni ju ka ofruara tė holla qė tė pėrfshiheni nė grupin e
tyre? e plotėsoi pyetjen kryegjyqtarja.
- Me leje! A ka mundėsi qė lidhur me kėtė ēėshtje tė jap njė
sqarim? ndėrhyri prokurori, hartuesi i akuzės, para se ta
merrte fjalėn dėshmitari Bekim Gashi.
- Unė po e pyes dėshmitarin, e jo juve, zoti prokuror, - ia
ktheu kretarja e trupit gjykues.
- Ashtu ėshtė, por desha tė shtoj se dėshmitari kėto
elemente i ka cekur edhe mė herėt, por nuk e kam tė qartė se
kėto hollėsi nuk janė hedhur nė letėr nga ana e gjyqtarit
hetues, - sqaroi prokurori.
Kryetarja e trupit gjykues, deshi tė vazhdojė me pyetje pėr
dėshmitarin, por pėr njė ēast u ndal, pasi qė ajo vuri re se
avokatėt mbrojtės po bisedojnė nė mes veti dhe mendoi se
ndonjėri prej tyre do ta kėrkonte fjalėn. Por pasi priti pak
dhe asnjėri nuk e kėrkoi fjalėn, ajo vazhdoi.
- Atėherė a mund tė na thoni kohėn dhe vendin e saktė, se
kur jeni takuar pėr herė tė parė me Eltonin dhe Erzenin, qė
qė tė kanė treguar se janė duke e formuar njė grup pėr
vrasjen e njerėzve, qė e kanė kundėrshtuar luftėn?
- Mendoj se ishte mesi i verės, ndėrsa vendi, siē e thashė,
ishte nė restorant Guri!- u pėrgjegj Bekimi me zė tė ulėt,
aq sa gjysma e sallės nuk e dėgjoi pėrgjegjen e tij.
- A i keni njohur tė akuzuarit edhe para atij takimi, apo
ishte hera e parė qė i ke takuar? pėrsėri pyeti kryetarja
e trupit gjykues.
- Si figura i kam njohur edhe gjatė luftės, ndėrsa biseda e
drejtėpėrdrejtė me ta, ishte hera e parė.
- Atėherė, pse i keni pyetur shokėt tuaj pėr ditėt e luftės
pėr kėta, kur ju i keni njohur edhe mė herėt?
- Nuk e kam ditur se kėta kanė kryer edhe vrasje gjatė asaj
kohe.
- Kur i kanė kryer ato vrasje, qė po thoni, tashi pėr herė
tė parė?
- Nuk e di!
- Si e dini, pra, se kėta i kanė vrarė?
- Mė kanė treguar shokėt e tyre.
- Kur i kanė kryer ato vrasje, sipas jush?
- Nuk e di.
- Atėherė, pse ngulni kėmbė se tė akuzuarit kanė kryer edhe
vrasje tjera, e nė anėn tjetėr, ju nuk dini asgjė pėr ato
vrasje?
- Ju thashė se kam dėgjuar nga shokė e tyre tė tregojnė pėr
veprat e tyre !
- Mirė tė pėr takimet tjera, a i mbani mend datat se ku
jeni takuar me tė akuzuarit?
- Vetėm e di se ishim nė qendėr tė qytetit, por data pėrsėri
nuk mė kujtohet?
- Po data e vrasjes sė Avdi Ukės, a ju kujtohet?
- Po!
- Si ka mundėsi qė ta mbani mend datėn e vrasjes sė Avdi
Ukės, ndėrsa vrasjet tjera tė mos i mbani mend, e as datat e
shumė takimeve tuaja me tė akuzuarit, jo!?
- E mbaj mend 8 gushtin e vitit 2000, si sot tė ketė ndodhė
ajo vrasje, sepse ende i ruaj gazetat qė shkruan pėr kėtė
vrasje mizore!
- Po ju nė deklaratėn e tetorit, keni thėnė se lajmin e keni
dėgjuar pėrmes televizionit?
- Ashtu ėshtė, herėn e parė jam informuar pėrmes
televizionit, ndėrsa gazetat i kam lexuar tė nesėrmen.
- Po datėn e varrimit tė tė ndjerit, a e mbani mend?
- Jo.
- Pse nuk e mbani mend?
- Sepse nuk kam marrė pjesė nė ceremoninė e varrim.
- Po emrat e shokėve tė tė akuzuarve qė e kanė formuar
grupin, si i keni mbajtur mend?
- I kam mbajtur mend, pasi qė unė gjatė njė takimi, siē u
kam thėnė, vetė mi kanė treguar, ndėrsa nė njė takim tjetėr,
qė pata me ta nė zyrėn e punės sė Eltonit, ua kam marrė njė
listė tė emrave tė shokėve tė grupit tė tyre.
- Gjatė deklaratės suaj keni thėnė se tė akuzuarit ti kanė
treguar emrat e grupit tė vet, ndėrsa tani sapo thatė se
listėn ua keni marrė atyre! Cila ėshtė e vėrteta?
- Ajo qė unė ua kam marrė listėn nė zyrėn e tyre!- u
pėrgjegj Bekimi. Ndėrsa pas pėrgjegjes sė tij, shpėrtheu njė
e qeshur qė u pėrhap nė gjithė sallėn.
- Kjo do tė thotė, se ti nuk u ke besuar fjalėve tė tyre pa
i parė nė letėr emrat?
- Ashtu ėshtė.
- Ju keni thėnė se Eltoni u ka thėnė se me dorėn e tij e ka
vrarė Avdi Ukėn, a e keni lajmėruar dikė nga familja e
Avdiut, apo ndonjė person tjetėr nė atė kohė?
- Jo, nuk e kam lajmėruar askėnd.
- Pse nuk e keni bėrė kėtė?
- Sepse nuk kam dashur ti besoj veshėve tė mi!
Pas kėsaj pėrgjegje tė dėshmitarit, nė sallė pėrsėri u
dėgjuan tė qeshura.
- Ju keni pėrmendė edhe njė listė tė politikanėve tė qytetit
L, qė u ka thėnė Eltoni se do ti vrasin, siē e kanė vrarė
Avdi Ukėn. A ju kujtohet ndonjė emėr i atyre njerėzve tė
apostrofuar nė atė listė?
- Unė listėn ia kam dorėzuar hetuesisė, sepse janė shumė
emra dhe jam frikėsuar se ndoshta nuk mund ti mbaj mend tė
gjithė emrat.
- A mund tė na jepni atė listė, zoti prokuror? - iu drejtua
kryetarja e trupit gjykues prokurorit.
- Si urdhėroni, ja ku e keni! tha ai dhe ia dorėzoi listėn,
kryetares sė trupit gjykues.
Kryetarja e trupit gjykues pasi e mori listėn me emra nga
prokurori nisi ta lexojė atė listė dhe pastaj iu drejtua
pėrsėri dėshmitarit.
- A e keni njoftuar ndonjė nga kėta persona qė janė nė kėtė
listė?
-Po.
- A mund tė na i thoni tė paktėn emrat e atyre qė i keni
njoftuar dhe ēfarė u keni thėnė atyre?
- I kam njoftuar personat deri nė numrin shtatė tė listės.
Dhe secilit u kam thėnė qė tė kenė kujdes se nė qytetin L,
ėshtė formuar njė grup, qė planifikon t'ju vrasė, - pėrgjegj
Bekimi.
- A mund ti ftojmė edhe ata pėr ta vėrtetuar, se ju atyre
ua keni tėrhequr vėrejtjen pėr kėtė qė po e thoni?
- Sigurisht se mundeni, pasi qė unė kam biseduar sy me sy me
ta dhe u kam treguar detalisht, se nga kush kam dėgjuar pėr
kėto plane ugurzeza, - gėnjeu Bekimi pas njė pauze tė
shkurtėr, gjatė sė cilės e rikujtoi bisedėn qė e pat bėrė
nė lidhje me kėta emra me Besnik Shalėn.
- Po tjetėrkujt i keni thėnė, pos atyre qė janė tė
apostrofuar nė kėtė listė?
- Po.
- A mund ta dimė, se kujt dhe kur?
- I kam thėnė edhe njėrit qė punon nė gjykatė.
- A ka emėr ai qė punon kėtu nė gjykatė?
- Po, por nuk e di se ēfarė pune bėn ai kėtu.
- Neve nuk po na duhet puna e tij, por emri i tij dhe a ka
mundėsi ta dijmė se si quhet?- ndėrhyri Nadi Anderson,
anėtar i trupit gjykues.
- E kam emrin e tij unė, a ka mundėsi qė pėr tė mos u
rrezikuar jeta e tij, tu a them mė vonė, ndėrhyri prokurori
francez, Zhosen Brigs.
- Pajtohemi, - plotėsoi kryetarja e trupit gjykues.
- Unė nuk kam pyetje tė tjera, urdhėroni ju zotėrinj anėtar
tė trupit gjykues nėse keni ndonjė pyetje.
- Kam unė njė pyetje, - u dėgjua zėri Rambson Keti, anėtar i
trupit gjykues dhe vazhdoi, duke iu drejtuar dėshmitarit.
Keni thėnė se Eltoni ju ka treguar se e ka kryer vrasjen
me dorėn e tij, i ndihmuar edhe nga Erzeni. A e mbani mend,
se nė cilin vend e kanė kryer vrasjen ata?
- Jo nuk e mbaj mend, sepse nuk mė ka treguar detaje tjera
rreth kėsaj vrasje?
- Po ju nuk e keni pyetur atė pėr vendin se ku e kanė bėrė
krimin?
- Jo. Nuk e kam pyetur, ngase jam frikėsuar se mos po dyshon
diēka nė mua.
- Atėherė dua tė kthehem edhe tek lista e emrave tė shokėve
tė grupit. Mė intereson tė di, se a e kanė ditur tė
akuzuarit se ju e keni marrė mbi tavolinė atė listė, apo nuk
e kanė ditur?
- Nuk e di se a e kanė diktuar apo jo, por kam bindjen se
ata e kanė lėnė atė listė mbi tavolinė me qėllim qė unė ta
marr njė kopje, pasi qė siē u kam thėnė se edhe unė pranova
para tyre qė tė jem anėtar i atij grupi.
- Lista ishte e shkruar me makinė, apo me kompjuter?
- Ishte listė e shkruar me dorė, sepse me gjasė ishte
frikėsuar ti ruante shėnimet nė kompjuter.
- Nė zyrėn ku punonte Eltoni, a kishte kompjuter?
- Kishte, por ishte i pandezur, deri sa unė qėndrova aty, -
gėnjeu Bekimi.
- Mė parė thatė se njė shok i tyre, u ka thėnė se tė
akuzuarit kanė kryer gjatė luftės edhe vepra tjera
kriminale. A mund ta dijmė se cilėt janė ata shokė dhe a
mund ti ftojmė edhe ata pėr tė dėshmuar kėtu para gjyqit,
pasi qė ju i keni harruar emrat e tė vrarėve?
- Edhe kėta emra besoj se i ka zoti prokuror, sepse njėri
prej tyre ėshtė edhe nė listėn e dėshmitarėve. Ai, kur ti
vijė radha do t'ju tregoj mė hollėsisht pėr ato vrasje, - u
pėrgjigj Bekim Gashi.
- Mirė, tė falemnderit. Nuk kam mė pyetje, - tha gjyqtari
Rambson Keti.
- Ju, zoti Andersen, keni pyetje pėr dėshmitarin? - iu
drejtua kryetarja e trupit gjykues kolegut tė tij.
- Jo nuk kam pyetje, - u pėrgjegj gjyqtari Nadi Andersen.
- Zoti prokuror, a keni ju pyetje pėr dėshmitarin?
- Kam, si nuk kam, - iu pėrgjegj prokurori fracez kryetares.
- Atėherė radhėn po ua kaloj juve, qė ti shtroni pyetjet
tuaja, - tha ajo, ndėrsa prokuroi pasi i lėpiu buzėt dhe i
fėrkoi disa herė duart, iu drejtua Bekim Gashit.
- Zoti dėshmitar, unė jam i bindur se ju e keni treguar tė
vėrtetėn lidhur me vrasėsit, por dua tė di se gjatė takimeve
tuaja, kur keni biseduar, a ju janė kėrcėnuar ata se nėse ju
i tregoni dikujt pėr ato biseda sekrete, qė i keni bėrė me
tė akuzuarit?
- Po mė kanė kėrcėnuar disa herė! u dėgjua zėri i brishtė
i Bekim Gashit.
- A mund tė na thoni se nēfarė mėnyre u janė kėrcėnuar tė
akuzuarit?
- Dy herė mė janė kėrcėnuar me vrasje.
- Po herė tjera?
- Herėt tjera, janė munduar qė tė mė blejnė me para, nė
mėnyrė qė unė tė mos tregoj asgjė nga bisedat e tyre dhe nė
kėtė mėnyrė tė fshihet krimi i bėrė nga ata.
- Sa tė holla ti kanė ofruar?
- Mė kanė thėnė se ke sa tė duash para, vetėm tė bėhesh me
ne dhe tė mos i them askujt pėr asgjė qė kemi biseduar,
ndėrsa tė holla nuk kam marrė fare prej asnjėrit.
- Po gėnjen, se ky ėshtė njeri i shitur dhe i paguar mirė,
por jo nga ne, por nga ata qė ia kanė mėsuar kėto pėrralla,
- u dėgjua zėri i Eltonit. Zėri i tij e theu pėrqėndrimin e
tė pranishmėve nė sallė.
-Ju lutem, i akuzuari Elton Kodra. Ju nuk keni tė drejtė tė
ndėrhyni, por pritni kur tė ju vijė radhe. Atėherė mund tė
shtroni edhe ju pyetjet tuaja.
- Ēfarė pyetje ti shtrojmė kėtij spiuni, i cili po flet me
gjuhėn e gėnjeshtrave, - tha Eltoni.
- Uluni dhe qetėsohuni, ju lutem i akuzuar, - ia tėrhoqi
vėrejtjen pėrsėri kryetarja e trupit gjykues dhe vazhdoi,
duke iu drejtuar prokurorit.
- A keni ndonjė pyetje tjetėr, zoti prokuror?
- Jo, nuk kam mė pyetje, pasi dėshmitari mjaft mirė e ka
pėrshkruar ngjarjen. Prandaj mund tė vazhdoni me tė tjerėt,-
u pėrgjegj prokurori francez.
- Atėherė, radhėn ua kalojmė palės mbrojtėse. Zoti avokat, a
keni ju ndonjė pyetje pėr dėshmitarin, - u dėgjua zėri i
kryetares sė trupit gjykues.
- Kemi disa pyetje, u dėgjua zėri i Daut Bislimit, avokat i
Eltonit, i cili i ngritur nė kėmbė iu drejtua kryetares sė
trupit gjykues.
- Nė fillim desha tė mė sqarojė zoti dėshmitar edhe pak pėr
listėn e grupit tė shokėve tė tė akuzuarve.
- Nė kėtė pyetje, ėshtė pėrgjegjur dėshmitari, zoti avokat
mbrojtės! ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues.
- E di zonja kryetare, por unė kam njė paqartėsi, sepse nė
bazė tė dokumentacionit, qė ne e posedojmė, pėr atė listė
thuhet se ata tė policisė hetimore, e kanė gjetur nė
shtėpinė e tė akuzuarit, ndėrsa ky tani thotė se atė listė e
ka marrė mbi tavolinėn e tyre. Dua tė dėgjoj nga ky se cila
ėshtė e vėrteta pėr kėtė listė, pasi qė lista ėshtė nė
dorėshkrim?
- Unė u tregova se atė listė e kam marrė mbi tavolinė, por
mund tė ndodhė, qė edhe policia ta kenė gjetur gjatė
bastisjes, - u pėrgjegj Bekim Gashi me zė gati tė shterrur.
- Nėse ėshtė kėshtu, atėherė njė muaj para fillimit tė
gjykimit, ju nė hetuesi nė praninė time, si palė mbrojtėse e
tė akuzuarve, keni pranuar se kėtė listė nuk e keni parė
ndonjė herė mė parė, kurse tashi po pohoni se ju e keni
marrė vetė. Ju lutem, na sqaroni mė konkretisht?
- Ėshtė e vėrtetė se ashtu kam thėnė, nė hetuesi, sepse nuk
e kam kuptuar mirė se pėr ēfarė liste po mė pyesnin, sepse
unė nuk e kuptoj anglishten dhe ndoshta pėrkthyesin nuk e
kam kuptuar drejt,- sqaroi Bekimi.
- Po supozojmė se ėshtė kėshtu. Listėn qė ju e keni marrė
mbi tavolinėn e punės sė tė akuzuarit Elton Kodra, a ia keni
treguar dikujt tjetėr?- shtoi avokati Daut Bislimi.
- Pėr kė po mendoni me fjalėn "dikujt tjetėr"?
- Ndonjėrit qė ju i keni besuar se ėshtė edhe ai i
intersuar, sikurse ju, qė tė bėni hulumtime pėr ti zbuluar
vrasėsit?
- Jo nuk ia kam dhėnė askujt, pos Genc Haxhiut, me tė cilin
kemi qenė sė bashku kur e kemi marrė.
- Ju vetė, zoti avokat, treguat se listėn e kanė pasur
policia hetimore, atėherė nė kė po aludoni qė kėta tia kenė
dhėnė? ndėrhyri kėtė herė kryetarja e trupit gjykues.
- Se kujt ia ka dhėnė, pyesni dėshmitarin, e jo mua, zonja
kryetare,- sqaroi avokati.
- Po ai, me sa e kuptova unė, tregoi disa herė pėr atė listė
dhe nuk ėshtė mirė qė tani tė ngritni akuzė ndaj tij, -
sėrish ndėrhyri kryegjyqtarja.
- Mirė, pėr kėtė do tė flasim pėrsėri pasi ti dėgjojmė edhe
deklaratat e dėshmitarėve tjerė. Andaj, po kalojmė nė njė
ēėshtje tjetėr, - tha avokati Daut Bislimi dhe vazhdoi :
- Zoti dėshmitar, ju nė deklaratėn tuaj thatė se grupi i
Eltonit dhe Erzenit kishin planifikuar, qė tė kryejnė edhe
disa vrasje, kurse nė anėn tjetėr, ju nuk e sqaruat, a jeni
pranuar nė grupin e tyre apo vetėm ishit nė bisedime e sipėr
me ta?
- Nuk isha pranuar ende, por vetėm ishim nė bisedime, - u
pėrgjegj Bekimi.
- Po ju pohuat se nė atė grup, ju kanė propozuar juve qė ta
merrni edhe shokun tuaj, Gencin?
- Ashtu kanė qenė fjalėt, por siē u tregova, na dėshtoi
plani, pasi kėta pikėrisht atė ditė, kishin pasė njė takim
me disa pėrfaqėsues tė grupeve tjera, pos me disa tė qytetit
L.
- A ju kujtohet, atėherė data e atij takimi?
- Jo, nuk mė kujtohet!
- Si nuk ju kujtohet, kur ju atė ditė thatė se keni shkuar
nė polici pėr ta dhėnė deklaratėn tuaj?
- Nė polici nuk kemi shkuar tė njėjtėn ditė, por pas disa
ditėsh.
- Ėhė, pra do tė thotė tash se ju keni pritur edhe pėr disa
ditė dhe pastaj keni ardhur nė polici?
- Po, ashtu ėshtė.
- Atėherė, saktėsisht pas sa dite keni ardhur nė polici,
pasi qė datėn e deklaratės suaj tė parė nė polici e kemi tė
shėnuar?
- Ju thashė se nuk e di.
- Po vendin e takimit, ku e kishit lėnė qė tė takoheshit?
- Nė restorant Guri!
- Pse pikėrisht nė restorant Guri?
- Sepse ai restorant ėshtė i vėllai i tė fejuarės sė
Erzenit!
- Kėtė e dini ju vetė, apo u ka thėnė dikush tjetėr?
- Jo, e di unė vetė, sepse ky restorant e ka edhe firmėn
nė bazė tė mbiemrit tė tyre, pas shumė herė i kam parė
Erzenin me tė fejuarėn e tij nė kėtė restorant!
- E njihni ju tė fejuarėn e Erzenit?
- Po!
- Si quhet ajo?
- Argjira Guri.
- Po vėllain e saj, e njihni?
- Edhe atė e njoh, pasi shumė herė i kam parė duke biseduar
me Erzenin.
- A e dini, se si quhet vėllai i Argjirės?
- Nuk e di!
- Ēlidhje ka vėllai i tė fejuarės sė Erzenit me kėtė
ēėshtje?- ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues.
- Ka, zonja kryetare, sepse e fejuara e Erzenit nuk ka fare
vėlla, kurse pronari i atij restoranti, as qė ėshtė nga
qyteti L. Kėshtu ska asnjė lidhje me familjen e tė fejuarės
sė tij.
- Falemnderit pėr sqarimin dhe mund tė vazhdoni me pyetje
tjera, - tha Elta Kalstri.
- A i keni besuar fjalėve tė Eltonit, kur u ka thėnė se ai
me grupin e tij po planifikojnė ti vrasin ata njerėz, qė e
kanė penguar luftėn?
- Po, i kam besuar?
- Meqė i keni besuar, pse atėherė nuk jeni paraqitur
menjėherė nė polici, por kėtė punė e keni lėnė pasi tė
kryhet vrasja. A e dini se sikur ju tė kishit lajmėruar nė
polici rastin, ndoshta nuk do tė ishte vrarė Avdi Uka?
- Nuk mė ka thėnė se kė do ta vrasin tė parin e as tė dytin,
por vetėm se kanė planifikuar ti vrasin disa nga ata qė e
kanė kundėrshtuar luftėn e UĒK-sė.
- Po ju nė deklaratėn qė i keni dhėnė policisė, keni thėnė
se Eltoni u ka treguar se ėshtė duke planifikuar ta vrasė
Avdi Ukėn, e jo ndonjė tjetėr?
- Mund tė jetė ndonjė gabim, sepse unė nuk mbaj mend se kam
deklaruar kėshtu, - shpejtoi tė pėrgjigjej Bekimi.
- Zonja kryetare, a mund ta lexojmė deklaratėn e parė tė
dėshmitarit se ēfarė shkruan nė tė?- pyeti avokati Bislimi
dhe nga grumbulli i shkresave, e veēoi deklaratėn nė fjalė.
Kryetarja e trupit gjykues, pasi u konsultua me dy anėtarėt
tjerė tė trupit gjykues, e pranoi propozimin e avokatit dhe
nė fund pas leximit morėn vendim, qė kjo deklaratė e dhėnė
mė herėt tė veēohet, sepse ajo deklaratė e dėshmitarit,
dhėnė para trupit gjykues, ėshtė mė e freskėt dhe
konsiderohet mė e saktė.
Pas marrjes sė kėtij vendimi, kryetarja e trupit gjykues, iu
drejtua pėrsėri avokat Bislimit, i cili nė vazhdim i bėri
edhe disa pyetje, qė kryesisht kishin tė bėnin me kohėn e
njohjes me tė akuzuarit.
Pas pėrfundimit tė pyetjeve, nga ana e palės mbrojtėse,
kryetarja e trupit gjykues, fjalėn ia dha pėrfaqėsuesit tė
familjes sė tė vrarit duke shtuar :
- Zonja e tė ndjerit, Venera Uka, a keni ndonjė pyetje pėr
dėshmitarin?
- Mė me dėshirė do tė doja ti pyesja tė akuzuarit, por me
qė mu dha rasti, ta pyes pėr herė tė parė dėshmitarin. Dua
tė di se a ėshtė i sigurtė, qė kėta dy ma kanė vrarė burrin
tim?
- Po, dhe kėtė po ua them me bindje tė plotė, se burrin tuaj
e kanė vrarė kėta dy kriminelė, - u pėrgjigj dėshmitari me
shpejtėsi.
- Meqė jeni tė sigurtė nė kėtė qė po thoni dhe mė bėni
optimiste edhe mua, atėherė a mund tė mė thoni, se pėr ēfarė
motivesh e kanė vrarė kėta burrin tim, meqė pėr kėta
persona, nuk mė kujtohet tė mė ketė thėnė diēka burri im?-
tha Venera Uka.
- Motivet nuk i di, por e di tė sigurtė se kėta e kanė vrarė
dhe mos i lejoni vetes qė tė dyshoni nė dikė tjetėr.
- A keni pėr tė shtuar diēka tjetėr, zonja Venera Uka?-
pyeti kryetarja e trupit gjykues.
- Pėr momentin, jo. Kėrkoj nga ju qė vrasėsit e burrit tim
ti dėnoni, sepse ma kanė shkatėrruar familjen time.
- Ju tė akuzuarit, a keni ndonjė pyetje pėr dėshmitarin?-
pyeti kreyetarja e trupit gjykues.
- Ndonėse, unė personalisht, kurrė me kėtė tė paftyrė nuk
kam pasur ndonjė takim me tė dhe ju betohem se nuk e njoh e
as nuk mė njeh, sė pari dua ta pyes sesa tė holla i ka marrė
pėr kėto gėnjeshtra dhe nga kush i ka dhėnė ato?
- Asnjė dhe nga askush nuk kam marrė, por jam duke e treguar
tė vėrtetėn! u pėrgjigj Bekim Gashi.
- Po ēfarė tė vėrtete po tregon, kur ne kurrė sjemi takuar
nė asnjė vend?
- Mos u ngut i akuzuar, sepse jemi takuar dhe tė gjitha kėto
mi ke thėnė mua dhe shokut tim, Gencit.
- Kur ti kam thėnė?
- Sa herė qė jemi takuar.
- Po mė thuaj, se ku jemi takuar?
- Pėr kėto ēėshtje dėshmitari ėshtė pėrgjegjur, i akuzuar.
Ju mund ta pyesni pėr diēka tjetėr, - ndėrhyri kryetarja e
trupit gjykues, zonja Elta Kalstri.
- Unė i dėgjova pėrgjegjiet e tij, por ju betohem se ky po
gėnjen, sepse kurrė me tė nuk jam takuar dhe se kurrė nuk
kam biseduar asgjė me kėtė njeri, - shtoi pėrsėri Elton
Kodra.
- Ju lutem, nuk ka nevojė tė komentoni, por vetėm ti
shtroni pyetje konkrete, nėse keni pėr dėshmitarin,-
ndėrhyri pėrsėri kryetarja e trupit gjykues.
- Mirė, po kaloj tash nė pyetje konkrete, - tha Eltoni dhe
shtoi :
- Si ka mundėsi, qė ju tė keni qenė nė zyrėn time, kur unė
kurrė nuk kam pasė vend tė punės nė ndonjė zyrė, sepse jam
ushtar i thjeshtė?
- Atėherė kur kam qenė tek ju, ju mė keni thėnė se kjo ėshtė
zyra ime!
- Po ku e paskam pasė unė atė zyrė, meqė ju paskeni qenė tek
unė?
- Nė katin e dytė tė komandės sė zonės! - u pėrgjegj Bekim
Gashi.
- Po a e dini se ku jam unė i caktuar nė shėrbim tė TMK-sė?
- Po e di.
- Ku jam?
- Nė stafin komandues tė zonės.
- Mė vjen keq, por ju kanė informuar gabimisht, sepse unė
kurrė nuk kam qenė i sistemuar nė zonė, por jam nė gardėn e
Kosovės, qė nuk e ka selinė nė zonė, por ndodhet nė njė
fshat tė qytetit L. Pėr kėtė qė po them unė, kam edhe fakte
dhe mund ti verifikoni kur tė doni, i nderuari trup
gjykues.
- Ndoshta e keni ndėrruar vendin e punės, por unė kur jam
takuar me ju, ju keni qenė tė punėsuar nė komandėn e zonės
dhe tash mund tė gėnjeni ēfarė tė doni pėr ta fshehur tė
vėrtetėn! - tha Bekimi.
- Se cili po gėnjejmė, do ta vėrtetojnė dėshmitė, por me
kėtė rast dua tė mė pėrgjigjesh se ku ėshtė i caktuar me
shėrbim Erzeni?
- Aty ku jeni ju, ėshtė edhe ai.
- Gaboheni, dėshmitar i manipuluar, sepse tė dhėnat ti kanė
dhėnė falso dhe tė paverifikuara.
- Askush nuk mė ka dhėnė informacione, por unė i di tė
gjitha, ashtu siē i di edhe shoku im, Genci.
- A e dini, se ku banoj unė?
- Po.
- Ku banoj?
- Nė lagjen e Besnik Shalės!
- Kush ėshtė ky Besnik Shala?- ndėrhyri me kėtė pyetje kėtė
herė Rambson Keti, antar i trupit gjykues.
- Ėshtė njė miku im.
- Tė faleminderit dėshmitar, sepse tash e kuptova se kush na
qenka mėsuesi yt pėr kėto trillime tė turpshme,- ndėrhyri
Eltoni, duke ia marrė nga goja pyetjen nė vazhdim tė antarit
tė trupit gjykues.
- Keni ndonjė pyetje tjetėr, i akuzuari Elton Kodra?
pėrsėri ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues, e cila ishte e
intersuar qė ta pėrcillte me vėmendje dialogun nė mes tė
akuzuarit dhe dėshmitarit qė po flisnin pėr dy gjėra
pothuajse tė kundėrta me njėra tjetrėn.
- Kam shumė pyetje zonja kryetare, sepse asgjė nga ato qė ka
dėshmuar ky, nuk ka tė vėrtetė. Sė pari, unė nuk i njoh tė
gjithė ata emra, qė ky ngulė kėmbė se unė me ta kam formuar
njė grup pėr likuidimin e personave politik.
- Atėherė, urdhėroni e keni fjalėn. Po sa mė konkretisht ti
shtroni pyetjet tuaja, - tha kryetarja e trupit gjykues.
- Zoti dėshmitar ose gėnjeshtari, pohon se unė i paskam
thėnė atij se unė me dorėn time e kam vrarė Avdi Ukėn. A ka
mundėsi tė mė thotė se me sa plumba i kam thėnė se e kam
qėlluar dhe cili prej nesh e kemi varė?
- Tė dy keni qenė tė armatosur dhe tė dy keni qėlluar nė tė!
- u ngut tė pėrgjigjej Bekimi.
- Me ēfarė arme paskam qėlluar, unė kur nuk kam pasur asnjė
armė e edhe pas kontrollimit tė policisė, nuk mė ėshtė
gjetur asnjė armė?
- Me pistoletė, mė ke thėnė se ke qėlluar!
- Spo tė vjen turp tė gėnjesh, more i poshtėr para familjes
tė sė ndjerit, e cila mendon se vėrtetė unė jam krimineli.
Mua, policia hetimore desh ma kanė nxjerrė shpirtin duke mė
torturuar, qė tė pranoj se vrasja ėshtė bėrė me automatik, e
ti tani mundohesh ta shpikėsh edhe njė version tjetėr,
ndryshe nga ai zyrtar rreth vrasjes sė tė ndjerit, pėr tė
cilin seriozisht mė vjen keq dhe e ngushlloj familjen e tij.
Kėtu, para jush i betohem, se nėse unė e kam vrarė, atėherė
kėrkoj nga gjykata, qė jo tė mė dėnojnė me burg tė rėndė,
por tė mė pushkatojnė para tė gjithėve kėtu qė jeni tė
pranishėm.
- Ju lutem, pėr tė fundit herė ta tėrheq vėrejtjen se nuk ke
tė drejtė ta akuzon dėshmitarin, por vetėm ta pyesėsh atė,
ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues duke e ngritur zėrin.
- Pasi the se mė njeh mirė, a ka mundėsi tė di se sa fėmijė
kam?
- Nuk e di!
- Po gėnjen?
- Jo, nuk po gėnjej, por nuk e di.
- E di mirė, sepse ti mė ke futur mua nė burg, ma ke marrė
djalin tim peng dhe je munduar nga ai qė tė mė njohėsh mė
mirė dhe nė bazė tė tė dhėnave tė tij, qė ti ka treguar, ti
tani po mundohesh tė mė prezentosh se mė njeh shumė mirė.
Por, djali im edhe pse ėshtė fėmijė, ėshtė shqiptar dhe nuk
ėshtė siē je ti, tradhėtar dhe tė ka mashtruar e asnjė
pyetje tuaj nuk i ėshtė pėrgjegjur saktėsisht, por fund e
krye tė ka gėnjyer.
- Nuk ėshtė e vėrtetė se e kam marrė peng djalin tėnd dhe tė
them se as qė e njoh fare se cili ėshtė djali juaj.
- Tė lutem, mė trego se sa para ia ke dhėnė djalit tim, qė
ta bindėsh atė pėr tė punuar pėr ty, pėr tė ma bėrė kurthin,
e pėr tė mė thurur kėtė intrigė qė unė po mundohem ta
pėrballoj?
- Nuk kam pasur si ti jap para, kur as qė e njoh se cili
ėshtė djali yt, - tha Bekim Gashi, dhe filloi tė dridhet i
tėri si thupra nė ujė.
- Pėr kėtė ta dėshmoj. Jam gadi tė ballafaqohem kur tė duash
pėr ēfarė ke biseduar. Ai ėshtė treguar mė i ditur se ti dhe
ta ka inēizuar gjithė bisedėn qė e ke bėrė me tė.
- Zonja kryetare, i akuzuari tashi po del nė rolin e
prokurorit ndaj dėshmitarit. Ju lutem, tėrhiqjani vėrejtjen,
sepse kjo nuk lejohet, - u dėgjua zėri i prokurorit francez,
Zhosen Brigs, i cili u ngrit nė kėmbė.
- Me leje, a ka mundėsi qė tė ndėrlidhem nė kėtė ēėshtje? -
ndėrhyri avokati, Bislimi, kryetarja e trupit gjykues, ka
ndėrmend ti bindet kėrkesės sė prokurorit.
- Urdhėroni, zoti avokat, por vetėm nė lidhje me kėtė
ēėshtje, - ia ktheu kryetarja e trupit gjykues duke ia bėrė
me shenjė prokurorit, qė tė pėrqėndrohet nė fjalėt e palės
mbrojtėse.
- Pėr tė gjitha kėto, qė i tha klienti im, Elton Kodra, se
dėshmitari ka dashur qė pėrmes djalit tė tij tė zbulojė,
janė tė vėrteta. Bisedat i kemi kėtu tė inēizuara. Po deshėt
mund ti dėgjojmė.
- Dua ti dėgjojmė kėtu, sepse mund tė jenė montime, zonja
kryetare, ndėrhyri prokurori, i cili ishte i bindur se
avokati mbrojtės dhe i akuzuari po gėnjejnė.
- Atėherė, na lejoni qė ta bisedojmė ne anėtarėt e trupit
gjykues kėtė ēėshtje dhe tė vendosim se ēfarė do tė bėjmė! -
tha kryetarja. Pa humbur kohė, nisėn tė bisedojnė nė mes
njėri tjetrit.
Pas pak, ajo sėrish e mori fjalėn, duke shtuar :
- Pas konsultimit, trupi gjykues mori vendim qė tė dėgjohet
kjo kasetė dhe tė vėrtetohet se a ėshtė vėrtetė biseda mes
dėshmitarit dhe djalit tė tė akuzuarit, nė mėnyrė qė ta
fusim nė mesin e fakteve. Dhe me njėherė e lėshoi radion. Tė
gjithė i hapėn veshėt pėr ta dėgjuar sihariqin e kėsaj
seance.
Nė atė kasetė, tė cilėn Petriti ia kishte dhėnė shokėve tė
babait tė tij, tė cilėt pastaj ia kishin pėrcjellė avokatit
mbrojtės, dėgjohej qartė biseda. Dėshmitari, i ishte
prezentuar si shok i babait tė tij dhe se ėshtė i interesuar
qė ti ndihmonte, por pėr ti ndihmuar ai duhej qė ti
kryente njė varg obligimesh. Gjatė dėgjimit tė kasetės, nė
njė moment, salla shpėrtheu nga tė qeshurat, kur dėshmitari
i kishte thėnė djaloshit, se disa spiuna kanė gėnjyer se
babai yt e ka vrarė njė spiun tė Serbisė. Pas kėsaj
atmosfere tė krijuar, kryetarja e ndali kasetofonin dhe iu
drejtua dėshmitarit :
- A ėshtė ky zėri juaj, zoti dėshmitar?
- Zėri ėshtė i imi, por fjalėt nuk janė tė miat! - u
pėrgjegj dėshmitari. Nė sallė shpėrthyen tė qeshurat.
- Pra, zėri pranoni se ėshtė i juaji, ndėrsa fjalėt jo. Kush
mendon se i ka montuar ato?
- Mendoj, se njė gjė tė tillė mund ta kenė bėrė vetėm
pjestarėt e TMK-sė, tė cilėt vetėm ata nė Kosovė mendojnė
pėr kėso gjėrash tė liga, tė cilėt natėn tė vrasin, e ditėn
mundohen tė tė vajtojnė.
Pėrsėri nė sallė shpėrthyen tė qeshurat.
- Ju lutem qetėsi, - tha kryetarja e trupit gjykues, duke
dashur qė ta qetėsonte situatėn e krijuar nė sallė, por kur
ajo e vėshtroi Bekim Gashin, pa se ai nisi tė dridhej.
Atėherė e mori fjalėn pėrsėri, duke shtuar :
- Pėr kėtė ēėshtje, mendoj se duhet ftuar si dėshmitar edhe
vogėlushi, i cili mė mirė do tė na sqarojė se si ka ndodhur
e gjithė historia e kėtij inēizimi!
- Sa vjeē ėshtė fėmija? - ndėrhyri prokurori, i cili nuk
ishte i pėrgatitur pėr kėtė skenė.
- Pyetni dėshmitarin? u dėgjua zėri i Eltonit.
- Nuk e di sa vjeēar ėshtė, - u pėrgjigj me zė tė dridhur
Bekimi.
- Si nuk e dini, kur keni biseduar me tė?- ndėrhyri Rambson
Keti, i cili edhe vetė ai qeshi me kėtė skenė komike tė
krijuar nė sallė.
- Nuk kam biseduar me tė kurrė dhe ju thashė se nuk e njoh.
- Po ju e pranuat pak mė parė se zėri ishte i juaji? shtoi
pėrsėri gjyqtari Rambson.
- Zėri im po, por zėrin e atij fėmije, nuk e njoh!- pėrsėri
foli Bekim Gashi.
- Meqė nuk po pėrgjigjet drejt dėshmitari, atėherė po u
tregoj unė, se djali im edhe pak ditė mbush dymbėdhjetė
vjet! - ndėrhyri Eltoni.
- Atėherė, nuk lejohet qė njė fėmijė dymbėdhjetė vjeē tė
ftohet si dėshmitar! - u dėgjua zėri kumbues i prokurorit.
- Pėr kėtė, ēėshtje vendosim ne trupi gjykues, zoti
prokuror,- sqaroi kryetarja e trupit gjykues.
- Ju mund tė vendosni, por duhet shikuar se nuk ka bazė
ligjore, -pėrsėri sqaroi prokurori.
- Do ta shohim zoti prokuror, se a ka bazė ligjore apo jo.
Prandaj, seancėn e sotme e shpall tė mbyllur. Pėr seancėn e
ardhshme do tė jeni tė informuar me kohė, pasi qė smund ta
vazhdojmė gjykimin pa i sqaruar disa gjėra, tha kryetaraja e
trupit gjykues e cili dha urdhėr qė tė ndėrpritet seanca e
sotme.
Tė gjithė e lėshuan sallėn tė shqetėsuar nga ajo qė ndodhi,
dhe secili mendonte se gjykimi do tė zgjasė edhe pėr shumė
kohė, pasi qė ishin tė bindur se nuk ishin bėrė tė gjitha
pėrgatitjet e duhura.
* * *
- Ka qenė dashur tė na tregoni mė herėt se keni biseduar me
djalin e atij banditi - ishte sugjerimi i parė i prokurorit,
qė ia bėri Bekim Gashit pas dy ditė nė njė takim, ku ishte i
pranishėm edhe Besnik Shala.
- Unė i kam treguar pėr kėto takime Besnikut ! u pėrgjigj
Bekimi.
- Tė ka treguar dhe ju keni lejuar, qė tė bisedoj me fėmijė
tė mitur pėr kėto ēėshtje? - iu drejtua prokurori Zhosen
Brigs, Besnik Shalės me zė tė lartė dhe gati kėrcėnues.
- Po ne me qėllim tė mirė i kemi hyrė kėsaj pune, zoti
prokuror dhe nuk e kemi menduar se do tė kemi vėshtirėsi tė
kėsaj natyre, - u pėrgjegj Besniku, me zė gati tė pėrvajshėm
i zėnė nė faj.
- U pa qėllimi juaj, sa qė aq shumė na ka ndėrlikuar
problemin, sa jemi tė detyruar qė ta ndėrpresim procesin
deri sa ti gjejmė edhe disa dėshmitarė tjerė, mė tė
guximshėm dhe mė tė matur se kėta qė mi keni propozuar.
- Faji ėshtė imi dhe i zotit Merxhan Uzerka, tė cilėt deshėm
qė sa mė parė tė pėrfundojė ky gjykim, - pėrsėri u pėrgjigj
Besniku me zė fajtori.
- Dhe pas pranimit tė fajit, bisedėn e zėvendėsoi heshtja,
meqė prokuroi fancez, skishte besuar se prokurori shqiptar,
Besnik Shala do ta pranonte kaq lehtė fajin. Por, pas kohe,
pasi u kėndell, Besniku e mori i pari guximin dhe e theu
heshtjen, duke shtuar :
- Opinioni edhe ashtu beson se ata tė luftės e kanė vrarė
Avdi Ukėn, por tani na thuaj se ēfarė mund tė bėjmė qė tė
mos dėshtojmė?
- Pikėrisht pėr kėtė jam duke menduar edhe unė prej pardje
se si tė veprojmė. Dua tė di edhe disa hollėsi, se pos
takimeve dhe bisedave me atė djalosh, a mos keni shkėmbyer
ndoshta edhe ndonjė shkresė qė ėshtė e protokolluar nė
lėndėn e tė akuzuarve si dėshmi ?
- Po, - u pėrgjigj me gjysmė zėri Besniku.
- Pėr cilėn shkresė ėshtė fjala?
- Pėr listėn, ku pėrmenden emrat e shokėve tė grupit tė
Eltonit dhe Erzenit!- u ngut tė pėrgjigjej kėtė herė Bekimi,
pasi qė Besniku skishte fuqi ta vazhdonte bisedėn nga toni
kėrcėnues i prokurorit francez, Zhosen Brigs.
- Mbase kjo disi mund tė arsyetohet, por prapė nuk ėshtė
mirė, sepse mundet shumė lehtė qė ajo letėr tė ketė
pėrfunduar nė duart e avokatėve mbrojtės. Ata, po patėn pak
njohuri apo pėrvojė nė kėtė drejtim, mund tė na bllokojnė
ekzekutimin e dėnimit, ashtu siē duam ne.
- Nuk besoj zoti prokuror, se ajo letėr ti ketė arritur
avokatėve mbrojtės nė dorė, sepse Petriti na ka thėnė se e
ka vendosur nė atė vend ku e kemi porositur ne, - pėrsėri u
pėrgjegj Bekimi.
- Kush ėshtė tash ky farė Petriti?
- Djali i Eltonit!
- Shumė keq, sepse ēdo veprim qė ėshtė bėrė pėrmes atij
dajloshi, tė jeni tė bindur se na ka dėshtuar.
- Sa i pėrket kėsaj letre, nuk e besojmė, - shfaqi dyshimin
Bekim Gashi.
- Ju dilni jashtė dhe mos mu shfaqni mė parasysh i
papėrgatitur, sepse edhe pėr bisedėn, qė na nxorri shumė
probleme, nuk ke besuar se ai djalosh do tė dinte qė tė
inēizonte. Por ja se e kishte inēizuar dhe ec e ēbėne tani
atė bisedė qė e ke bėrė me tė, - u shfry prokurori, duke e
shikuar rreptė Bekimin deri sa ai doli nga zyra.
- Kurse unė jam duke u frikėsuar, pikėrisht pėr shkak tė
kėsaj letre, - arriti tė flasė Besniku, me njė zė gati tė
shterrur, pasi ai mbeti vetėm me prokurorin francez.
- Prej nga tani, gjithė ky pesimizėm i juaj, zotėri, kur
dihet se ju ishit kreator i kėtyre gjėrave prej fillimit e
madje edhe i atyre qė jemi duke i pėrpunuar? e pyeti
Besnikun, prokurori Zhosen Brigs.
- Sepse ajo letėr ėshtė e shkruar nga unė! u pėrgjigj
Besniku pa guxuar ta ngrejė kokėn dhe ta shikonte prokurorin
nė sy.
- Tamam ashtu ėshtė dhe mjerisht ajo letėr ėshtė e shkruar
nė dorėshkrim, pasi qė mė kujtohet kur e fotokopjuam dhe ia
dhamė policit tė hetuesisė. Por, besoj se kėtyre dy
ēėshtjeve do tė kemi aq forcė pėr tia gjetur ilaēin, por
ēfarė tė bėjmė me ju, pasi i keni dokumentat tjera dhe kam
frikė pėr sigurinė e tyre. Apo ndoshta edhe ato e kanė
pėsuar tė njėjtin fat, sikurse kjo letėr qė ka arritur tė
na i zbulojė njė i mitur? pyeti i shqetėsuar Zhosen
Brigs.
- Besoj se i kam nė vend tė sigurtė! - shpejtoi tė
pėrgjigjet Besnik Shala. Por nga pėrgjegjia e tij nuk mbeti
kėnaqur prokurori dhe pėrsėri iu drejtua :
- A po kuptoni, se pėr cilat dokumente jam duke ju pyetur?
Fjalėn e kam pėr ato dosje, qė i morėm nė Beograd, kur ishim
sė bashku me ju pėr rastin e atij eprorit tė TMK-sė atje pėr
ti pyetur dėshmitarėt serb pa lejen dhe dijeninė e
gjyqtarėve?
- Po. Po, pėr dosjet blu jam duke menduar edhe unė, zoti
prokuror,- mezi arriti tė pėrgjigjet Besnik Shala, i cili sa
vinte e zbehej nė fytyrė dhe kjo zbehje e tij nisi ta
shqetėsojė edhe mė shumė prokurorin francez.
- Sikur tė ndodhė dhe tė zbulohen dosjet blu nga ana e tyre,
tė jeni tė bindur se do tė na vini para njė pozite shumė tė
vėshtirė edhe mua edhe zotri Luc Bergerin, e mos tė flasim
pėr ju personalisht dhe pėr zotin Merxhan. Ju do tė
identifikoheni pastaj me tė gjitha krimet e bėra deri me
tashi nė Kosovė. Sepse ju jeni betuar nė Beograd se do ti
kryeni porositė e me pėrgjegjėsi tė madhe madje...
- E di se u kam premtuar, por kjo nuk do tė thotė se nėse
njė rast dėshton, tė dėshtojnė tė gjitha rastet tjera, pasi
qė ne ende nuk kemi filluar procedurėn e shumė nga ato dosje
qė i morėm.
- A e keni njoftuar zotin Zhivkoviq dhe Zoranin pėr kėtė qė
ndodhi nė seancėn fundit? pyet pas pak Zhosen Brigs.
- Po.
- Dhe ēfarė tė thanė?
- Mė thanė se janė duke i pėrgatitur edhe disa dosje tjera
dhe kur ti kompletojnė do tė na i dėrgojnė, por kuptohet se
edhe ato duhet pėrpunuar me tė dhėna tė reja nga ana jonė,-
u pėrgjegj Besniku.
- Ato do ti punoni ju me dikė tjetėr qė vjen nė vendin tim,
sepse unė, nėse dėshton ky gjykim do tė largohem nga kėtu,
por tė propozoj edhe ty qė tė largohesh nga kjo punė, sepse
ēdo herė nuk shkon kungulli mbi ujė.
- Unė jam betuar se do tė angazhohem deri nė fund, e pėr
kėtė besoj se edhe shokėt e mi kanė besim tė plotė.
- Deri dje, besim kam pasur nė ty edhe unė, por mė pyet se a
mund tė tė besoj mė!
- Nuk duhet tė dorėzoheni kaq shpejt, zoti prokuror, sepse
na presin edhe shumė punė?- u shpreh optimist Besniku.
- Ato do ti kryeni pa mua dhe pėr kėtė do ta njoftoni edhe
zotin Berger, sepse unė nuk dua qė ta humbas besimin dhe
identitetin tim e as tė popullit tim, ashtu siē bėni ju. Ju
i doni mė shumė tė huajt, sesa i doni njerėzit tuaj.
Prokuroi francez, deshi tė flasė edhe mė gjatė me Besnikun,
por e pa se ishte e kotė ta vazhdonte bisedėn me tė. Ai i
dha detyra tė reja Besnikut, qė sa mė parė tė kontaktojė me
avokatėt mbrojtės dhe tė mėsojė nga ata, se a mos kanė
shtėnė nė dorė edhe ndonjė dokument tjetėr qė mund ta vejė
nė pikėpyetje jo vetėm gjykimin e Eltonit dhe Erzenit, por
edhe proceset tjera. Nė fund iu drejtua :
- Qė ta dini, unė nė ēdo mėnyrė mund tė arsyetohem, por ju
si do tė arsyetoheni, sepse gjithė jetėn do ta ndjeni veten
fajtor, nėse vazhdoni tė bėni gabime dhe lėshime tė tilla.
- Tė betohem se kėto gabime, do tė mė shėrbejnė si mėsim i
mirė qė nė tė ardhmen tė jem mė i suksesshėm dhe i
kujdesshėm seē kam qenė deri tani pėr njerėzit e kėsaj
toke.
- Pse kėta, qė po ua montojmė burgosjet, nuk janė njerėz tė
kėsaj toke?
- Me ta, ne vetėm se e flasim njė gjuhė, pėrndryshe asgjė
nuk kemi tė pėrbashkėt, - u ngut tė sqaroi Besnik Shala.
- Po si tė shpresoj unė se kam diēka tė pėrbashkėt me ju,
kur nuk na bashkon as gjuha e hallet?
- Ne na bashkon qėllimi dhe detyra!
- Detyra po, por jo edhe ti biem murit me kokė! Ani pse
kėmbėngulja jote po mė jep njė xixė shpresė, qė tė kem
fytyrė tė takohem me miqtė e mi kur tė kthehem nė Francė, -
tha nė ndarje nga Besniku prokuroi Zhosen Brigs.
* * *
Sapo deshi tė dalė nga zyra dhe tė niset pėr nė shtėpi,
Besnik Shala, pa e bėrė asnjė hap nė drejtim tė shkallėve,
nga larg e pa avokatin Daut Bislimi, i cili ishte duke u
ngjitur shkallėve dhe aty pėr aty, vendosi qė ta priste para
zyrės sė tij dhe tė provojė qė tė bisedojė me tė nė lidhje
me angazhimin, qė ia kishte dhėnė prokurori francez para ca
ditėsh.
Kurrė mė mirė nuk do tė mė krijohet mundėsia qė tė bisedoi
me tė pėr...- mendoi me vete Besniku, deri sa avokati Daut
Bislimi po ngjitej shkallėve.
- Si jeni zoti Daut? e pėrshėndeti Besniku atė
pėrzemėrsisht.
- Mirė faleminderit, po ju si jeni zoti Shala?- ia ktheu ai
gjithashtu ngrohtėsisht pėrshėndetjen.
- Pėr ku jeni nisur me kaq shpejtėsi? pyeti kureshtar
Besniku.
- Desha tė takohem me kryetarin e gjykatės pėr ta pyetur pėr
njė lėndė,- sqaroi avokati Bislimi.
- Me sa e di unė, sot nuk ka qenė fare nė punė kryetari!
gėnjeu prokurori Besnik Shala.
- A thua, ku mund tė jetė?
- Me sa di unė, ka shkuar pėr nė kryeqendėr, por ka tė
ngjarė qė pak mė vonė tė kthehet, meqė koha e orarit tė
punės ėshtė nė pėrfundim.
- Atėherė, po kthehem pak mė vonė,- tha avokati Bislimi.
- Nėse veē duhet tė takoheni me kryetarin mė vonė, atėherė
urdhėroni pak nė zyrėn time tė pijmė nga njė kafe me shpresė
se mos po kthehet nė ndėrkohė, - u ngut tė shtoi Besniku.
- Nėse nuk do tė ju pengoj, me gjithė dėshirė do tė hyja pak,
se po tė kthehem nė avokaturė. Janė duke mė pritur disa
klientė dhe nuk mund tė takohem me ta, pa marrė ndonjė
pėrgjegjie nga kryetari.
- A po keni mė shumė punė e telashe? - ishte pyetja tjetėr
qė i bėri Besniku avokatit, pasi hynė brenda ndėrsa ngriti
receptorin e telefonit tė porosiste diēka pėr pirė nga
bufeja e gjykatės.
- Ēfarė tė ju them, edhe ka punė edhe nuk ka, sepse kohėt e
fundit mė tepėr mė ka rėnė qė tė kem punė me aso palė qė pak
kemi fitime, - u pėrgjigj avokati Bislimi.
- E ke fjalėn pėr rastet e pjestarėve tė TMK-sė, qė kėtė
kohėn e fundit janė bėrė si dukuri tė shpeshta. Por besoj se
edhe kėtyre sė shpejti do tju vijė fundi, sepse edhe ata tė
shkretėt ēdo herė nuk janė fajtorė. Por meqė nuk po varet
nga ne, ndėrsa ndėrkombėtarėt thua se mezi po presin qė ti
arrestojnė dhe etiketojnė pjestarėt e TMK-sė po edhe
ishpjestarėt e UĒK-sė, - tha Besniku, duke mos e shikuar
fare nė sy avokatin Daut Bislimin.
- Me gjasė, se njė pjesė tė fajit e kemi edhe ne shqiptarėt
qė nuk po hezitojmė edhe tė gėnjejmė dhe ti etiketojmė pa
pasė edhe mė tė voglin fakt, - iu pėrgjegj avokati Bislimi,
i cili paraqitej se nuk di asgjė pėr lidhjet e dėshmitarėve
tė rastit tė Eltonit dhe Erzenit me Besnikun dhe vazhdoi :
- Po tė ishit ju prokurorėt shqiptar, nė vend tė
ndėrkombėtarėve, mbase do tė ishte ndryshe! - provokoi Daut
Bislimi.
- Pse, po mendoni se me ne do tė ishte ndryshe?
- Them kėshtu, sepse sa herė qė dėshmitarėt po zihen me
pelė pėr dore gjyqtarėt ndėrkombėtarė e shtyejnė procesin
gjyqėsor me qėllim, qė dėshmitarėt ti mėsojnė mė mirė, apo
edhe kush e di se pėr ēfarė arsye tjetėr, pasi qė unė nuk ua
di qėllimet e tyre.
- Ndoshta edhe kanė arsye qė i ndėrpresin, pasi qė nė gjithė
aktakuzat e tyre mund tė ketė edhe diēka tė vėrtetė? - pasoi
pyetja vijuese e Besnikut.
- Tė them tė vėrtetėn, unė si palė mbrojtėse ende nuk jam
duke kuptuar asgjė nga ajo pse erdhi deri tek ndėrprerja e
gjykimit! - tha avokati, duke dashur tė mėsoi se a ėshtė i
informuar saktėsisht Besniku me rrjedhėn e seancės sė
fundit.
- Nė gazetė, me sa kam lexuar, shkruante se shkak i kėsaj
shtyerje, ishte njė inēizim i djalit tė njėrit nga tė
akuzuarit, por nuk e di se kush e kishte paraqitur para
kryetares sė trupit gjykues? gėnjeu Besniku, i bindur se
avokati nuk ėshtė duke e kuptuar qėllimin e kėsaj bisede.
- Atė dėshmi, e propozoi vetė i akuzuari, meqenėse ra fjala
lidhur me atė bisedė, - u pėrgjigj avokati Daut Bislimi.
- Si e pranoi kryetarja e trupit gjykues njė propozim tė
tillė, kur ajo e di se i akuzuari nuk kam undur tė di
gjė me rrjedhat e jetės, pasi ai mbahet nė paraburgim. E aq
mė pak, tė di pėr djalin e tij se me kė ka biseduar gjatė
asaj kohe?
- Me gjasė, gruaja e tij ia kishte dėrguar nė burg atė
inēizim, ndėrsa ne avokatėt mbrojtės mbetėm pa teks, sepse
ajo dėshmi e saj, bėri punė mė shumė se pėrpjekjet dhe
angazhimi ynė. Tė them tė vėrtetėn, unė u gjeta nė njė
pozitė tė palakmueshme para tė akuzuarit qė kam marrė
pėrsipėr mbrojtjen e tij, sepse mėnyra e intervenimit tė
saj, doli mė e fuqishme se fjala jonė.
- Po mė pas, a bisedove me tė?
- Bisedova, por ajo nuk mė tregoi tė vėrtetėn.
- Kurse mua mė tha njė shok, se dikush nga shokėt e Eltonit,
e kishte planifikuar kėtė inēizim, ndėrsa ai u ka dorėzuar
juve?- pyeti Besniku, i cili nė bazė tė pėrgjigjeve tė
avokatit pa se ai nuk ėshtė duke e treguar tė vėrtetėn.
- Jo gabimisht ju paskan informuar, sepse unė as qė kam
ditur pėr atė inēizim se ekziston, sepse thėnė tė vėrtetėn
nuk kam besuar se dėshmitari ėshtė aq i poshtėr, sa pėrmes
fėmijės tė bėjė hulumtime falco, me qėllim tė rėndimit tė
aktakuzės.
- Po, kjo ka ndodhur tani, por mua mė intereson tė di se kur
ju biseduat me gruan e tė akuzuarit dhe a tė ka thėnė se mos
ndoshta ka edhe ndonjė dokument tjetėr, qė do ta paraqiste
para trupit gjykues ? - pyeti Besniku kurreshtar.
- Nuk mė tha gjė sepse ajo me gjasė nuk e ka besimin e plotė
tek ne pala mbrojtėse, prandaj mbase mund tė ketė edhe diēka
tjetėr. Por, ne nuk kemi ndonjė shenjė se ka edhe diēka tė
tillė, - gėnjeu Daut Bislimi.
- Po sipas jush, ēfarė thua tjetėr mund tė ketė gruaja e
klientit tuaj?
- Tė vėrtetėn!
- Si po mendoni tė vėrtetėn?
- Nėse nuk e di as ajo, tė vėrtetėn pėr bashkėshortin e saj,
atėherė nuk ka se kush ta dijė mė mirė.
- Po sikur i akuzuar tjetėr ta ketė nxitur klientin tuaj,
pėr shkak tė fejuarės sė tij? - e ndėrroi temėn e bisedės
prokuri Besnik Shala.
- Pse, ēlidhje ka e fejuara e Erzenit me tė vrarin? - pyeti
i habitur avokati Daut Bislimi, duke u treguar se nuk di
asgjė lidhur me kėtė qė i tha Besniku.
- Kam lexuar nė shtyp, se familja e saj paska qenė dikur nė
hasmėri me familjen e tė ndjerit! gėnjeu pėrsėri Besnik
Shala. Kėtė gėnjeshtėr ai e kishte shpikur e fare nuk e
kishte lexuar askund.
Mė paska ftuar me qėllim qeni, qė tė mėsoi diēka nga unė,
por unė e di se ti vetė je hartues i tė gjitha kėtyre, por
po ta lėmoj shpinėn deri sa tė fus nė kurth - mendoi me
vete avokati Daut Bislimi.
Besniku, priti pak pasi nuk mori pėrgjigje nga avokati,
pėrsėri filloi tė flasė po pėr tė njėjtėn temė rreth tė
fejuarės sė Erzenit.
- Sipas tė gjitha gjasave, vrasja e Avdi Ukės ka lidhje me
tė akuzuarin tjetėr, por nuk jam duke e kuptuar se pse
dėshmitarėt e kanė ngatėrruar edhe Eltonin nė kėtė krim i
cili ndoshta edhe fare ska marrė pjesė.
- Unė ende nuk kam ardhur nė ndonjė pėrfundim tė tillė, por
mendoj se aty ku flitet, duhet tė ketė diēka, sepse ėshtė e
pamundur qė tė mos ketė asgjė, sepse krimi ėshtė bėrė dhe
nėse vetėm pak edhe klienti im ka gisht nė kėtė krim, le ta
vuaj dėnimin, sepse u ngopėm me vrasje, - tha Dauti.
- Siē po e shoh unė, ju keni njė fije dyshimi edhe nė
klientin tuaj, apo jo? pyeti me zė mė tė ngazėllyer kėtė
herė Besnik Shala, i bindur se avokati nuk po dyshon
sinqeritetin e tij.
- Ėshtė ende herėt, por besoj se gjyqi do ta thotė fjalėn e
vet, por e gjithė kjo varet nga dėshmitarėt tjerė, qė do tė
dėshmojnė mė realisht dhe pa emocione, sepse u pa edhe nga
seanca e kaluar se dėshmitari i parė kishte emocione, por
ama kishte diēka edhe tė vėrtetė, sepse pa asnjė fakt as ai
nuk do ti kishte hyrė kėsaj pune, - plotėsoi avokati Daut
Bislimi, sa pėr tė mos i dhėnė shkas Besnikut tė mendonte se
ai po dyshonte nė tė.
- Kur mendoni se pėrsėri do tė fillojė gjykimi?
- Nuk e di, por nuk besoj se do tė fillojė me njė herė,
sepse siē thatė edhe ju janė paraqitur disa moskuptime tė
paparashikuara, qė e kanė ndryshuar rrjedhėn e gjykimit.
- A shpresoni qė ato tė paparashikuara do tju ndihmojnė
juve si avokat mbrojtės?
- Pak shpresoj nė to, sepse bisedėn nuk e kemi dėgjuar nė
tėrėsi dhe nga ajo qė patėm rastin tė dėgjojmė, nuk ishte
ndonjė kundėrdėshmi qė mund ta ndryshojė rrjedhėn e
gjykimit, - tha Daut Bislimi dhe kėrkoi qė tė shkojė deri nė
zyrėn e kryetarit tė gjyqit pėr tė parė se mos ishte kthyer
rastėsisht.
- Mirė, mirė mund tė shkoni, sepse veē orari i punės gati
ėshtė nė fund dhe ai ose ka ardhur deri tani, ose nuk do tė
vijė fare pėr sot mė nė vendin e punės, - tha Besnik Shala,
duke u ngritur edhe ai nė kėmbė pėr tu pėrshėndetur me
avokatin Bislimi, tė cilin e pėrcolli deri nė korridor. Sapo
ai u ngjit shkallėve pėrpjetė, e mbylli derėn dhe u nis pėr
nė shtėpi.
PJESA E PESTĖ
Mė 10 nėntor, dy muaj pas ndėrprerjes sė seancės gjyqėsore,
avokati Daut Bislimi, shkoi pėr tė kontaktuar me klientin e
tij, nė burgun e Dubravės dhe pėr ta informuar atė nė lidhje
me rrjedhat mė tė reja, qė kanė ndodhur dhe me dėshmitarėt e
rinjė, qė i ka propozuar prokurori. Kjo gjė ka ndikuar nė
kthimin e lėndės edhe njė herė nė hetuesi. Por gjatė kėsaj
kohe, avokati disa herė kishte kontaktuar me kryetaren e
trupit gjykues dhe ishte interesuar pėr rifillimin e
gjykimit. Nė ēdo takim, ajo pėr tė dhe Sokol Dulin, avokatin
e Erzenit, kishte pothuajse tė njėjtėn pėrgjigje Do tju
informoj pėr kohėn kur do ta caktojmė rigjykimin. Madje nė
takimin e fundit qė kishin pasė me tė, ata e kishin njoftuar
kryetaren e trupit gjykues, zonjėn Elta, se do tė bėjnė njė
ankesė nė Gjykatės Supreme tė Kosovės, pėr shkak tė
zvarritjes sė rifillimit tė gjykimit. Por ajo ishte munduar
qė ti bindė pėr tė mos vepruar nė kėtė mėnyrė, sepse deri
tani, tė gjitha rezultat janė duke shkuar nė dobi tė
akuzuarve, sepse prokurori me dėshmitarin e parė ka
dėshtuar, siē u tha ajo atyre Nėse vėrtetohet se shkresat
e deponuara si dėshmi, janė tė rrejshme, atėherė tė
akuzuarit mund tė lirohet nga burgu fare pa u mbajtė senacat
tjera gjyqėsore. Por ajo kishte shfaqur dyshimin nė tė
akuzuarin Erzen Zenelin, sepse siē i kishte raportuar
prokurori, i vrari kishte pasė njė konflikt me familjen e
dajėve tė tij, e jo me familjen e tė fejuarės sė saj,
konflikt ky qė sishte zgjedhur ende. Prandaj gjyqtari
hetues ėshtė duke punuar nė kėtė drejtim.
Pėr tė gjitha kėto biseda dhe takime, avokati Daut Bislimi
mendoi edhe njė herė gjatė kohės sa po priste pėr tė hyrė nė
sallėn e takimeve me klientin e tij dhe seē iu kujtua diēka
nė kėto momente pėr ta pyetur klientin e tij, qė kurrė nuk e
kishte pyetur mė parė, kur ishte takuar me tė nė burgun e
Bonstillit dhe tė kryeqendrės.
- Ju qenkeni zoti avokat? ishte pyetja e parė qė ia bėri
Eltoni avokatit Daut Bislimit, kur u pėrshėndet me tė.
- Pse, kush mendove se ėshtė nė kėtė kohė?
- Jo, por mendova se mos ndoshta ju keni hequr dorė nga
mbrojtja ime, pasi qė nuk keni qenė kaq kohė, qoftė edhe pėr
tė mė sjellė ndonjė lajm se si janė duke lėvizur punėt?
- Pikėrisht, moslėvizjet dhe stagnimi i hetimeve, bėnė qė
unė tė mos ju vizitoj tash e dy muaj.
- Po pse nuk ka asgjė tė re nė kėtė drejtim?!
- Ka dhe nuk ka.
- Ēka pjellur tani?!
- Asgjė ska pjellur e re, sepse tė kėqiat e kombit tonė e
kanė shtatėzaninė e vjetėr, por tanii ėshtė duke lėvizur
vetėm vatra e tė ligave!
- Mė thoni mė troq, zoti avokat, se nuk jam duke ju kuptuar
se pėr ēfarė e keni fjalėn?
- Hartuesit e versionit tė parė tė aktakuzės, kanė mbetur nė
udhėkryq dhe spo mundin tė gjejnė rrugė e as njerėz, qė do
tė pranojnė tė punojnė mė pėr ta.
- Po ata dėshmitarė, qė janė paraqitur herėn e parė, a janė
ende?
- Janė, or Elton, janė po ata, por tani u ėshtė lagur baruti
dhe nuk ėshtė punė qė ta terin, sepse u ka hyrė flladi edhe
mėsuesve tė tyre.
- Vėrtetė zoti avokat, a mendoni se ėshtė Besnik Shala ai qė
i ka ndėrsyer ata maskarenj pėr mua?
- Tė them po, me siguri se do tė mė pyesėsh mė pas se kush
qėndron pas tij. Kėshtu qė unė, po tė them se ėshtė ai dhe
politika qė ai e pėrfaqėson! Por, dua tė them se pėrmes
djalit tėnd kemi arritur ta gjejmė edhe magjen se ku gatuhet
ajo politikė, por edhe furrėn se ku piqet!
- Nė fakt, zoti avokat, ditėn e parė tė seancės, djali mė
tha diēka lidhur me kėto, qė po i thoni ju, por, unė nuk i
besova atij, sepse ai ende ėshtė fėmijė.
- E keni gabim, sepse djali juaj, prej atij momenti qė
arriti ta ndėrpresė gjykimin, mė nuk ėshtė fėmijė, por burrė
e shkuar burrit, sepse ajo dėshmi, qė pate rastin ta dėgjosh
edhe ti vetė, nuk ėshtė asgjė nė krahasim me mrekullitė
tjera, qė ka arritur ti zbulojė nė shtėpinė e Besnik
Shalės.
- Tė lutem, mė thuaj se pėr ēfarė bėhet fjalė nė ato letra,
qė disa herė mi pėrmendni e nuk po mė sqaroni se ēfarė janė
nė tė vėrtetė ato?
- Pėr listėn, se gjoja ti me shokė, e keni formuar grupin
ėshtė vėrtetuar se e ka hartuar ai vetė. Pėr kėtė, dėshmon
dorėshkrimi i tij identik me disa shkresa tjera, qė
gjithashtu janė shkresa qė kanė pėr qėllim ti arrestojnė
edhe disa shokėt tu, - tha avokati duke ia afruar shkresėn,
tė cilėn Eltoni e kishte parė edhe para fillimit tė
gjykimit. Ishte hera e parė qė po shihte pasi e mėsoi
autorin e kėsaj shkrese dhe shtoi :
- Sa ėshtė munduar tė ma kopjojė shkrimin tim, por shikoni
zoti avokat, dallimin e parė qė po e vėrej tani ėshtė se jam
mė i qetė nga herėt tjera, kur kisha emocione dhe dyshoja nė
njerėz krejtėsisht tjerė. Kėshtu pėrqėndrimi im ishte sdo
mend se mė i vogėl. Sė pari, nė shkrimin e shkronjės r
dhe s, qė asnjėherė unė nė kėtė mėnyrė nuk i kam shkruar.
Po dallime tjera, a mund tė vėreni nė kėtė letėr? e pyeti
avokati.
- Hė pėr hė, jo sepse me gjasė ai spiun ka ushtruar kohė tė
gjatė, deri sa ma ka mėsuar stilin e shkrimit. Nė kėto dy
shenja, ka dėshtuar plotėsisht.
- Po diēka tjetėr a ndryshon nga shkrimet tua tė zakonėshme?
- Gjithėsesi se ndryshon, pasi qė as dora, e as zemra ime,
nuk do ti shkruajnė tė gjitha kėto ndyrėsira, siē i ka
radhitur ai qen, ai mostrum.
- Po me Erzenin, a jeni takuar kėtu ndonjėherė?
- Jemi takuar, po si!
- Dhe ēfarė thotė ai nė lidhje me ndėrprerjen e gjykimit?
- Ai ka filluar tė frikėsohet edhe pėr tė fejuarėn e tij, se
mos ndoshta dikush e ka bindur atė, qė tė heqė dorė nga ai
dhe nė shenjė hakmarrje mos ka pranuar qė tė mashtrojė diēka
rreth kėsaj vrasje,- sqaroi Eltoni.
- Nuk ėshtė kjo asgjė, sepse kėtė risie ka shpikur Besnik
Shala, nė mėnyrė qė me njė tė gjuajtur tė gurit, tė vrasė dy
persona. Nė kėtė rast edhe Erzenin, edhe Argjirėn. Pėr kėtė
ti thuash Erzenit, qė mė tė mos dyshojė nė tė fejuarėn e
tij, sepse gjenezėn e shpifjeve e montimeve e kemi nė duart
tona. Por, pasi ėshtė bindur prokurori francez se Argjira
nuk ka vėlla, sepse nė fakt vėllai i vetėm i ka ra nė luftė,
tani ka zbuluar njė dėshmitar tjetėr, i cili ka deklaruar nė
hetuesi, se gjoja ėshtė njė dajė i babait tė Erzenit. Ai
kinse paska pasė njė konflikt me Avdi Ukėn. Po pėr atė
person, nėna e Erzenit, mė ka thėnė se nuk e njeh dhe se nuk
i kishte folė as burri i saj kurrė sa ishte gjallė.
- Ti kthehem edhe njė herė zbulimit tė djalit tim, a ka
mundėsi qė tė mė tregosh mė gjersisht se ēfarė ka bėrė ai?
- Po Elton, po tė tregoj, - tha avokati Daut Bislimi dhe nga
ēanta e tij nxori, disa letra tjera, tė cilat pasi i vendosi
nė tavolinė, nisi ti tregoi Eltonit, se si Petriti, pasi ia
kishin dhėnė letrėn me emra tė shokėve, pėr gjoja se e keni
formuar grupin, para se tua dorėzuar letrėn shokėve nė
komandėn e zonės, e kish hapur ate dhe iu kishte kujtuar se
atė shkrim e njihte dhe kishte arritur ta identifikonte se
shkrimi ishte i Besnik Shalės. Por pėr ta vėrtetuar
saktėsisht kėtė dyshim, Petriti pėrmes vajzės sė tij
Vjollcės, qė e kishte nė klasė ka shkuar nė shtėpinė e
Besnikut dhe ka vjedhur njė mori dokumentash. Ai nė fakt tė
gjitha ato qė i ka marrė nga shtėpia e tij i ka dorėzuar nė
zonė, te Skenderit dhe komandantit, ndėrsa ata i kanė
fotokopjuar dhe njė kopje, kjo qė po e shihni kėtu ma sollėn
edhe mua. Tė cilėn nuk do ta nxjerrim nė gjygj deri nė fund,
nė mėnyrė qė tė shohim se deri ku do tė shkojnė ata, me
dėshmitė e tyre tė rrejshme, sqaroi avokati historinė e
zbulimit tė dosjeve.
- Po si paska mundur Petriti ta bėj njė gjė tė tillė?
- Se si ka mundur kėtė do ta mėsosh mė sė miri nga ai vet,
por pasi i kemi fotokopjuar ai pėrsėri pa e diktuar askush i
ka lėnė po nė atė vend dhe besojmė se as vet Besniku nuk e
di se dikush prej nesh e di se ēdhurata ka planifikuar ai
me shokė dhe miqtė nga Beogradi pėr TMK-nė dhe pėr
ardhmėrinė e vendit.
- Po, kėtu qenkan disa shkresa edhe nė frėngjisht nga njė
farė Luc Bergeri, pastaj edhe dy serbė, M. Zhivkoviq e V.
Zoran nga Beogradi?- tha Eltoni, pasi i shfletoi disa nga
fletėt e atyre dosjeve qė ia tregoi avokati i tij.
- Ashtu ėshtė, sepse ky far Luc Bergeri, sipas kėsaj po na
del se ėshtė bartės i tė gjitha kėtyre gjėrave sė bashku me
prokurorin francez, qė ua ka sjellė disa tė dhėna plotėsuese
nga Beogradi.
- Ėhė! thirri Eltoni dhe vazhdoi.
- Po pėr mua, a ka diēka tjetėr nga ai qen?
- Sipas kėtyre dosjeve, qė Luc Bergeri u ka propozuar tė
quhen dosjet blu, pasi dosjet e kuqe i paskan quajtur tė
komunistėve, del se ju dy herė paskeni qenė i kėrkuar nga
policia serbe. Herėn e parė, pėr dyshim se keni mbajtur armė
pa leje dhe herėn e dytė, pėr shkak se gjatė shkollės sė
mesme paskeni marrė pjesė nė njė rrahje me nxėnės dhe e
paskeni kėrcėnuar drejtorin serb tė gjimnazit me vrasje,
nėse nuk ndėrhyn qė tu lirojė nga pėrcjellja e policisė.
- Pikėrisht kėshtu ėshtė, por kėto gjėra mendoj se nuk kanė
tė bėjnė me akuzėn qė ma kanė veshur mua lidhur me vrasjen e
Avdi Ukės.
- E di se janė kėto tė kaluara, por kėtė e kanė bėrė me
qėllim, qė tė kenė dėshmi sa mė shumė pėr ju, nė mėnyrė qė
ata tė tė bindin, se ti dikur paske qenė i ndjekur edhe nga
policia, si person i dyshimtė dhe problematik, por nuk ke
nevojė tė shqetėsohesh, sepse nė kėto dosje janė edhe disa
emra tė shokėve tu. E kam fjalėn tė disa eprorėve tė TMK-sė,
tė cilėve ėshtė duke u pėrgatitur aktakuza nė sajė tė kėtyre
dosjeve. Tė gjitha kėto ėshtė duke i bėrė Besnik Shala me
Merxhan Uizerkėn.
- Po ndonjė shpifje tjetėr pėr mua? pyeti pėrsėri Eltoni,
pasi qė nuk i shfletoi tė gjitha dokumentat qė i kishte
para.
- Besniku, siē na del nga kėto letra, pėrmes tė cilave i
njofton miqtė e vet nė Beograd, i ka pėrgatitur edhe dy
dėshmitarė tjerė, tė cilėve u janė vrarė anėtarėt e familjes
sė tyre gjatė luftės si spiunė tė UĒK-sė se gjoja ju i keni
vrarė ata nė malet e Berishės.
- Nė malet e Berishės!?
- Pse, a nuk keni qenė ju gjatė luftės nė ato male?
- Kam qenė ndoshta ndonjėherė kalimthi, por se mbaj mend
se kam vepruar ndonjėherė si ushtarė, nė ato anė!
- Po ku keni qenė mė saktėsisht gjatė kohės sė luftės?
- Kryesisht nė malet e Pashtrikut, tė Sharrit dhe disa javė
apo herė pas here edhe nė Dukagjin.
- Vėllau i tė vrarit, nė deklaratėn e tij, ka shtuar se juve
u ka parė atė natė kur ia kanė marrė vėllanė, i cili ishte
bashkėpuntor i Serbisė dhe ai ngul kėmbė se ju e keni vrarė
atė.
- E sikur ta kisha unė atė fat, dhe ta kisha vrarė ndonjė
bashkėpuntor tė Serbisė, qė pėr mua do tė ishte e njėjta gjė
sikur ta kisha vrarė ndonjė ushtar apo polic serb. Por
fatkeqėsisht se ky privilegj, nuk mė ėshtė dhėnė kurrė.
- Dėshmitari i kėtij rasti, qė ėshtė vėllai i tij, ngulė
kėmbė se edhe ju njeh! Si ka mundėsi kjo?
- Ka, zoti avokat, sepse edhe gjatė fazės sė parė tė
hetimeve, por edhe tash pas ndėrprerjes sė gjykimit, i
sjellin pėr ēdo ditė njerėz dhe sikur nė qelinė time tė mos
vinin inspektorėt tė shoqėruar me ata njerėz, tė cilėt mi
prezentonin si tė arrestuar, dhe unė do tė besoja se janė tė
arrestuar. Por mė vonė, nga disa gardianė mėsoja se ata janė
nė cilėsinė e dėshmitarėve dhe se kanė ardhur pėr tė na parė
neve tė burgosurve, nė mėnyrė qė nė gjyq tė thonė se na
njohin mirė. Kėshtu, qė ai ka mundur tė mė shikojė vetėm nė
qelitė e burgut e askund tjetėr, - e plotėsoi mendimin e tij
Eltoni.
- Unė jam i bindur se edhe kėta dėshmitarė, qė i kanė marrė
tash si pėrforcim nė formacionin e tyre, janė ide e Besnik
Shalės, andaj nuk keni nevojė edhe aq shumė qė tė
shqetėsoheni, pėr kėtė shtesė tė re tė aktakuzės.
- Unė pėr njė gjė po ēuditem! Pse ata e kanė thirrė nė
ndihmė djalin tim, pasi i paskan pasur gjithė kėto dokumenta
tė falsifikuara!?
- Tė thashė, se disa prej kėtyre janė marrė mė vonė, pra
pasi jeni arrestuar ju. Por, qė tė inkorporohen nė lėndėn
tuaj, ata kanė vepruar nė kėtė mėnyrė qė ti lėnė kėto letra
nė shtėpinė tuaj, apo siē kanė menduar nė derė tė makinės,
por Petriti ėshtė treguar aq i matur sa tė gjitha planet e
tyre ua ka hedhur nė erė.
- E ēfarė do tė ndodhė me ne, pas gjithė kėtij lėmshi?
- Jam i bindur, se do tė liroheni tė pafajshėm, pasi qė edhe
jeni tė tillė. Sipas kėtyre dosjeve, del se Besnik Shala e
di se kush ėshtė vrasėsi i vėrtetė i Avdi Ukės, por nė kėto
shkresa ai i ka shkruar vetėm inicialet e vrasėsit, qė ne
ende nuk kemi mundur ta zbulojmė, se kush ėshtė ai nė fakt.
Biseda e tyre do tė zgjaste edhe mė tej, por nė sallėn e
takimeve, erdhi njė gardian, i cili iu drejtua avokatit :
- Zoti avokat, koha e takimit mbaroi!
Avokati, Daut Bislimi, po edhe Elton Kadra, u pajtuan me
urdhėrin e gardianit dhe u ndanė tė kėnaqur nga kjo bisedė e
sinqertė, pėr tė cilėn kurrė mė parė Eltoni, skishte
menduar se dikush nga shqiptarėt mund ti bėjė tė gjitha
kėto tė liga.
Ai u nda nga avokati i tij mbrojtės, me bindjen se tė gjithė
shokėt e tij, nė pavionin e tij tė burgut janė tė burgosur,
sikurse qė ėshtė edhe ai, nė bazė tė akuzave tė rrejshme tė
ngritura e tė hartuara nga njerėzit mė tė ligj, qė i ka
vendi, tė cilėt herė do kur do ti dėnojė koha dhe populli.
Sipas dokumentave, Luc Bergerin dhe dy serbėt,
bashkėpuntorė tė tyre, i kishin njoftuar se udhėzimet e
tyre janė shpėrndarė nė gjithė Kosovėn.
Eltoni, prej ditės qė u takua me avokatin e tij, ishte mė i
disponuar dhe nė ēdo bisedė e takim me shokė e sidomos nė
kohėn e drekės dhe darkės, mundohej qė tu jepte zemėr
shokėve, se e vėrteta do tė dalė mbi sipėrfaqe qoftė edhe
pėrmes fėmijėve tė tyre. Por, kur ai i pėrmendte fėmijėt e
tyre, shokėt sikur nuk i bindeshin fjalėve tė tij dhe
vazhdonin qė tė mėrziteshin edhe mė tej. Por, pavarsisht
prej asaj se sa i besonin shokėt, Eltoni prej kėsaj dite mė
nuk rrinte i mbyllur nė vetvete. Mė nuk mėrzitej, sepse
tashmė ai ishte i bindur se burimi i vuajtjeve tė tij dhe tė
shokėve, ishte nga shqiptarėt.
* * *
Nė mbrėmjen e po asaj dite, qė ishte pėr konsultime avokati
mbrojtės i Eltonit, nė orėt e vona tė mbrėmjes, pikėrisht
kur Eltoni po bėhej gati pėr tė pushuar mė i qetė nga ditėt
tjera, dėgjoi zhurmėn e ēelsave, qė gardiani i rrotullonte
nėpėr dyerėn e qelisė sė tij dhe pa vonuar shumė u hap dera.
- Ju kėrkojnė nė katin e dytė pėr konsultime? ishin fjalėt
qė ia tha gardiani Eltonit.
- Kush mė kėrkon nė kėtė kohė?!- e pyeti Eltoni gardianin.
- Siē mė thanė mua, kanė ardhur dy inspektorė nga qyteti L
dhe duan qė tė konsultohen rreth njė ēėshtje me rėndėsi me
ju, - iu pėrgjegj nė njė anglishte tė ēalė gardiani.
- U thuani inspektorėve, se nuk mund tė bisedoj me ta pa
praninė e avokatit tim. Po qe se duhet patjetėr tė
bisedojmė, atėherė le ta presin mėngjesin dhe ta njoftojnė
avokatin tim.
- Mė falni, por mua mė urdhėruan qė tė ju pėrcjell deri nė
dhomėn e tyre, - pėrsėri foli gardiani.
- Atėherė, zbatoni urdhėrin, zotėri, sepse ju nuk jeni
fajtor.
- Mė falni, por sė pari duhet tė visheni, e pastaj tė vini
me mua.
-Jo nuk ėshtė kohė kjo qė unė tė vishem.
Jam bėrė gati tė pushoj. Po deshe mund tė vij kėshtu siē
jam.
Pėrkundėr pėrpjekjeve tė gardianit, Eltoni nuk pranoi qė tė
vishej dhe ashtu me rroba tė fjetjes, pranoi qė tė shkonte
nė dhomėn e inspektorėve.
- Ne nuk tė thirrėm qė kėtu ta bėsh gjumin, por qė tė
bisedojmė? e filloi bisedėn inspektori, tė cilin Eltoni e
njihte, pasi qė me t ,kishte pasė edhe herave tjera biseda
tė gjata dhe monotone.
- Ju kėshtu mė kėrkuat, duke mos mė dhėnė kohė, jo vetėm tė
jetė i pranishėm avokati im, por as tė vishem. Prandaj
vendosa qė tė mos i kundėrshtoj gardianit, qė erdhi tė mė
marrė,- iu pėrgjegj Eltoni.
- Po sikur ju tė kishit qenė nė kėtė kohė nė banjo, do tė
thotė se do tė kishit ardhur ashtu!?- e pyeti inspektori.
- Urdhėri ėshtė urdhėr dhe duhet zbatuar, pavarėsisht se nė
ēkohė, mėnyrė dhe vend gjėndem.
- Prej kur jeni bėrė kaq i pėrgjegjshėm dhe tu pėrgjigjesh
urdhėrave tona?
- I tillė kam qenė ēdo herė, zotėrinj!
- Mirė, mirė, por ta dini se nuk ėshtė dashur tė vini kėshtu
me rroba tė gjumit, por tė kėmbėngulnit qė tė visheni.
- Mbase, mė sė miri do tė kishte qenė sikur edhe ju tė
kishit pritur qė tė dalė drita, por kjo tani ka ndodhur dhe
urdhėroni e mė thuani se pėr ēpunė mė keni kėrkuar. Me
siguri diēka paska tė re, qė e paskeni marrė me kaq ngut
kėtė bisedė?
- Pikėrisht, ashtu ėshtė.
- Atėherė, urdhėroni.
- Me sa jeni tė informuar, ju e dini mirė se ne i dijmė tė
gjitha faktet, nė bazė tė tė cilave ju jeni fajtor, jo vetėm
pėr vrasjen e Avdi Ukės, por edhe pėr vrasjen e dy
shqiptarėve tjerė, qė i keni vrarė me shokėt tuaj gjatė
luftės. Andaj, duke i marrė parasysh rrethanat lehtėsuese,
qė ta vazhdoni jetėn tuaj tė lirė dhe tė punoni nė ndonjė
vend tjetėr pė ta mbajtur familjen, ne sonte kemi ardhur qė
ta ofrojmė edhe njė mundėsi, nė bazė tė sė cilės ju do tė
shpalleni i lirė, por se kjo dėshirė e juaja e do edhe njė
pėrmbushje tė kėresės sonė! sqaroi njėri nga inspektorėt,
emrat e tė cilėve Eltoni nuk kishte arritur tua mėsonte
kurrė edhe pse shumė herė kishte biseduar me ta.
- Cili na qenka ēmimi i lirimit tim, zotėrinj tė nderuar,
nėse mund ta di?- pyeti Eltoni me pėrbuzje.
- Nuk ėshtė as i rėndė e as i ndėrlikuar, e gjitha varet nga
njė nėshkrim i juaj, nėse e hidhni nė kėto shkresa, - tha
inspektori duke ia treguar shkresat, por gjithnjė duke i
mbajtur nė dorė.
- Pėr tregtar mė pandehni mua, zotėria juaj!?
- Kėtu nuk bėhet fjalė as pak pėr tregti.
- Atėherė, pse tė nėnshkruaj unė!? Sepse vetėm tregtarėt,
kur shesin apo blejnė i nėnshkruajnė kontratat e tyre, meqė
ata nuk kanė nevojė fare tė flasin me gojė. Tė gjitha tė
dhėnat e mallit, i kanė tė kalkuluara nė kontratė.
- Na keni keqkuptuar, sepse ne, fundi i fundit, mund tė
merremi vesh edhe me fjalė, por menduam se kėshtu vetėm njė
nėshkrim tė tė lirojmė ju, e ndoshta edhe shokun tuaj, Erzen
Zenelin.
- Ne do tė lirohemi, zotrinj, edhe pa nėnshkruar asgjė,
sepse nuk kemi bėrė asgjė qė tė vazhdojmė edhe mė tej tė
mbahemi nė burg.
- Lirimi juaj mund tė bėhet vetėm nėse merremi vesh pėr dy
ēėshtje shumė tė rėndėsishme, pėr tė cilat vetėm nėnshkrimi
juaj, ua jep vlerėn.
- Por, unė jam nė burg dhe nuk e kam vulėn me vete, ndėrsa
nėnshkrimin ma kanė vjedhur disa bashkėpuntorė tuaj!
- Sėrish na keqkuptuat, sepse ne e kemi fjalėn pėr
validitetin e marrėveshjes,- u ngut tė sqarojė inspektori,
i bindur se Eltoni nuk e kishte kuptuar pyetjen e tyre.
- Vetėm pėr njė nėnshkrim paskeni marrė mundimin deri kėtu!?
Keni mundur qė dikush tjetėr nė emrin tim tė nėnshkruaj dhe
paq. Apo edhe ta kishit kėrkuar nė qytetin L njeriun qė
ma ka vjedhur nėnshkrimin dhe prej se unė jam nė burg, ai
po i firmos tė gjitha dokumentat nė emrin tim.
- Por, nėnshkrimin edhe duhet ta mbroni.
- Me ēka ta mbroj nėnshkrimin tim, zotėrinjė inspektorė?
- Me fjalė!
- Do tė thotė, qė unė vendin tim tia liroj njė shokut tim,
sepse pėr ju nuk ėshtė me rėndėsi se kush mbahet nė burg. E
rėndėsishme ėshtė qė burgjet tė mos jenė tė zbrazta nga ne
ēlirimtarėt.
- E sheh se edhe ti e di mirė se kush ėshtė autor i atyre
vrasjeve, por ja se nuk pranon tė tregosh. Po, po, nuk
tregon, sepse nuk e do lirinė tėnde, duke u munduar tė
mbrosh lirinė e tė tjerėve.
- Me cilin shok timin doni tė mė tregtoni, nėse ėshtė e
mundur ta di?
- Me atė, qė tė kemi lutur edhe herave tjera!
- Mjerisht, kurrė njė tregėti tė tillė me mua nuk mund ta
bėni, andaj ju lus qė tė mos provoni mė me mua. E nėse vetėm
nėnshkrimi im ju hyn nė punė, shkoni dhe merrni te Besnik
Shala, tė cilin e keni autorizuar pėr validitetin e
nėnshkrimeve tona!
- Refuzimi juaj, po na shtyn tė mendojmė se ti nuk e do
jetėn tėnde.
- Unė e dua jetėn zotėrinj, por e dua jetėn e ndershme dhe
me nder. Nėse ėshtė nevoja edhe do tė vdes, sepse kėtu nė
Kosovė ata qė vdesin me nder pėrcillen me nder, ndėrsa tė
pandershmit shkojnė nga kjo jetė si tė mos kishin jetuar
kurrė nė kėtė vend.
- A mos doni tė thoni, se ne do tė largohemi nga Kosova tė
pandershėm?
- Kėtė e dini ju mė sė miri se si do tė shkoni nga kėtu, por
pėr tė shkuar njė ditė do tė shkoni.
- Pse nuk pranoni, se ai e ka kryer vrasjen me njerėzit e
tij, pasi qė ju vėrtetė nuk e keni kryer vrasjen?
- Por, ja se unė nuk jam ai edhe pse tė dėshiroja, qė tė
dija se kush ėshtė ai njeri, qė po e fshihni ju nėn lėkurėn
time!
- Dhe ēfarė do tė thuash me kėtė?
- Dua tė them se secili pėrgjigjet pėr vete, e sa herė
tenton qė dikush tė flasė nė emėr tė huaj, fjala e tij nuk
ėshtė as e sigurtė, e as e vėrtetė.
- Pasi qė qenke sonte i disponuar tė flasės, po e vazhdojmė
kėtė bisedė edhe nesėr, ndėrsa sonte mendo dhe nesėr vetėm e
nėnshkruan kėtė letėr dhe shkon nė shtėpi, pa pasė nevojė mė
as tė dalėsh nė gjyq, - iu drejtua njėri prej inspektorėve.
- Pėr kėtė punė jo nesėr, por as nė atė botė nuk do ta
pranoj, sepse u thashė qė unė nuk jam tregtar i vendit tim,
sepse kontratėn e shitjes, ju nuk do ta merrni me vete kur
tė shkoni, por do ta lini kėtu. Prandaj kjo ėshtė arsyeja qė
unė nuk dua tė vdes me kontratė e as tė jetoj me kontratė, -
u tha Eltoni, duke dalė nga zyra e inspektorėve.
* * *
Tė nesėrmėn, mė kot priti Eltoni nė dhomėn e tij se do ta
ftonin pėr bisedė inspektorėt, meqė ata pasi kishin marrė
pėrgjigjet mbrėmė nga Eltoni kishin shkuar andej nga kishin
ardhur, por i kishin porositur ispektorėt e burgut, qė tė
mos takohej me shokė gjatė kėtyre ditėve deri sa ata tė mos
vijnė edhe njė ditė tjetėr, pėr tė arritur kompromisin me tė.
Andaj, si pasojė e kėtij urdhėri tė prerė, Eltoni pėr
gjashtė ditė rresht, nuk pati mundėsi tė takohej me asnjė
shok tė tij, pasi qė edhe ushqimin ia sillnin nė qelinė e
tij.
Tė dielėn nė mbrėmje, gardiani qė ia solli ushqimin, i
tregoi se si nuk e kishin lejuar familjen e tij tė takohet
me tė.
- I ke parė ti se kush nga familja ime ishin pėr tė mė
vizituar?
- Po, por nuk kam kontaktuar unė me ta, sepse nuk i lejuan
tė hyjnė fare nė dhomėn e takimeve, - u pėrgjegj gardiani.
- Kush ishte nga anėtarėt e familjes?
- Pos bashkėshortes suaj me gjasė ishte edhe djali juaj!
- Djali im?!
- Po. Dhe e kishte porositur njė gardian shqiptar, qė tua
pėrcillte kėtė letėr, -tha gardiani dhe ia dha letrėn
Eltonit.
Eltoni, pasi e mori letrėn nė dorė, mendoi qė tė mos e hapte
fare, duke menduar se gardiani ndėrkombėtar po e gėnjente,
pėr ndonjė qėllim tė caktuar, por ai kur e hetoi se Eltoni
po dyshonte, atėherė iu drejtua :
- Unė, edhe pse jam me uniformė tė gardianit, tė jesh i
bindur se nė vendin tim kam qenė si i ri burgosur kėshtu siē
jeni ju, por pas lirimit nga burgu, dola edhe mė i formuar
dhe mė pas u regjsitrova nė Akademinė Ushtarake. Nė saj tė
asaj pėrgatitje shkollore edhe erdha nė Kosovė.
- Prej cilit vend jeni, nėse mund ta di?
- Nga Njuxhersi i Amerikės!
- Do tė thotė se qenkeni amerikan?
- Po.
- Para se tė bini nė burg, me ēprofesion jeni marrė?
- Isha nxėnės i shkollės sė mesme dhe me shokė patėm bėrė
njė skandal, i cili mė vonė u kuptua se ishte pa ndonjė
qėllim tė caktuar, siē mendonin dhe na liruan.
- Po, para se tė vinit nė Kosovė?
- Kam qenė ushtarak i aviacionit.
- Prej cilės kohė jeni nė Kosovė?
- Nė Kosovė kam ardhur, gjatė luftės, sepse gjatė luftės,
kam qenė mbi qiellin e Kosovės!
- Si po mendoni nė qiellin e Kosovės?
- Gjatė kohės sė bombardimeve, kam qenė pilot i atyre
avjonėve, qė u dolėn nė ndihmė ju, ushtarėve tė UĒK-sė, -
plotėsoi mendimin e tij gardiani.
- Tė falemnderit pėr ndihmėn qė na keni dhėnė, sepse ndihma
juaj e pakursyer, na ndihmoi qė tė ēlirohemi nga okupatori
shekullor.
- Jo, nuk ėshtė ashtu!- kundėrshtoi gardiani.
- Ju jeni liruar nga forcat tuaja, sepse po tė mos ishte
gjaku i juaj, as ne nuk do tė ishim sot kėtu nė mesin tuaj.
Nga ana e ushtarėve tanė asnjė nuk ka vdekur, e as qė ėshtė
lėnduar, prandaj mė kot disa njerėz tuaj pėrpiqen qė tė
gjitha atributet e fitores, tė na i dedikojnė ne tė huajve.
Pėr kėtė unė jam i bindur se ju e keni fituar lirinė, sepse
edhe nė ditėt e luftės kam pasė rast t'ju shoh nga lart se
si luftonit. Me siguri, ne po tė ishim nė vendin tuaj sdo
tė mund tė kishim mundur ti pėrballojmė. Dhe sė fundi,
serbėt e mobilizuar kundėr jush nga Kosova, kurrė nuk do tė
ishin larguar pėr shkak se ne kemi ardhur kėtu, por nga
frika e juaj.
- Ju amerikanėt, vėrtetė mendoni se ne e kemi ēliruar
vendin, por ja se vetė ne shqiptarėt, kemi mendime tjera.
Dhe nė vend qė ti nderojmė ēlirimtarėt, ata i burgosim dhe
i etiketojmė
- Kėtu ėshtė edhe fatkeqėsia juaj, pėr ēka edhe sot po
vuani, sepse pėr njė kategori tė njerėzėve tuaj, kjo formė
ėshtė shpėrblimi pėr ēlirimtarėt e vendit, e pse jo edhe
pėr ne qė u ndihmuam me pėrkushtim, - ndėrhyri gardiani.
- A do tė kishte ndodhur njė gjė e tillė nė Amerikė, siē po
ndodhė kėtu nė Kosovė?
- Jo, se sdo tė ndodhte kurrė, por edhe sikur ti shkonte
ndėr mend dikujt qė mbrojtėsit e atdheut tė burgosen, tė
maltrajtohen ai do tė kalbej nė ferr.
- Atėherė, cili ėshtė mendimi juaj pėr tė ardhmen tonė?
- Ardhmėria juaj varet nga vetėdijėsimi juaj, por deri sa ju
tė mos vetėdijėsoheni, pavarsisht nga ndihma jonė, ju do ta
vazhdoni jetėn nėpėr mjegull, e dihet se ēfarė komoditeti ka
rruga nėpėr mjegull, - tha gardiani dhe doli nga dhoma -
qeli e Eltonit.
Eltoni, pati dėshirė qė me ushtarakun amerikan ta vazhdonte
bisedėn, por ai pasi e kishte bindur se ishte mik i
shqiptarėve, ia kishte pėrkujtuar, qė letrėn ta lexonte e
nėse dėshiron qė letrėn tua kthente familjes, ai
personalisht do tė pranonte tė shkonte njė ditė vikendi nė
shtėpinė e tij.
Miqėsinė qė e gjeti te gardiani amerikan, Eltonit ia shtoi
shpresat se ditėt i kishte tė numėruara nė burg. Prandaj,
pavarėsisht se si do tė shkon rrjedha e mėtejshme e
qėndrimit tė tij nė burg dhe koha e fillimit tė gjykimit, ai
mė nuk do tė mėrzitej fare, sepse ishte i bindur se pėr
secilėn ditė po i afrohet fundi i mjegullave, qė edhe pas
luftės nuk u larguan nga Kosova.
Ditėn e dhjetė, prej kur inspektorėt kishin biseduar me tė,
pėrmes njė gardiani, pėrgjegjėsi i burgut i kishte
lajmėruar, qė ai pėrsėri mund tė ushqehet me shokė dhe ėshtė
i lirė tė kontaktojė me ta nė kohėn e pushimeve,
pėrkatėsisht tė shetitjeve, brenda pavionit.
* * *
Eltoni kurrė mė parė nė jetėn e tij nuk kishte shkruar
ndonjė tregim apo poezi, por prej ditės kur e kuptoi
gjenezėn e akuzės me tė cilėn ai ngarkohej, i ēliruar nga tė
gjitha brengat tjera njė natė nisi tė shkruaj njė tregim, tė
cilin e pėrfundoi pas katėr ditėsh. Dhe dorė mė dorė ua dha
shokėve qė ta lexojnė. Sa shpejt ishte pėrhapur fjala nė
burg, se Eltoni ėshtė bėrė shkrimtar dhe ka filluar qė tė
shkruaj. Ai kėtė e kuptoi pasi qė sa herė i binte rasti tė
takohej me tė burgosurit tjerė, e uronin pėr tregimin.
Madje, njė natė, njėri nga shokėt e grupit tė Dukagjinit i
propozoi Eltonit, qė ta dorėzonte nė shtyp, sepse vėrtetė
pėrmbajtja e atij tregimi, ndonėse satirike koinēidonte me
vuajtjet e popullit dhe burgosjen e tyre.
Kėshtu njė natė, kur tė gjithė shokėt shkuan nė sallėn e
televizionit, pėr ta pėrcjellė njė ndeshje futbolli, ai mori
tregimin e tij dhe nisi ta pėrshkruaj, ku vende vende i bėri
disa pėrmirėsime, me qėllim qė kur tė vinte pėr vizitė
dikush nga familja e tij, tia jepte dhe ta dorėzonte nė
ndonjė redaksi tė gazetave ditore. Tregimin, Eltoni e
titulloi Kleopatra shqiptare.
Ajo qė u pėlqente
shokėve tė tij mė sė shumti nga ky tregim, ishte fakti se
Eltoni i kishte ndėrlidhur vetitė e Kleopatrės sė vėrtetė,
me tė Kleopatrės shqiptare me tė vetmin dallim se Kleoptara,
qė u pėrplas e fundit nė krahėt e Jul Cezarit qė dashnorėt e
saj ajo i mbyste pėrmes gjarpėrit, Kleopatra shqiptare ruhej
vetė nga gjarpėri, i cili ishte nė mbrojtje tė dashnorėve tė
mashtruar nga premtimet joshėse tė saj.
As nė jetėn e burgut, tė burgosurit nga radhėt e TMK-sė nuk
janė tė lirė. Nė mesin e tyre i mban edhe disa tė burgosur,
tė cilėt me gjasė, ata janė tė burgosur "turistė", tė cilėt
sipas urdhrave sa sillen nė njė qeli e sa nė tjetrėn.
Prandaj dhe pėrmbajtja e tregimit tė Eltonit kishte arritur
deri nė veshėt e inspektorit tė burgut, pėr ēka edhe ai e
mori nė pyetje.
- Po dėgjoj, se kėtu nė burg keni filluar tė merreni me
shkrime? - ishte pyetja e tij e parė.
- E me ēfarė tė merrem, nėse jo me shkrime?
-?
- Unė nuk kam qenė i informuar, se ėshtė e ndaluar tė
shkruash ato mendime, qė ti thotė zemra!
- Tė shkruash nuk ėshtė e ndaluar, por tė ofendosh dikend
ėshtė e ndaluar, jo vetėm kėtu nė burg, por jashtė dyerve tė
burgut.
- Sipas jush, unė paskam fyer dikė, apo jo?
- Sigurisht se po, ndonėse unė personalisht nuk e kam lexuar
tregimin tuaj, por siē ma kanė interpretuar, ju e keni fyer
misionin tonė kėtu nė Kosovė.
- Ua kanė interpretuar gabimisht, zotėri, sepse unė as qė
kam menduar, e as mendoj ndonjė herė qė tė marr mundimin pėr
tju ofenduar ju..., - u pėrgjegj Eltoni me kėmbėngulje.
- Po Kleoptrta nga cili vend ka qenė?
- Nuk e di se nga cili vend!
- E shihni, pra se konkretisht pėr mua keni bėrė fjalė,
sepse unė jam nga vendlindja e Kleopatrės!
- Mė falni, por unė kam shkruar pėr Kleopatrėn tonė, qė
ndoshta mund tė ketė ngjashmėri me vendasen tuaj. Por mos
harroni zotėri, se secili vend e ka Kleopatrėn e vet, andaj
edhe ne nė Kosovė e kemi. Ajo dallon nga Kleopatra juaj,
sepse mjerisht, e jonė ėshtė ende gjallė.
- Dhe ēfarė doni tė thoni me kėtė se ėshtė ende gjallė?
- Dua tė them qė tė ruheni, sepse mund tė dashurohet nė ju
dhe pastaj, nuk mund tė ankoheni se nuk pat kush t'ju
tregojė.
- A mos doni tė thoni se Kleopatra juaj ėshtė duke u ushqyer
edhe mė tej pėrmes jush?
- Pikėrisht, ashtu kam menduar dhe ashtu ėshtė, sepse ajo
ėshtė dashuruar nė disa nga ju dhe pėr ta realizuar
dashurinė ndaj jush, po organizon "gjueti" ndaj nesh, qė tė
mos i prishet rehatia deri sa bėn dashuri me ju!
- Jashtė dhe mė mos tento ti helmosh edhe tė burgosurit
tjerė me helm tė tillė, sepse mund tė helmohesh edhe vetė
dhe ska se kush tė mbron, e as tė shėron!
- Harrova tu sqaroj zotėri, se dallimi i Kleopatrės suaj nga
ajo pėr tė cilėn bėj fjalė unė, ėshtė vetėm pozicioni i
gjarpėrit. Kleopatra jonė, gjarpėrin nuk e ka nė shėrbim tė
vetin, por nė shėrbim tė popullit dhe poqese keni nevojė
mund tė kėrkoni ndihmė edhe ju, qė tė mos ktheheni nė vendin
tuaj tė prekur nga kleopartizmi, - tha Eltoni duke dalė nga
dhoma e pėrgjegjėsit tė burgut.
Deri mė 5 prill 2002, Elton Kodra dhe Erzen Zeneli u ftuan
nga inspektorėt nė pyetje edhe katėr herė, por tė gjitha
pėrpjekjet pėr tė pranuar tė bėhen dėshmitarė tė rrejshėm
dėshtuan, sepse asnjėri nuk pranoi. Madje pėr dallim nga
faza e parė e hetimeve, kėtė herė edhe pse inspektorėt
ngulnin kėmbė se lėnda ėshtė kthyer sėrish nė hetuesi pėr tu
plotėsuar me dėshmi tė reja, dėshmi qė arsyetonin edhe
shtyerjen e paraburgimit pė ēdo dy muaj.
Me bindjen se edhe sot pėrgjegjėsit e burgut, do tia
komentojnė shtyerjen e paraburgimit, Eltoni shkoi nė zyrėn e
pėrgjegjėsit. Por, kur hyri nė zyrė, i pa tre inspektorėt
nga qyteti L pėrballė tė cilėve ishte ulur Erzeni. Eltoni,
pa i dhėnė urdhėr askush, u ul nė karrigėn afėr Erzenit,
qė ishte e zbrazėt dhe pa e ndrruar asnjė fjalė me asnjėrin
nga tė pranishmit, filloi ti shikojė me radhė inspektorėt.
- A po ēuditeni, qė po shihemi pėrsėri me ju kėtu? - ishin
fjalėt e para tė njėrit prej inspektorėve.
- Edhe ėshtė pėr tu ēuditur, sepse kėtė herė paskeni ardhur
ditėn, pėr dallim nga herėt tjera. Herėt tjera, ju na keni
marrė nė pyetje natėn! - ua ktheu Eltoni.
- Menduam se kėtė herė, do tė gjejmė gjuhė tė pėrbashkėt me
ju, prandaj edhe kemi ardhur kėsaj rradhe ditėn, e jo natėn,
si herėt tjera, - u pėrgjegj inspektori, i cili foli edhe
herėn e parė.
- Nėse keni ardhur me tė njėjtat qėllime, pavarėsisht se
keni ardhur ditėn, pėrsėri keni gabuar, zotėrinj!
- Nuk besojmė se kemi gabuar, sepse tash pėr ju, jemi edhe
mė tė informuar, pėrkatėsisht tė paisur me informacione!
- Mė mirė thoni se kėtė herė keni mbledhur mė shumė
gėnjeshtra. U panė sa ishin tė sakta informacionet tuaja tė
deritashme.
- Tė kalojmė nė lidhje me ēėshtjen, pėr ēka edhe jemi
pėrcaktuar pėr sot, zoti Aleks, - ndėrhyri njė inspektor
tjetėr, duke iu drejtuar kolegut tė tij.
- Si urdhėroni! - u pėrgjegj inspektori Aleks.
- Ju, ndoshta u kanė informuar se rigjykimi juaj do tė
fillojė mė 25 prill, andaj ne kemi ardhur qė pėr herė tė
fundit, tua ofrojmė mundėsinė pėr tu liruar, nga akuza,
sepse siē kemi marrė opinionin e kryetares sė trupit
gjykues, ajo kishte ndėr mend qė tua presė nga njė dėnim tė
rėndė, - filloi bisedėn, inspektori tjetėr, i cili deri mė
tash skishte folė fare.
- Dėnimi ėshtė pėr burra! Por, ta dini, se ne nuk do tė
dėnohemi pėr veprat, qė ju mendoni se u kanė informuar
drejtė se ne i kemi bėrė, por do tė na dėnoni vetėm pėr
faktin, pse ne nuk po pranojmė qė tė dėshmojmė rrejshėm! -
u pėrgjegj kėtė herė Erzeni.
- Nėse e thoni tė vėrtetėn tuaj, se cilėt nga eprorėt tuaj
u kanė detyruar ti vrisni kundėrshtarėt tuaj, qoftė ata
gjatė luftės e qoftė ata pas luftės, qė nė fakt kjo nuk
ėshtė shpifje, por e vėrtetė se dikush u ka nxitur ti
kryeni kėto vrasje.
- Ju pastaj, nuk keni edhe pse tė frikėsoheni, nėse ne na
thoni tė vėrtetėn, sepse ju do tė jeni tė sigurtė dhe tė
mbrojtur nga tė gjithė organizmat ndėrkombėtar, - e
plotėsoi mendimin e kolegės sė tij, inspektori Aleks.
- Pse, a ēdo gjė varet nga ju?- pyeti Eltoni.
- Sigurisht, se varet nga ne!
- Atėherė, pse nuk po na mundėsoni, qė ta ēojmė amanetin e
dėshmorėve deri nė fund, por po pėrpiqeni qė ta thelloni
edhe mė tej pėrqarjen nė mes popullit tonė?
- A mos po mendoni ju, se nė Evropė mund tė hyni, duke e
vrarė njėri tjetrin?- shtoi Aleksi.
- Do tė thotė, se pėr kėtė arsye, ju po inskenoni krime tė
tilla, qė ne tė mbesim edhe mė tej larg qėllimeve tona? -
ndėrhyri Erzeni.
- Ju lutem sa mė pak komente, sepse ju jeni tė akuzuar,
kurse ne kemi ardhur kėtu pėr qėllimin e mirė mirė tuajin,
qė mundėsisht t'ju shpallim jo fjator gjatė gjykimit.
- Tė faleminderit, zotrinj, pėr kujdesin tuaj ndaj nesh, por
ne, do tė na nderonit e ndihmonit mė shumė, sikur mė tė mos
na i pėrsėritni kėrkesat tuaja, qė jo vetėm se nuk jemi nė
gjendje ti pranojmė, por u betohemi se njė ditė edhe ju
vetė, do tė pendoheni pėr kėto pėrpjekje qė jeni duke i
bėrė. Kurse, sa i pėrket dėnimit tonė, do tė flasim pas
gjykimit tonė, - u pėrgjegj Elton Kodra.
- E kemi pėr obligim, t'ju themi se nėse ju nuk i pranoni
kėrkesat tona, ju do tė shpalleni kriminelė dhe thėnė mė
troē as qė meritoni pėrkėdheljen tonė, por meritoni dėnimin
mė tė rėndė qė ekziston, - tha inspektori, duke e qėlluar
tavolinėn me grusht.
- Pėr ta vuajtur dėnimin, i keni gjetur njerėzit, sepse
jemi mėsuar me dėnime tė montuara, por kam njė lutje pėr ju
zotėrinjė, qė atė ditė, kur ta kryeni misionin tuaj, kėtu
nė Kosovė, para se tė niseni pėr nė vendin tuaj, mos pėrtoni
dhe merrni mundimin qė tė vini edhe njė herė kėtu pėr tė na
treguar se kush ėshtė nė fakt vrasėsi i Avdi Ukės. Sepse
ne do tė jemi ata, qė kur tė dalim nga burgu, do tė
gjurmojmė dhe dorasin do ta dėnojmė. Kėtė do ta bėjmė
patjetėr, sepse edhe Avdi Uka ishte shqiptar, bir i kėsaj
toke tė larė me gjak, qė sigurisht e ka kuptuar i shkreti
realitetit dhe ka ra fli e a tij realiteti dhe e kanė vrarė
ata qė edhe sot nuk duan ta kuptojnė realitetin, - plotėsoi
mendimin e mėprashėm Eltoni.
- Jashtė, se ju nuk e meritoni as jetėn e lirė, e as
ndihmėn e askujt,- thirri me zė tė lartė dhe tė egėrsuar
inspektori Aleks, i cili u ngrit nė kėmbė dhe pasi i rrėmbeu
pėr fyti, Eltonin dhe Erzenin, i nxori nga dhoma dhe i la nė
koridor, ku policia i priti jashtė. Policėt i morėn dhe i
shoqėruan pėr nė qelitė e tyre.
PJESA E GJASHTĖ
Kryetarja e trupit gjykues, zonja Elta Kalstri, njė copė
herė pasi hyri nė sallėn e gjyqit, e shoqėruar me dy antarėt
e trupit gjykues, shfletoi dosjet, qė i kishte mbi tavolinė,
pastaj ua hodhi nga njė vėshtrim tė rreptė Elton Kodrės dhe
Erzen Zenelit. Kur u bind ajo se tė gjithė i kishin zėnė
vendet e tyre dhe ēdo gjė ishte e gadi, u ngrit nė kėmbė dhe
tha :
- Pas ndėrprerjes disamuajshe tė gjykimit tė akuzuarve,
Elton Kodra, i lindur mė 27 tetor 1955 dhe Erzen Zeneli, i
lindur mė 7 mars 1981, nė mėnyrė qė aktakuza e plotėsuar me
dėshmi dhe tė dhėna tė reja, pėr tė cilat rezultate tė
hetimeve janė tė informuar pala mbrojtėse dhe vetė tė
akuzuarit. Prandaj pėr tu njohur mė mirė pėr tė dhėnat e
reja qė i pėrmban aktakuza e rishqyrtuar, fjalėn ia jap
prokurorit zotit Zhosen Brigs.
- Tė falemnderit, zonja kryetare, - tha prokurori Zhosen
Brigs dhe vazhdoi. Gjatė hetimeve tė reja, qė i ka bėrė
gjyqtari hetues pėr dallim nga aktakuza e parė, kėtė herė,
unė do ta lexoj vetėm pjesėn shtesė tė aktakuzės, e cila i
ngarkon tė akuzuarit nė fjalė.
Pasi prokurori Zhosen Brigs i tha kėto fjalė, mori nė dorė
disa letra dhe nisi tė lexojė : I akuzuari Elton Kodra, i
lindur mė 27 tetor 1955, pos pjesės sė parė tė aktakuzės,
kemi gjetur fakte dhe dėshmi, se ai mė 13 tetor tė vitit
1998 ka marrė pjesė nė vrasjen e njė shqiptari tė pafajshėm
nga fshati V. Emri i tė vrarit ėshtė Dalip Krasniqi. Vrasja
ėshtė kryer nė malet e Berishės, nė afėrsi tė fshatit tė
lindjes sė tė ndjerit.... - tha prokurori francez, Zhosen
Brigs dhe pasi bėri njė pushim tė shkurtėr, nisi tė flasė
pėrsėri. Ndėrsa shtesa e dytė pėr tė akuzuarin Elton Kodra,
ėshtė se ai disa vite mė herėt i ėshtė kėrcėnuar me vrasje
drejtorit tė gjimnazit, Misha Gjurishiq, me kombėsi serbe,
dhe shtesa e tretė, ka tė bėjė me pritjen e Vitit tė Ri 1996
nė restorantin Votra , ku ka fyer integritetin e shtetit,
duke kėrkuar qė tė kėndohet vetėm shqip dhe me kėtė rast ka
rrahur deri nė alivanosje dy pėrfaqėsues tė minoriteve, me
profesion muzikantė, njėri prej tė cilėve pas tre muajve ka
vdekur si pasojė e plagėve tė marra. Tė gjitha kėto shtesa,
i bashkėngjiten aktakuzės bazė qė ka tė bėjė me vrasjen e
veprimtarit Avdi Uka. Pėr secilėn shtesė kemi arritur tė
mbledhim dėshmi dhe dėshmitarė, qė flasin qartė se i
akuzuari, me paramendim i ka kryer tė gjitha kėto vepra
penale, - tha prokurori Zhosen Brigs. Pastaj lėshoi mbi
tavolinė fletėn dhe mori fletėn tjetėr, ku ishte e shėnuar
aktakuza pėr Erzen Zenelin dhe nisi tė lexojė, pasi pėrmes
shenjave mori lejen nga kryetarja e trupit gjykues :
Erzen Zeneli, i lindur mė 7 mars 1981, i akuzuari i dytė
pėr vrasjen e Avdi Ukės, nė hetimet shtesė, del se mė 25
qershor 1999, ka vrarė dy pleq Mara Svetiq dhe Gojko Svetiq,
tė kombėsisė serbe sė bashku me dy shokė tė tjerė, emrat e
tė cilėve i kemi, por pėr shkaqe tė njohura rreth vazhdimit
tė hetimit, nuk po i pėrmendim. Shtesa e dytė, qė e ngarkon
tė akuzuarin Zeneli, ėshtė edhe fakti se mė 12 shtator tė
vitit 1999, ai me njė grup shokėsh, nga KFOR-i ėshtė zėnė i
aramtosur. Ai siē duket tentonte ta kryejė njė vrasje,
gjithashtu me paramendim ndaj njė shqiptari, identitetin e
tė cilit, pėr shkaqe tė sigurisė, nuk po e pėrmendim. Pėr
kėtė, ėshtė i informuar trupi gjykues. Pėr tė gjitha kėto
shtesa, janė tė deponuara dėshmitė materiale dhe
dėshmitarėt, - tha nė fund tė fjalės sė tij prokurori
francez, duke i verejtur me njė shikim pėrbuzės tė
akuzuarit, tė cilėt gjatė gjithė kohės sa ai po lexonte
aktakuzėn ndaj tyre, po flisnin me zė tė ulėt.
- Faleminderit, zoti prokuror. Pėrveē kėsaj qė lexuat, a
keni pėr tė shtuar edhe diēka, qė ndoshta keni harruar ta
thoni? u dėgjua zėri i kryetares sė trupit gjykues.
- Jo. Tė gjitha qė i pata, i thashė! u pėrgjegj prokurori
pa u ngritur nė kėmbė.
- Ju, zoti prokuror, thatė se pėr tė gjitha kėto hulumtime,
pėrkatėsisht zgjerime tė aktakuzės, keni edhe dėshmitarė
tjerė, pos atyre, qė herėn e kaluar na i keni dhėnė emrat, a
ka mundėsi qė edhe kėtė herė tė na i jepni emrat e
dėshmitarėve, tė cilėt mund ti ftojmė edhe ata pėr tė
dėshmuar para nesh?
- Dy nga dėshmitarėt e parė, janė dėshmitarė edhe pėr kėto
shtesa, ndėrsa dy dėshmitarėt tjerė janė Veli Krasniqi, Gani
Shala dhe Bislim Elezi.
- Tė falemnderit edhe njė herė, zoti prokuror, - tha
kryetarja e trupit gjykues, duke u ngritur nė kėmbė dhe
hodhi njė shikim tek tė gjithė tė pranishmit nė sallė dhe iu
drejtua tė akuzuarit Elton Kodra :
- I akuzuari Elton Kodra, a e keni kuptuar nė tėrėsi shtesėn
e aktakuzės pėr ēka ngarkoheni?
- Po.
- Dhe a e pranoni se jeni fajtor nė kryerjen e kėtyre
veprave penale?
- Nė asnjė mėnyrė nuk e pranoj asnjėrėn nga kėto shtesa
ashtu si edhe tė parėn, sepse tė gjitha janė tė montuara dhe
me qėllim tė caktuar! u pėrgjegj Eltoni me zė tė lartė.
- Mirė, falemnderit, mund tė uleni,- i tha kryetarja e
trupit gjykues dhe vazhdoi, duke iu drejtuar Erzenit :
- Po, ju i akuzuari Erzen Zeneli, a e keni kuptuar aktakuzėn
shtesė?
- E kam kuptuar se ēfarė thuhet nė tė, por nuk e kam tė
qartė se pėr kė bėhet fjalė, zonja kryetare! - u pėrgjegj
Erzeni.
- Kjo do tė thotė se ju e refuzoni aktakuzėn, qė sapo u
lexua nga prokurori?
-Dhe atė nė mėnyrė kategorike, pasi qė asgjė ska tė
vėrtetė nė kėto qė i dėgjova pėr herė tė parė dhe u betohem
se unė, nuk jam ai person pėr tė cilin bėri fjalė prokurori.
- Pėr komente do tė kemi kohė gjatė seancave tjera, pasi ti
dėgjojmė dėshmitarėt. Mund tė uleni tani, - urdhėroi
kryetarja e trupit gjykues.
- Pala mbrojtėse ka pėr tė shtuar diēka nė lidhje me shtesat
e aktakuzės? pyeti sėrish kryetarja e trupit gjykues,
zonja Elta Kalstri.
- Kemi, zonja kryetare e trupit gjykues, por para se ti
shtrojmė pakėnaqėsitė tona, dua tua pėrkujtoj, se mėnyra e
hartimit tė aktakuzės pa qenė tė informuar pala mbrojtėse,
as gjatė fazės sė hetimeve tė bėra nė kėtė drejtim, e as
prania jonė gjatė dėgjimit tė dėshmitarėve, janė shkelje e
tė drejtave tė konventės ndėrkombėtare pėr liritė dhe tė
drejtat e njeriut, ashtu siē ėshtė shkelje edhe marrja nė
pyetje pesė herė e tė akuzuarve nga ana e hetuesve, pa
praninė e palės mbrojtėse. Ndėrsa, pėrsa i pėrket pyetjeve,
fjalėn e ka kolegu im, Sokol Duli, - tha avokati Daut
Bislimi, i cili insistoi qė vėrejtjet e tij tė shėnohen nė
procesverbal.
- Urdhėroni, zoti Duli, - iu drejtua kryetarja e trupit
gjykues avokatit tė Erzen Zenelit.
-Pse zoti prokuror, as dėshmitarėt, e as emrat, me tė cilėt
gjoja paska bashkėpunuar nė dy rastet penale, thotė se emrat
e deshmitarėve nuk po i pėrmendim pėr shkak tė sigurisė?
Nėse ėshtė kėshtu, ku mund tė jenė mė tė sigurtė personat nė
fjalė, se sa para organeve tė drejtėsisė?
- Keni tė drejtė, zoti avokat, por ja se ne trupi gjykues, e
kemi vlerėsuar tė bazuar kėrkesėn e prokurorit, nė lidhje me
kėto qė i thatė edhe ju. Prandaj, urdhėroni, nėse keni diēka
tjertėr? iu pėrgjegj kryetarja e trupit gjykues.
- Jo nuk kam gjė tjetėr pėr tė shtuar, sepse edhe nė
ankesat tjera, qė i kemi nė lidhje me shkeljet procedurale,
me gjasė do ti marrim tė njėjtat pėrgjigje! - u pėrgjegj
Sokoli.
Derisa kryetarja e trupit gjykues mbi tavolinė po i kėrkonte
disa shkresa, u krijua njė hapėsirė kohore sa iu dha
mundėsia shumė tė pranishmėve nė sallė qė tė bisedojnė me
njėri tjetrin, duke komentuar nė mėnyra tė ndryshme
zgjerimin e aktakuzės. Kėshtu dy persona, qė ishin ulur
prapa Dritės dhe nėnė Havės, flisnin :
- More, kėta avokatėt mbrojtės, sikur tė pajtohen me tė
gjitha akuzat qė po u ngarkohen!?, - tha njėri prej
bashkėbiseduesve.
- Ndoshta janė tė bindur se klientėt e tyre edhe i kanė bėrė
kėto vepra, - ia ktheu tjetri.
- More, unė tash po dyshoj edhe nė gjykatėn, sepse sikur me
kėto shtesa, po i largohen asaj mė kryesores pėr vrasjen e
Avdiut?
- Ndoshta kanė vėrtetuar, se kėta nuk janė vrasės sė tij dhe
pėr ta arsyetuar para opinionit dėnimin e tyre, tash
nxjerrin edhe shumė gjėra tė tjera qė ndoshta nuk janė tė
sakta.
- Edhe unė mendoj kėshtu, por qėndrimi i palės mbrojtėse, po
mė shtyn tė dyshoj se kėta janė tė pafajshėm.
- Mos harro se mė mirė se avokatėt, askush nuk e di tė
vėrtetėn e tyre e tė akuzuarve.
Biseda nė mes kėtyre dy personave, do tė kishte vazhduar
edhe mė gjatė, sikur kryetarja e trupit gjykues, tė mos
ishte ngritur nė kėmbė, duke iu drejtuar kryepolicit, qė
rrinte afėr derės sė sallės.
- A kanė ardhur tė gjithė dėshmitarėt?
- Disa kanė ardhur, por a janė tė gjithė, kėtė nuk e di, - u
pėrgjigj ai.
- Shikoni, nėse ka ardhur dėshmitari Genc Haxhiu? - tha
kryetarja dhe shtoi :
- Nėse ka ardhur le tė hyjė nė sallė.
- Si urdhėroni, tha polici dhe doli nga salla. Pas pak,
nė sallė hyri dėshmitari Genc Haxhiu, i cili u nis drejtė
tavolinės sė trupit gjykues pa shikuar fare anash.
- Ju jeni Genc Haxhiu? e pyeti kryatarja e trupit gjykues.
- Po.
- I lindur?
- Mė 12 shkurt 1972, nė fshatin Shpat.
- Emri i tė atit?
- Neki!
- Emri i nėnės?
- Shkurte.
- A jeni i martuar?
- Po dhe kam dy fėmijė.
- Betohuni, se do ta thoni tė vėrtetėn para gjyqit.
- Betohem se do ta them tė vėrteėn dhe vetėm tė vėrtetėn.
- I njihni tė akuzuarit?
- Po, i njoh.
- A mund ti identifikoni?
- Posi.
- Atėherė kthehuni nga tė akuzuarit dhe na thoni se cili
ėshtė Eltoni, e cili ėshtė Erzeni?
- Ky me flokė kaqurrela dhe me pak mustaqe, ėshtė Elton
Kodra, kurse ky me flokė tė kuqėrremta, ėshtė Erzen Zeneli.
- Meqė po konstatojmė, se po i njihni tė akuzuarit, atėherė
mund tė filloni tė flisni ēfarė dini pėr ta, por kuptohet
rreth ngjarjes pėr tė cilėn keni deklaruar nė hetuesi?
- Si emra i kam dėgjuar edhe gjatė luftės, por nuk i kam
njohur atėherė, sepse unė nuk kam marrė pjesė nė luftė nė
malet e Berishės. Atėhere kam qenė i angazhuar kryesisht nė
malet e Kabashit. Por, pas luftės, kam pasė rastin ti njoh
pėrmes disa shokėve, e nė veēanti pėrmes Bekim Gashit, qė mė
pas me tė kemi patur edhe disa kontakte, por jo edhe aq tė
shpeshta. Tė them tė drejtėn, shoqėrimi me ta, kryesisht me
Eltonin ka filluar nga mesi i vitit 2000, kurse Erzenin e
kam njohur edhe mė herėt, pasi qė ai shoqėrohej me vajzėn e
djalit tė dajės. Pėr tė biseduar me tė, kemi filluar
pėrafėrsisht nė tė njėjtėn kohė. Ajo qė mė shtyu mua tė
shoqėrohem edhe mė shumė me kėta, ishte fakti se Bekim
Gashi, njė natė erdhi nė shtėpinė time dhe mė tha se kėta dy
e kanė formuar njė grup dhe kanė pėr qėllim likuidimin e tė
gjithė atyre njerėzve qė e kanė kundėrshtuar dhe qė
vazhdojnė kundėrshtimin e vlerave tė luftės. Tė them tė
vėrtetėn, nė fillim nuk i besova Bekimit, por mė vonė kur
njė ditė patėm rastin qė tė takohemi me ta nė komandėn e
zonės sė TMK-sė, mbi tavolinėn e punės sė tyre e kishin pasė
listėn me emrat e shokėve tė grupit tė tyre. Pas disa
ditėsh, nga Bekimi mėsova se Eltoni i kishte thėnė atij se
ai e kishte vrarė Avdiun. Pėr tė ardhur deri tek
informacionet mė tė sigurta, pranova qė edhe unė kinėse po
bėj pėrpjekje pėr tu pranuar nė grupin e tyre, por kur
shkuam, ata nuk na pranuan as nė bisedė me ta... Kjo
ėshtė e tėra zonja kryetare e trupit gjykues, ēka unė di pėr
kėtė ngjarje, - tha Genc Haxhiu nė fund tė fjalės sė tij.
- A ju kujtohet juve, se e keni dėgjuar vetė Eltonin t'ju
ketė thėnė se ai e ka vrarė Avdi Ukėn?- ishte pyetja e parė
e kryetares sė trupit gjykues.
- Jo. Unė kurrė nuk e kam dėgjuar, por mė ka thėnė Bekimi,
se atij i kishte treguar vetė ai.
- Po ti, ēfarė i ke thėnė Bekimit atėherė kur ai tė tregoi
ty pėr kėto gjėra?
- I kam propozuar qė tė lidhemi me ta edhe mė shumė dhe
vėrtetė ashtu ndodhi, sepse pas asaj dite, ne u interesuam
mė shumė pėr ta.
- Po ju, a keni dashur vėrtetė tė inkuadroheni nė grupin e
tyre, apo vėtėm pėr tė nxjerrė sa mė shumė tė dhėna rreth
vrasjes?
- Vetėm pėr tė mbledhur tė dhėna.
- Ku e dini se Eltoni ka qenė gjatė kohės sė luftės nė malet
e Berishės?
-Mė kanė treguar shokėt e mi.
- A kanė emra dhe adresė ata shokėt tu?
- Kanė, por kam frikė tua pėrmendi emrat! - iu pėrgjigj
Genci pyetjes tjetėr tė Elta Kalstrit.
- Si mund ti besojmė deklaratės suaj se ėshtė e vėrtetė,
kur ju nuk tregoni se nga kush keni dėgjuar?
- Unė po u tregoj tė vėrtetėn!
- Ashtu do ta pranoja kėtė pėrgjigje, sikur tė ishim duke
biseduar nė ndonjė kafene, por ne kėtu jemi nė gjyq, zoti
dėshmitar, prandaj tė gjitha gjėrat pa adresė, nuk e kanė
fare vendin kėtu, - tha kryetarja e trupit gjykues, e cila
ia bėri edhe disa pyetje tjera, por shihej qartė se
pėrgjigjet ishin po ato qė i kishte marrė mė parė nga Bekim
Gashi. Ndėrsa prokurori nė pyetjet e veta, u ndal kryesisht
pėr periudhėn e luftės, ku e kishte njohur Eltnin dhe si ia
kishin pėrshkruar shokėt. Avokatėt mbrojtės, sa pėr tė mos
thėnė se nuk kanė asnjė pyetje, e pyetėn dėshmitarin pėr
listėn e emrave tė grupit dhe pėr listėn e emrave tė
nominuar pėr vrasje nga ky grup. Kurse tė akuzuarit, as qė i
bėnė pyetje fare dėshmitarit, pasi qė i thanė kryetares se
nuk e njohin dhe nuk mbajnė mend se e kanė parė ndonjė herė
kėtė fytyrė tė prishur. Me pėrfundimin e marrjes nė pyetje
tė dėshmitarit, Genc Haxhiu, pėrfundoi edhe seanca e
paraditės.
* * *
Senca e pasditės filloi me kohė dhe sapo ishin ulur tė
gjithė edhe anėtarėt e trupit gjykues. Kryetarja e trupit
gjykues, u ngrit nė kėmbė dhe kryepolici, kėrkoi qė nė sallė
tė hynte Daut Veseli, por polici pasi doli jashtė, u kthye
dhe i tha asaj se Daut Veseli nuk kishte ardhur fare.
- Atėherė, shikoni, nėse ka ardhur dėshmitari Avni Batjari?
- Si urdhėroni, - tha polici dhe pėrsėri doli nga salla e
gjyqit dhe pas pak u kthye sė bashku me dėshmitarin nė
sallė.
Dėshimtari, Avni Batjari, pasi iu pėrgjigj kryetares pėr tė
dhėnat gjenerale tė tij, filloi tė dėshmojė pėr ngjarjen
duke shtuar :
- Ishte vjeshta e vitit 2000, kur unė rastėsisht nė qytetin
L, u takova me Bekim Gashin, i cili po bisedonte me vėllain
e gruas sime, Sylėn, dhe nė bisedė e sipėr, ai e pėrmendi
emrin e Elton Kodrės. Meqė unė, kėtė emėr e njihja, por jo
Bekimin, atėherė iu luta mikut tim, Sylės, qė mė tha se e
kishte shok, qė njė ditė tė shkojmė nė shtėpinė e tij dhe tė
bisedojmė me tė mė shtruar nė lidhje me njė ngjarje tė
shtatorit tė vitit 1998. Dhe pasi miku im, Syla, pranoi tė
vinte me mua, unė shkova nė shtėpinė e Bekimit dhe i
tregova gjėrėsisht, se si njė natė, deri sa unė po
kthehesha me gruan nė rrugė, i kam takuar tre katėr
ushtarė. Ata nė mes e kishin futur Dalip Krasniqin, tė
cilin e qėllonin kush mė shumė e kush mė pak me grushta.
Tė them tė vėrtetėn, pasi unė e njoha Dalipin, i cili shumė
herė i kishte ndihmuar vėllezėrve tė mi qė kishte dashur ti
arrestonte policia serbe, madje ndoshta edhe ti vriste, u
bėra kurreshtar qė tė di mė shumė se ēfarė po bėjnė me tė,
tė cilėt po e shpienin nė drejtim tė malit. Por, siē thashė,
pasi isha unė me gruan, u desh qė tė shkoj nė shtėpi dhe
pas tre katėr ditėsh, kur dėgjova se Dalipin e kishin gjetur
tė vrarė. Atėherė, unė shkova nė shtėpinė e tė ndjerit dhe
i tregova vėllait tė tij se si natėn e arrestimit, i kisha
parė dhe dėgjuar ushtarėt qė e kishin marrė vėllain e tij.
Emrin e Eltonit e dėgjova nga shokėt e tij, qė ishin prezent
atė natė dhe qė vazhdimisht herė e thėrrisnin Elton, e
herė Elton Kodra. Pasi unė tė gjitha kėto ia tregova Bekim
Gashit, pastaj ai mė tregoi se si Eltoni atij i kishte
treguar, se si e kishte vrarė Avdi Ukėn. Dhe prej atij
takimi vazhdimisht jemi takuar me Bekimin dhe me Veli
Krasniqin, vėllain e Dalipit, - tha pėr fund tė deklaratės
sė tij Avni Batjari.
Pyetjet pėr kėtė dėshmitar ishin tė pakta dhe jo edhe aq
interesante, meqė deklarata e tij shihej se vishte
deklaratė e mėsuar nga dikush tjetėr, e jo e pėrjetuar.
Prandaj, pos kryetares sė trupit gjykues dhe prokurorit, i
cili dėshironte qė kėtė dėshmi tė kėtij dėshmitari, ta
radhiste ndėr dėshmitė kryesore mbrojtjes e as tė akuzuarve,
as qė u bėri pėrshtypje ndonjė fjalė e tij, prandaj edhe as
qė e morėn mundimin ti shtrojnė ndonjė pyetje. Kjo ishte
edhe arsyeja, qė pėrfundoi kryetarja dhe trupi gjykues shumė
shpejt punė me kėtė dėshmitar.
- A ka ardhur dėshmitarja Luljeta Aga? - ishte pyetja nė
vazhdim, qė bėri kryetarja e trupit gjykues, drejtuar
policit, qė rrinte afėr derės sė sallės sė gjyqit, pasi
dėshmitari Avni Bahtjari u ul afėr Bekimit dhe Gencit.
- Po, ėshtė duke pritur nė koridor, - u pėrgjigj polici.
- Atėherė, e ftoni qė tė hyjė brenda, - dha urdhėr kryetarja
e trupit gjykues. Sapo u hap dera dhe e pa ajo se Luljeta
hyri nė sallė, seē iu kujtua njė bisedė e disa ditėve mė
parė, qė pat bėrė me avokatin mbrojtės tė tė akuzuarve, nė
lidhje me kėtė dėshmitare dhe aty pėr aty, i lindi ideja qė
dėshminė e kėsaj dėshmitare tė mos e zgjaste shumė, nga
frika se kjo do tė tregonte jo vetėm burimin, se nga kush
ishte nxitur qė tė bėhet dėshmitare vetė, por edhe tė shumė
dėshmitarėve.
- Ju jeni?
- Luljeta Aga!
Dhe pas paraqitjes sė tė dhėnave gjenerale, ajo filloi ta
japė dėshminė e saj. Ashtu edhe si parashikohej deponimet e
Luljeta Agės, nuk pėrmbanin asgjė tė papritur. Dėshimia e
saj dallohej nga e dėshmitarėve tjerė, nga se kjo asgjė nuk
pranonte tė thoshte se vetė i dinte apo edhe i kishte
mėsuar, por thėnė mė troq tregonte edhe burimin e
informacioneve se nga i kishte marrė, pėrkatėsisht nga dy
dėshmitarėt e parė, kishin zėnė fill dyshimet e saj. Prandaj
edhe pyetjet, qė iu bėnė pas dhėnjes sė dėshmisė, silleshin
rreth dy dėshmitarėve tė parė.
- A mbani mend, kohėn kur ka ardhur Bekim Gashi nė punė tek
ju, pėr t'ju treguar se kush e ka vrarė kolegėn tuaj tė
punės? ishte pyetja e parė e kryetares sė trupit gjykues,
drejtuar dėshmitares.
- Po mbaj mend, pasi qė atė ditė unė me disa kolegė tė
punės, paradite ishim pėr vizitė te zonja e tė ndjerit dhe
po atė natė ishte Bekimi qė erdhi nė shtėpinė time dhe mė
tha : Kam arritur tė mėsoj, se kush ėshtė dorasi i Avdi
Ukės. Dhe mė pas ma tha edhe emrin e Elton Kodrės. Ndėrsa
pėr Erzen Zenelin, mė tha, se si pas tė gjitha gjasave, ai e
kishte ndihmuar, pasi qė edhe lidhjet me familjen e tė
fejuarės sė tij kishin qenė tė acaruara dikur, - sqaroi
dėshmitarja.
- Po data a u kujtohet?
- Po, ishte data 4 shtatori i vitit 2000.
-Po tjetėr gjė u ka thėnė Bekimi pėr tė akuzuarit? pėrsėri
pyeti kryetarja e trupit gjykues.
- Mė ka thėnė edhe shumė gjėra tjera rreth aktivitetit tė
tij nė luftė, por t'ju them tė vėrtetėn, unė as qė isha e
interesuar tė dėgjoj diēka nė lidhje me atė periudhė tė
jetės sė tij, pasi qė unė as qė e njihja. Por, dua ta
pėrmend edhe faktin se Bekimi atė natė, nė prani tė fėmijėve
tė mij, mė tha se nga dikush kishte dėgjuar se Eltoni me
gjasė ishte i pėrzier edhe nė vrasjen e burrit tim. Por nė
lidhje me kėtė nuk mė tha asgjė, as atė natė, e as herėve
tjera, - tha Luljeta Aga.
-Po ju, nuk u interesuat mė pas pėr ēėshtjen e burrit tuaj
nė lidhje me kėtė person?
- Jam interesuar, posi, madje disa herė, por askush nuk mė
dha as mė tė voglin sqarim.
- A e mbani mend se me kė keni biseduar pėr kėtė ēėshtje,
pėrveēse me Bekimin?
- Disa herė kam biseduar me njė shok tė Bekimit, tė cilin e
quanin Besnik Shala. Ai mė pat thėnė, se ėshtė prokuror dhe
se do tė interesohet rreth rastit tė vrasjes sė burrit tim,
- sqaroi ajo.
- Besniku, a tė ka folė diēka nė lidhje me Eltonin apo
Erzenin gjatė bisedave qė i keni pasė me tė? ndėrhyri kėtė
herė Nadi Anderson, antar i trupit gjykues.
- Po.
- Ēfarė u ka thėnė?
- Mė ka thėnė, se nėse Elton Kodra nuk e ka vrarė burrin
tuaj, ai e di me siguri se kush e ka vrarė. Vrasja ėshtė
bėrė nė kohėn e luftės, kur ai ishte bėrė i njohur nė gjithė
rrethin e qytetit L.
- Ne trupi gjykues, nuk kemi pyetje tjera. A keni pėr ta
pyetur diēka dėshmitaren, ju zoti prokuror? - u dėgjua zėri
i kryetares sė trupit gjykues.
- Po kam disa pyetje, - u dėgjua zėri i prokurorit francez,
Zhosen Brigs.
- Atėherė, urdhėroni.
- Cila ishte arsyeja qė ju pranuat tė bėheni dėshmitare pėr
rastin e tė akuzuarve, pasi qė thatė se nuk i keni njohur
kurrė mė parė?
- Kurreshtja se mos gjatė kėsaj seance, po bėhet fjalė diē
edhe pėr vrasjen enigmatike tė burrit tim!
- Po ju, a keni marrė edhe ndonjė informacion tjetėr pėr
vrasjen e burrit tuaj, pos fjalėve tė Bekim Gashit, se kush
ėshtė Elton Kodra?- ishte pyetja tjetėr nė vazhdim e
prokurorit francez.
- Sigurisht, se jam interesuar!
- Dhe ēfarė u kanė thėnė ata tek tė cilėt jeni interesuar
ju?
- Ngjashėm me fjalėt e Bekimit.
- Tė falemnderit. Unė nuk kam pyetje tjera, - tha prokurori
duke u ulur nė karrigėn e tij.
- Ju zotėrinjė avokatė, a keni pyetje pėr dėshmitaren?
pyeti kryetarja e trupit gjykues.
- Kemi vetėm dy pyetje tė pėrbashkėta, - u pėrgjigj avokati
Sokol Duli.
- Atėherė, urdhėroni, e keni fjalėn.
- Thatė se burri juaj ėshtė vrarė nė dhjetor tė vitit 1998.
Desha tė di se ku e bazoni dyshimin tuaj se burrin ua kanė
vrarė pjestarėt e UĒK-sė, sepse gjatė deklaratės tuaj, me sa
kuptova, burri juaj shumė herė u kishte ndihmuar ushtarėve
tė UĒK-sė?- ishte pyetja e parė e Sokol Dulit.
- T'ju them tė vėrtetėn, deri sa nuk mė ka folė Bekimi nė
lidhje me vrasjen e Avdi Ukės dhe ma pat pėrmenduar edhe
rastin e vrasjes sė burrit tim, unė e kam ditur se burrin ma
kanė vrarė forcat serbe. Por, prej asaj nate, nuk e di as
vetė se si e kam ndėrruar mendimin, - u pėrgjegj ajo.
- Dhe pyetja tjetėr ka tė bėjė me personat qė keni biseduar.
I keni kėrkuar vetė, apo u ka propozuar dikush tjetėr, qė tė
merrni kėshilla, apo edhe informacione?
- Pėr disa mė ka propozuar Bekim Gashi, e pėr dy tė tjerė
Besnik Shala, - pėrgjegj Luljeta Aga.
- Nuk kam mė pyetje tjera pėr dėshmitaren, sepse jam i
bindur dhe duket sheshit, se kjo ėshtė njė dėshmitare e
manipuluar. Dėshmia e saj nuk e di se pėr ēarsye ėshtė
marrė pėr kėtė proces gjyqėsor, pasi qė fare nuk ka tė bėjė
me rastin e klientėve tanė.
- Ju tė akuzuar, a keni ndonjė pyetje? - iu drejtua
kryetarja e trupit gjykues Eltonit dhe Erzenit, pasi u bind
se avokatėt mbrojtės nuk kishin mė pyetje.
- Pyetje nuk kam, zonja kryetare, por nėse mė lejohet, kam
njė kėshillė pėr zonjėn Aga, brengėn e sė cilės seriozisht
po e kuptoj tani dhe e kam kuptuar edhe atėherė kur iu vra
burri i saj dhe shoku ynė nga forcat barbare serbe.
- Urdhėroni!
- Unė jam i bindur se pėr vrasjen e burrit tuaj, mė sė miri
janė tė informuar ata dy persona, me tė cilėt paske
biseduar. Sepse, qė tė dy kanė pasė dhe kanė lidhje me
pushtuesit tanė. Prandaj, ju propozoj qė vetėm nga ata tė
kėrkojnė vrasėsin, sepse vetėm ata dy, e dinė tė vėrtetėn.
Pra, mos dyshoni se burrin tuaj e kanė vrarė ushtarėt e
UĒK-sė, sepse nėse e mbani mend, nė ceremoninė e varrimit tė
burrit tuaj, kanė qenė disa shokė tanė, tė cilėt tė kanė
shprehur ngushėllime dhe tė kanė treguar se po atė natė edhe
disa ushtarė tanė kanė rėnė nė pritat e policisė serbe! Mos
i lejoni vetes qė tė bini prehė e atyre, qė as sot, e as
dje, nuk ia kanė dashur tė mirėn as burrit tuaj, as ne, si
ushtarė tė UĒK-sė, e as kėsaj toke tė larė me gjak, - tha
Eltoni dhe u ul nė vendin e tij.
- Pasi nuk kemi mė pyetje tė tjera, atėherė ju jeni e lirė,
qė tė shkoni dhe ju falenderojmė, qė u jeni pėrgjegjur
ftesės sonė, - iu drejtua dėshmitares kryetarja e trupit
gjykues.
- Pasi qė dėshmitarin Daut Veselin, nė prani tė palės
mbrojtėse e kemi dėgjuar nė njė seancė tė jashtėzakonshme,
do ta ftoja edhe dėshmitarin e fundit pėr sot, Selim Bytyqi,
nėse ka ardhur? - u dėgjua zėri i kryetares, pasi u ul nė
vend dėshmitarja Luljeta Aga.
Edhe dėshmitari Selim Bytyqi, gjatė dhėnjes sė dėshmisė sė
tij, ishte shumė i shkurtėr. Kjo edhe pėr vetė faktin se
edhe dėshmia e tij kishte tė bėnte rreth dy dėshmitarėve tė
parė, por qė lidhej kryesisht me Erzen Zenelin, pasi qė ky
ngulte kėmbė se gjoja e fejuara e Erzenit, nė njė bisedė, i
kishte thėnė atij se i fejuari i saj e kishte vrarė Avdi
Ukėn.
- Por, e fejuara e Erzenit, zonjusha Argjira Guri, nė
deklaratėn e saj e kundėrshton dhe e hedh poshtė akuzėn, se
ka biseduar me dikė lidhur me kėtė vrasje. Ajo ngulė kėmbė,
madje e argumenton me fakte, se mė 8 gusht tė vitit 2000,
ajo sė bashku me tė fejuarin e saj kishin qenė nė qytetin F,
- Ishte pyetja e parė e kryetares sė trupit gjykues
drejtuar dėshmitarit Selim Bytyqit.
- Ajo mund t'ju ketė thėnė gjithēka juve, por unė e di se
ēfarė mė ka thėnė mua! - u pėrgjigj Selimi.
- Po tjetėr gjė, e mbani mend se ju ka thėnė ajo?- ishte
pyetja tjetėr e kryetares sė trupit gjykues.
- Jo.
- Vetėm kėto fjalė i keni ndėrruar me tė?
- Po.
- Keni ndonjė lidhje familjare me tė, apo vetėm e keni
njohur atė ditė kur keni biseduar me tė?
- Jo, lidhje familjare nuk kemi pasur, po nė njė bisedė tė
rastėsishme, ajo mė ka thėnė pėr atė qė u tregova, sepse
ishte me njė dajė tė sajin, e njėherit shok timin atė ditė
kur biseduam me tė.
Prokurori nuk e pyeti fare dėshmitarin, ndėrsa avokati
Sokol Duli, iu drejtua me disa pyetje.
- Ēfarė flokėsh ka Argjira, meqė ju po e njihkeni mirė atė?
- Flokė tė gjata dhe ngjyrė bjonde, - u pėrgjigj Selimi.
- Fatmirsisht, Argjira ėshtė prezent kėtu nė sallė. A mund
tė na thuash se cila ėshtė?
Kėtė pyetje e pėrsėriti edhe kryetarja e trupit gjykues.
Selimi, pasi e shikoi prokurorin, i cili u mundua qė pėrmes
shenjave tė mos pėrgjigjet fare, mendoi se do ti tregojė se
cila ėshtė Argjira. Duke bėrė me shenjė Drira tha se ajo
ėshtė Argjira, me tė cilėn ai ka biseduar. Pas kėsaj
pėrgjegjie, e gjithė salla shpėrtheu nė tė qeshura. Dhe me
kėtė skenė komike qė u krijua qė sallė pėrfundoi edhe
seanca e kėsaj dite.
Nė fund tė kėsaj seance, duke e shpallur tė mbyllur,
kryetarja e trupit gjykues njoftoi se seanca e radhės do
tė mbahet pasnesėr. Gjatė saj do tė dėgjohen dėshmitė e Veli
Krasniqit, Gani Shalės dhe Bislim Elezit.
* * *
Tė gjithė kishin hyrė nė sallė dhe po prisnin trupin gjykues
pėr tė filluar seanca e parafundit e kėtij procesi gjyqėsor.
Secili nė mėnyrėn e tij mundohej, qė tė parashikonte
pėrfundimin e kėtij procesi. Asnjėri nuk fliste, nė kohėn
kur nė sallė hyri kryetarja e trupit gjykues, zonja Elta
Kalstri e cila, pasi i pėrshėndeti tė pranishmit, kėrkoj qė
tė hynte nė sallė dėshmitari Veli Krasniqi i cili, pasi i
deklaroi tė dhėnat gjenerale tė tija dhe u betua se do tė
tregonte tė vėrtetėn para trupit gjykues, filloi tė
deklarojė pėr ngjarjen e vrasjes sė vėllait tė tij :
- Jam mėse i bindur se mė 13 shtator tė vititit 1998, Elton
Kodra, ishte nė mesin e atyre ushtarėve, qė erdhėn pėr ta
kindapuar vėllanė tim. Ata, nė fillim kėrkuan nga vėllai im,
qė ti lironte dy shokė tė tyre ushtarė, qė i kishte zėnė
policia serbe. Kjo ishte edhe arsyeja, qė unė insitova te
vėllai im, qė tė shkonte me ta edhe pse ai e dinte se ata
nuk kishin ardhur pėr atė qėllim, por pėr ta likuiduar.
Dhe siē thashė, unė arrita atė natė ta identifikoja
fytyrėn e Eltonit, ndėrsa emrin nuk ia dija, por ia kam
mėsuar mė vonė. Pasi ushtarėt mė dhanė garanci, se pasi ti
nxjerrin shokėt e tyre nga policia serbe, do ta kthejnė nė
shtėpi Dalipin, ata u nisėn dhe kėshtu, pas tr ditėsh, ne,
trupin e tij e gjetėm tė pajetė, nė njė pėrrua disa qindra
metra larg fshatit tonė, - pėrfundoi rrėfimin Veli Krasniqi.
Pasi paskeni dyshuar qė nga ditėt e luftės, se Elton Kodra
paska qenė nė grupin e ushtarėve tė UĒK-sė, qė e kanė
arrestuar vėllanė tuaj, kur pėr herė tė parė e keni
paraqitur rastin nė polici? ishte pyetja e parė e
kryetares sė trupit gjykues.
- Para gadi njė viti.
- Pse nuk e keni paraqitur rastin menjėherė pas pėrfundimit
tė luftės, por keni pritur kaq shumė?
- Kisha frikė!
- Nga kush kishe frikė?
- Nga njerėzit e luftės.
- Pse?
- Sepse, ende flitej se ata po i kontrollojnė familjet e tė
vrarėv dhe kėshtu unė kam pritur, deri sa atyre tė malit tu
merren kompetencat, - u pėrgjegj Veli Krasnqi.
- Po a e keni ditur prej fillimit se Elton Kodra ėshtė njėri
prej atyre qė e ka vrarė vėllaun tuaj gjatė luftės?
- Po!
- Si e keni ditur?
- Mė kujtohet si sot ajo natė, kur erdhėn ta marrin vėllanė
tim nė shtėpi, ashtu siē ua pėrshkrova pak mė parė. Mbaj
mend mirė, se nė mesin e atyre ushtarėve, ishte edhe Eltoni,
fytyrėn e tė cilit nuk e harrova kurrė qė prej asaj nate.
- Po ushtarėt tjerėt i ke mbajtur mend?
- Po i kam mbajtur, por me gjasė ata dy tė tjerėt janė vrarė
gjatė luftės dhe vetėm ky ka mbetur i gjallė nga ai grup i
ushtarėve mizorė, - sqaroi Veliu.
- Ju nė deklaratėn tuaj dhėnė nė polici, keni thėnė se
Eltonit nuk ia keni ditur emrin. Thatė edhe pak mė parė,
por se u ka treguar dikush tjetėr. A ka mundėsi tė na thoni,
se kush ua ka treguar emrin e tij?- pyeti kryegjyqtarja.
- Po, ėshtė e vėrtetė se disa ditė pasi e varrosėm vėllanė,
nė shtėpinė tonė erdhi Avni Bahtjari dhe na tregoi se ai i
kishte dėgjuar ushtarėt duke ia pėrmendur emrin e Elton
Kodrės. Qė nga ajo kohė, unė ia kam ditur emrin dorėsit tė
vėllait tim.
Pasi i kreu pyetjet, kryetarja e trupit gjykues, tė drejtėn
pėr pyetje e mori prokurori, i cili u pėrqėndrua kryesisht
nė natėn e arrestimit tė vėllait tė tij, Dalipit. Ndėrsa
avokati mbrojtės, Daut Bislimi, iu drejtua dėshmitarit me
kėtė pyetje :
- A keni pyetur dikė tjetėr se Elton Kodra ka qenė gjatė
kohės sė luftės nė malet e Berishės, apo diku tjetėr?
- Fillimisht, nuk kam pyetur askėnd, pasi qė pėr kėtė e kam
ditur vetė, se ky ka qenė ai person qė ma ka arrestuar
vėllanė. Pse tė mos dyshoj se po ky edhe ma ka vrarė? Por mė
vonė, kėtė ma ka vėrtetuar edhe Bekim Gashi, me tė cilin jam
takuar pėr herė tė parė, pak ditė para se tė fillojė procesi
gjyqėsor i kėtyre tė akuzuarve, - u pėrgjegj dėshmitari Veli
Krasniqi.
- Po ndonjė ushtar tė UĒK-sė nga fshati juaj a e njihni, por
qė tė ketė qenė gjatė asaj kohe nė luftė?
- Po i njoh pesė bashkėfshatarė tė mij, tė cilėt gjatė
gjithė kohės nė luftė, kanė vepruar nė rrethin tonė.
- Ata nuk i ke pyetur kurrė se a njofin Eltonin?
- Jo, nuk i kam pyetur.
- A mund ti ftojmė ne si dėshmitarė dhe ti pyesim se a e
kanė parė ndonjė herė Eltonin nė ato anė?
- Ju mund ti pyesni, por unė nuk kam nevojė, sepse e di se
bashkėfshatarėt e mij nuk e kanė kryer vrasjen dhe besoj se
ata as qė dijnė gjė nė lidhje me vrasjen e vėllait tim. Atė
natė, ata nuk kanė qenė fare nė fshatin tonė.
- Pse ia drejtoni kėtė pyetje dėshmitarit, zoti Bislimi?
ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues.
- Sepse klienti im, gjatė ditėve tė luftės nuk ka qenė fare
nė malet e Berishės, siē thotė dėshmitari, andaj kėrkoj nga
ju, zonja kryetare, qė tė dėshmohet se klienti im, ka qenė
apo jo i angazhuar nė atė zonė gjatė luftės!
- Si mendoni, se kėtė mund ta vėrtetojmė i nderuari avokat
mbrojtės?- pyeti kryegjyqtarja Elta Kalstri.
- Duke i pyetur ata ushtarė qė kanė qenė nė luftė nė atė
pjesė! - u pėrgjegj avokati Daut Bislimi.
- Besoj se ju kuptova,- tha kryetarja e trupit gjykues dhe
mė pas iu drejtua dėshmitarit Veli Krasniqi.
- A mund tė na jepni ndonjė emėr tė pjestarėve tė UĒK-sė nga
fshati juaj, qė mendoni se gjatė gjithė kohės sė luftės ka
qenė nė fshatin tuaj dhe nė rrethinė. Ata, mund tė dijnė
diēka mė konkretisht nė lidhje me vrasjen e vėllait tuaj?
- Mund t'ju jap zonja kryetare, por unė siē ju thashė, ata
nuk kanė qenė atė nat fare nė fshat.
- Se a kanė qenė atė natė, apo jo, kjo nuk ka rėndėsi. Me
rėndėsi, ėshtė qė ata tė dėshmojnė se Elton Kodrėn si
luftėtar tė atyre anėve, e njohin apo jo dhe ēfarė dijnė pėr
tė. E kam fjalėn pėr bashkėvendasit tuaj,- sqaroi kryetarja
e trupit gjykues.
- Kjo formė e pyetjeve, mendoj se ėshtė presion ndaj
dėshmitarit, zonja kryetare, - ndėrhyri prokurori.
- Pse mendoni se ėshtė presion ndaj dėshmitarit, zoti
prokuror? pyeti kryetarja e trupit gjykues.
- Sepse, dėshmitari ju tha nė fillim se ėshtė frikėsuar tė
interesohet mė herėt,- sqaroi prokurori.
- Ashtu ėshtė, por ja se avokati mbrojtės thotė se i
akuzuari nuk ka qenė fare nė atė zonė gjatė luftės dhe si
mund ta vėrtetojmė ne, po qese nuk marrim edhe ndonjė dėshmi?
- Po dėshmitari pohoi, se shokėt me tė cilėt ka qenė Eltoni
ta arrestojė vėllain e tij, janė vrarė gjatė luftės!
- Ashtu ėshtė, por nė atė zonė nuk kanė qenė vetėm kėta tre
ushtarė tė uniformuar, por ka pasė edhe ushtarė tjerė.
Dikush duhet tė ketė pasė njohuri nė lidhje me kėtė arrestim,
pėrkatėsisht me kėtė vrasje, - plotėsoi kryetarja e trupit
gjykues.
- Atėherė a ka mundėsi, qė pėr hirė tė sigurisė dėshmitari,
mė vonė tua jep emrat e dėshmitarėve tė mundshėm? pyeti
pėrsėri prokurori.
- Pėr ne, ėshtė me rėndėsi qė tė kemi se kė tė pyesim, e
kėtė, mė sė miri e di vetė dėshmitari, pėr ndryshe kjo
dėshmi ėshtė e paargumentuar pėr ne trupin gjykues, - shtoi
kryetarja. Dhe pasi u bind prokurori se kryetarja ishte
kėmbėngulse qė tė mbronte propozimin e avokatit mbrojtės, ai
u ul nė karrigėn e tij, ndėrsa kryetarja pasi e pyeti
avokatin se a ka pyetje tjera, vazhdoi seanca. Por avokati
mbrojtės, pasi nuk pati pyetje tjera, ajo tė drejtėn pėr
pyetje ia kaloi tė akuzuarve.
- I akuzuar Elton Kodra, a keni ndonjė pyetje pėr
dėshmitarin?
- Pytje nuk kam, por dua tia kujtoj kėtij dėshmitari, se
unė as qė e di se ku gjendet fshati i tij dhe as qė kam
dėgjuar ndonjėherė pėr vrasjen e vėllait tė tij. Po tė isha
unė nė mesin e atyre tre ushtarėve, siē thotė ky, do tė isha
krenar sepse sipas kėsaj qė ky dėshmoi ai paska qenė i
mobilizuar nė radhėt e policisė serbe, me tė cilėt, ne
ushtarėt e UĒK-sė kemi luftuar kundėr tyre, sepse ata e
keqtrajtonin dhe masakronin popullin tonė.
- Ju lutem i akuzuar, tė mos jepni komente, por vetėm nėse
keni pyetje direkte pėr dėshmitarin, - ndėrhyri kryetarja e
trupit gjykues.
Meqė nuk kishte pyetje, kryetarja e trupit gjykues iu
drejtua dėshmitarit :
- Falemnderit pėr dėshminė qė e dhatė dhe mund tė shkoni.
Po tė kemi nevojė pėr ju, do t'ju ftojmė pėrsėri. Prej tash
mund tė rrini edhe ju nė sallė pėr ta pėrcjellur gjykimin.
Atėherė dėshmitari Veli Krasniqi, u largua nga vendi ku
qėndronte nė kėmbė pėrballė anėtarėve tė trupit gjykues dhe
u ul nė radhėn e tretė, pikėrisht nė atė rresht ku ishin tė
ulura Drita, bashkėshortja e Elton Kodrės dhe Hava, nėna e
Erzen Zenelit.
- Tė thirret dėshmitari Gani Shala? - dha urdhėr kryetarja
e trupit gjykues.
- Zonja kryetare, ne me gjasė jemi marrė vesh qė dėshmitarėt
Gani Shala dhe Bislim Elezi, kanė frikė qė tė dėshmojnė
publikisht. Pėr kėtė e kemi caktuar njė seancė tė veēantė nė
orėt e pasditės, ku do tė jenė tė ftuar edhe pala mbrojtėse.
Nė tė kundėrtėn, ata ngulin kėmbė se do tė tėrhiqen nga
dėshmia e tyre, - ndėrhyri prokurori francez duke ia kujtuar
kryegjyqtares, marrėveshjen e arritur njė ditė mė parė.
- Tė falemnderit, zoti prokuror, qė ma kujtuat kėtė
marrveshje dhe me kaq procedura pėr dėgjimit tė dėshmive.
Pas dėgjimit edhe tė dy dėshmive tė mbyllura nė orėt e
pasditės, nesėr do tė kemi rastin tė dėgjojmė edhe fjalėn e
fundit tė prokurorit, avokatėve mbrojtės dhe fjalėn e fundit
tė tė akuzuarve, tha nė fund kryetarja e trupit gjykues dhe
pasi i dha urdhėr kryepolicit, qė ti lejojė tė akuzuarit tė
takohen me familjarėt, doli nga salla.
PJESA E SHTATĖ
Sipas tė gjitha gjasave, sot qė ėshtė edhe dita e fundit,
nuk do tė kemi shumė punė dhe shpresoj se do tė mbarojmė
shumė shpejt, - tha kretarja e trupit gjykues para anėtarėve
tjerė tė trupit gjykues.
- Kjo nuk dihet ende, sepse ende nuk e kemi dėgjuar fjalėn
pėrfundimtare tė palės mbrojtėse, - kundėrshtoi Nadi
Andersen, antar i trupit gjykues.
- E ēfarė mund tė thonė ata mė tepėr se ato qė i kanė thėnė
deri mė tani. Edhe pse deri mė tani, nuk thanė ndonjė gjė tė
rėndėsishme qė mund tė ndryshojė pėrmbajtjen e aktakuzės sė
ngritur nga zoti Zhosen Brigs,- u pėrgjigj kryetarja e
trupit gjykues.
- Pikėrisht heshtja e tyre nė kėtė mėnyrė, duke bėrė vetėm
nga njė apo dy pyetje anėsore pėr dėshmitarėt, mė bėjnė tė
dyshoj se ata nė fjalėn e tyre tė fundit, mund tė thonė ato
qė skanė thėnė mė herėt, - pėrsėri u dėgjua zėri i
gjyqtarit, Nadi Andersenit.
- Edhe unė zonja kryetare, pjesėrisht mund tė pajtohem me
fjalėt e kolegut, pasi qė edhe ju vetė, nėse e mbani mend
rastin e ndėrprejes sė seancave, keni shfaqur dyshimin nė
aktakuzėn e pėrgatitur tė prourorit francez, - ndėrhyri
gjyqtari, Rambson Keti.
- Ēėshtė e vėrteta, nė atė kohė u krijuan disa rrethana qė
tė linin pėrshtypje, se prokurori nė shumė vende ėshtė
ngutur dhe i ka shtruar nė aktakuzė pa i argumentuar
saktėsisht. Heshtja e tė akuzuarve dhe moskundėrshtimi i
palės mbrojtėse, gjatė kėtyre seancave tė fundit, sikur mi
ka ndryshuar dyshimet e mia pėr tė cilat dyshime edhe
atėherė i pata marrė me rezervė, - pėrsėri u pėrgjigj
kryetarja e trupit gjykues.
- Sikur avokatėt mbrojtės, tė gjitha ato qė kanė pasė pėr tė
thėnė, ti kenė lėnė pėr ti thėnė nė fjalėn e tyre tė
fundit.
- Apo edhe sikur ta argumentojnė prejardhjen e atyre
shkresave, qė lidheshin me inēizimin e atij djaloshit?
shfaqi dyshimin edhe njė herė Nadi Andersen.
- Po ne e morėm nė pyetje nė njė seancė tė veēantė djaloshin
dhe ai, veē asaj bisede nuk na tha se di diēka tjetėr nė
lidhje me dėshmitarėt. Sikur tė dinte ai, me siguri do ta
kishin thėnė edhe avokatėt gjatė kėtyre seancave!- pėrsėri
sqaroi kryetarja e trupit gjykues.
- Seē mė thotė mendja, se e kanė ruajtur pėr fund ata njė
sihariq tė tillė.
- Dyshoj sė shqiptarėt, tė cilėt nė tė gjitha rastet deri mė
tani fjalėn e fundit e kanė thėnė tė parėn dhe kurrė se kanė
lėnė pėr fund. Bazuar nė kėtė fakt, dyshoj se mund tė kenė
diēka tė re pėr tė thėnė pėr fjalėn pėrfundimtare.
- Zonja kryetare, nuk duhet shpresuar edhe se prokurori, kaq
lehtė mund ti shpėton kėtė herė mbrojtjes. Edhe avokatėt
diēka dijnė, sepse e pamundur mė duket qė ata tė mos
kundėrshtojnė asnjėherė. Pėrndryshe, pse ti paguajnė ata
pala e akuzuar. Qė tė heshin? Kurrė!?
- Ēfardo qė tė ndodhė, ne para se ta themi fjalėn e fundit,
do tė mblidhemi edhe njėherė dhe pasi tė mendojmė mirė, e
shqiptojmė vendimin tonė, - tha kryetarja e trupit gjykues
dhe shtoi. Meqė edhe sot jemi vonuar pėr shkak tė vonesės sė
prokurorit, tani pasi na lajmėruan se ai ka arritur dhe se
ka hyrė nė sallė, nuk kemi se ēfarė tė presim mė dhe tė
shkojmė, - pėrfundoi ajo.
Pasi u ngritėn tė tre nė kėmbė, u rreshtuan njėri pas
tjetrit sipas shkallės sė hierarkisė. Sė pari, u nis drejt
sallės sė gjykimit, zonja Elta Kalstri, kryetare e trupit
gjykues.
Pastaj gjyqtari, Nadi Andersten dhe i treti, gjyqtari
Rambson Keti. Ky i fundit, prej fillimit tė kėtij procesi
gjyqėsor, shumė pak kishte bėrė pyetje, por kjo nuk do tė
thotė, se ai nuk kishte ēasje nė kėtė lėndė. Prandaj, ai
ishte skeptik nė pėrfundimin e kėtij gjykimi, sikurse edhe
kolegu i tij.
Kur kryetarja e trupit gjykues hapi derėn e sallės, brenda
menjėherė mbretėroi njė qetėsi e plotė, duke pushuar ēdo
pėshpėrimė, qė deri atėherė bėnin tė pranishmit nė sallė. Tė
gjithė u ngritėn nė kėmbė. Zonja Elta Kalstri, shkoi me hapa
tė shpejtė te kolltuku i saj dhe priti deri sa edhe dy
gjyqtarėt tjerė ti zinin vendet e tyre, pastaj bėri njė
gjest nė drejtim tė sallės dhe shqiptoi :
- Ju lutem, tė na falni pėr vonesėn, - iu drejtua tė
pranishmėve nė sallė, dhe vazhdoi:
Pėr fat tė keq, nuk mund tė fillonim me kohė seancėn e
fundit,sepse pėrfaqėsuesi i aktakuzės zoti Zhosen Brigs, pėr
arsye tė panjohura pėr ne, nuk kishte ardhur me kohė. Kjo na
ndodhur sepse me gjasė qė mbrėmė, ishte konsultuar edhe njė
herė me dėshmitė e deponuara tė kėtij procesi gjyqėsor, nė
mėnyrė qė sot ta paraqesė fjalėn pėrfundimtare nė lidhje
kėtė proces, - sqaroi kryetarja e trupit gjykues.
Avokatėt mbrojtės, por edhe tė akuzuarit, e shikuan
kryetaren e trupit gjykues me habi, duke menduar me vete
"Ējanė tash kėto konsultime, nė kohėn kur duhet tė merret
vendimi?!
- Dhe siē u kam paralajmėruar dy ditė mė parė nė kėtė
seancė, nė pjesėn e parė do tė kemi mundėsi ti dėgjojmė
vetėm fjalėt pėrfundimtare tė prokurorit dhe tė palės
mbrojtėse, sepse qė tė akuzuarit nė seancėn e fundit, kanė
kundėrshtuar edhe njė herė aktakuzėn, duke shtuar se ėshtė
humbje kohe, qė tė flasim pėr gjėra tė trilluara. Por,
pavarsisht nga deklarimet e tyre, ne e kemi pėr obligim, qė
ti ftojmė edhe njė herė ata pėr ta thėnė fjalėn e tyre tė
fundit, - sqaroi kryetarja e trupit gjykues.
Nė sallė, pas fjalės sė kryetares, ra njė heshtje. Gjatė
kėsaj kohe sa sallėn e kishte pllakosur heshtja, Dritėn e
kishte pushtuar njė ndjenjė e keqe. Njė pėrshtypje tė tillė
e kishin edhe avokatėt mbrojtės, tė cilėt dyshonin se mos
ndoshta kryetarja e trupit gjykues, kishte arritur ndonjė
marrėveshje me prokurorin fracez. Daut Bislimi, sapo ia
lėshoi njė shikim ēantės sė tij, nė tė cilėn i ruante
dosjet, sikur mori forcė dhe shqetėsimin e ktheu nė besim.
Vendosi, qė gjatė dėgjimit tė fjalės pėrfundimtare tė
prokurorit, tė mos i marrė si tė vėrteta qė mund tė ndikojnė
nė vendimin final tė trupit gjykues. Ai ishte i bindur, se
as prokurori, e as trupi gjykues, nuk kishin njohuri.
Mbrojtja i ishte futur nė dorė. Ato dosje, as qė mendonin
asnjėra palė, se mbrojtja sot do ti shpalosė para tyre edhe
opinionit.
Menjėherė, sapo kryetarja e trupit gjykues, ia dha fjalėn
pėrfaqėsuesit tė aktakuzės, ai me njė sjellje mospėrfillėse,
duke u ngritur nė kėmbė, mori njė pozė duke iu falenderuar
me pėrkulje kryetares sė trupit gjykues. Pozita e tij qė
kishte marrė krejt ndyshe nga ato tė seancave tjera, sikur
donte tu thoshte tė akuzuarve, palės mbrojtėse dhe tė
pranishmėve nė sallė, se fjala e tij qė pritej ta thoshte,
ėshtė edhe fjala pėrfundimtare e kėtij procesi gjyqėsor.
Pikėrisht pėr kėtė planifikonte qė me sjelljet dhe
qėndrimin e tij, tua tėrhiqte sa mė shumė vėrejtjen tė
pranishmėve nė sallė.
- Bazuar nė ligjin, pėrkatėsisht nė nenin 121, alinea 2,
pika 3 tė LPK, pėrkatėsisht tė LPJ-sė, pėr vrasje me
paramendim dhe tė nenit 136 al1 tė LP RFJ-sė, nė lidhje me
nenin 116 al. 1. pėr vepra tė mė hershme, nė periudhėn e
paraluftės dhe pasluftės, duke e rrezikuar paqėn dhe
stabilitetin, jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė rajon, unė si
pėrfaqėsues i aktakuzės, kėrkoj nga trupi gjykues, qė tė
akuzuarit Elton Kodra dhe Erzen Zeneli, tu shqiptohet dėnimi
i merituar me 20 vjet burg. As kėta si tė akuzuar, e as pala
mbrojtėse, nuk kanė mundur qė ti refuzojnė dėshmitė me
asnjė fakt tė qėndrueshėm. Tė them tė vėrtetėn, disa herė
edhe unė kam dyshuar nė sinqeritetin e dėshmitarėve, kur nė
disa finesa, nuk kanė mundur tė jenė shumė tė pėrpikėt, e
sidomos nė mbajtjen mend tė datave. Heshtja e tė akuzuarve,
apo mė mirė, mosmundėsia e tyre pėr ta kundėrshtuar
aktakuzėn dhe dėshmitė, flet se tė akuzuarit, pajtohen me
dėnimin qė i pret me pėrfundimin e kėtij procesi gjyqėsor.
Nuk do mend, se edhe pėr mua ishte tepėr i vėshtirė lexoi
prokurori francez dhe pėr pak u ndal pėr tė shikuar reagimet
e palės mbrojtėse, e pse jo edhe tė akuzuarve dhe vazhdoi :
- I bindur se nė kėtė seancė tė fundit, tė paraparė pėr
shqiptimin e dėnimit tė akuzuarve, do ta pėrfundojmė shumė
shpejt, pasi qė deponimet e palės mbrojtėse dhe tė tė
akuzuarve, nuk sollėn kurrfarė ndryshimesh nė aktakuzėn
bazė, e as nė atė tė plotėsuar. Kjo mė jep shpresė se
kėrkesa ime qė tė akuzuarit tė dėnohen me maksimumin e
dėnimit nė bazė tė ligjit nė fuqi, ka bazė dhe mbėshtetje
juridike, zonja kryetare dhe tė nderuar anėtarė tė trupit
gjykues. Jam i bindur se kemi tė bėjmė me dy kriminelė, qė
nuk duhet tė kemi mėshirė ndaj tyre,- ishin fjalėt nė
vazhdim tė prokurorit Zhosen Brigs, pas pauzės sė tij tė
shkurtėr qė ai bėri.
- Ky konstatim i juaj, zoti prokuror, nuk dihet ende, sepse
ende nuk ėshtė dhėnė fjala e gjyqit. Pėr kėtė tė tėrheq
verejtje qė tė akuzuarit tė mos i quani kriminelė pa u
vėretetuar fajsia e tyre, - ndėrhyri kryetarja e trupit
gjykues, duke i ndėrprerė fjalėn prokurorit francez, zotit
Zhosen Brigs.
- Ky ėshtė mendimi im, tė nderuar antarė tė trupit gjykues,
kurse ju keni tė drejtė tė mos pajtoheni me propozimin tim.
Ma merr mendja se do tė vendosni nė bazė tė ligjit, e ligjin
me sa unė e njoh, nuk lejon qė tė akuzuarit tė ledhatohen me
ndonjė shpėrblim tjetėr, pos tė dėnohen sa ėshtė e mundur mė
rėndė. Veprat kriminale qė i kanė kryer, janė shumė tė
rėnda, - tha prokurori dhe vazhdoi, duke e ngritur zėrin
edhe mė shumė :
Nėse kėta kriminelė nuk dėnohen rėndė, kush e di se ēfarė
mund tė ndodhė nė tė ardhmen, pasi qė ne tė thirrurit e
drejtėsisė nuk tregohemi tė aftė pėr tua prerė rrėnjėt
krimeve.
- Ju lutem, zoti prokuror, mos i quani tė akuzuarit
kriminelė, ngase siē u thashė, ende pėr ta nuk ka vendosur
gjyqi. Pėr njė epitet tė tillė ėshtė ende heret, - sėrish
ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues. Dhe tani mund tė
vazhdoni, nėse ende keni diēka pėr tė shtuar.
- Gjithashtu, zonja kryetare, kam frikė se mosvendosja e
drejtė ndaj kryesve tė krimeve, do tė ngjallė dyshime nė
popull, se ne kemi ardhur kėtu vetėm sa pėr tė thėnė se jemi
pėrfaqėsues tė drejtėsisė, e nė anėn tjetėr tė veprojmė
krejt ndryshe.
- Zoti prokuror, mundėsisht tė jeni mė tė matur nė gjykimet
tuaja dhe tė thoni vetėm ato qė keni pėr ti thėnė nė lidhje
me kėtė lėndė. Nė tė kundėrtėn, komentet tuaja nuk na bėjnė
nderė, e as qė i ndihmojnė vendimit tonė pėr tė akuzuarit nė
fjalė, - edhe njė herė kundėrshtoi kryegjyqtarja, Elta
Kalstri.
- Unė kam pėr detyrė, zonja kryetare, tua tėrheq vėrejtjen,
sepse jam i bindur nė bazė tė deponimeve tė deritashme tė
dėshmive qė tė akuzuarit janė fajtorė dhe ēdo vendim tjetėr
do tė jetė i papranueshėm pėr mua. Po kėshtu besoj edhe pėr
familjet e tė dėmtuarve, e pse jo edhe pėr opinionin e gjerė
qė kanė besim tė madh nė ne qė kemi ardhur kėtu nė Kosovė
pėr ta vendosur drejtėsinė dhe pėr ta mbrojtur atė me ligj.
- A keni pėr tė shtuar diēka tjetėr nė lidhje me kėtė
ēėshtje, pasi kjo ėshtė shansi i fundit i juaji pėr tė
shtuar, apo edhe pėr tu tėrhequr nga ndonjė pjesė e
aktakuzės qė e keni ngritur?, - e pyeti kryetarja e trupit
gjykues prokurorin francez, pasi e pa se ai i mbylli
dokumentat e veta qė i kishte mbi tavolinė.
- Me keqardhje, mund tė pėrfundoj, se asnjė fjalė, asnjė
pikė, asnjė presje, nuk mund ta ndryshojė dhe sikur tė kem
fat qė edhe pas shpalljes sė dėnimit, tė mėsoj pėr ndonjė tė
dhėnė tė re. Besoj, se pėrsėri do tė jem po ai qė do tė nisė
sėrish procedurė tė re ndaj kėtyre, vetėm e vetėm qė dėnimi
i tyre tė jetė sa mė i rėndė. Kjo do tė jetė mėsim i mirė
pėr tė mos e ndjekur rrugėn e tyre mė asnjėri prej shokėve
qė i ndjekin pas.
- Me sa ju kuptova, pra, ju zoti prokuror, nuk keni mė asgjė
pėr tė shtuar, apo jo?- pyeti kryegjyqtarja.
- Ashtu ėshtė dhe ju falenderoj pėr durimin qė treguat gjatė
gjithė kohės. Pėr fund edhe njė herė kėrkoj qė dėnimi tė
jetė sa mė i rėndė, - tha prokurori dhe pakontrollueshėm u
ul nė karrigėn e tij, duke bėrė zhurmė me qėllim qė tua
tėrhiqte edhe njė herė vėmendjen tė pranishmėve nė sallė, e
nė veēanti tė akuzuarve. Ata gjatė gjithė kohės, sa ai po e
thoshte fjalėn e fundit, asnjėherė nuk e kishin shikuar
prokurorin nė fytyrė. E kjo pėrbuzje sikur prokurorin e
bėnte shumė nervoz, andaj sillej nė kėtė mėnyrė tė
ēuditshme.
- Po, ju zotėrinjė avokatė mbrojtės e keni fjalėn
pėrfundimtare si pėrfaqėsuesi i tė akuzuarve? iu drejtua
kryetarja e trupit gjykues avokatėve mbrojtės me pyetje
provokative pėr tė parė, se a kishin tė drejtė kolegėt e
saj, tė cilėt para se tė hynin nė sallė kishin shprehur
dyshimin e tyre se edhe kėtė herė avokatėt mbrojtės do tė
jenė fjalėshkurtėr, sikurse vepruan gjatė seancave tjera
gjyqėsore tė deritashme.
- Varet se si i vlerėsoni mendimet tona ju dhe kolegėt tuaj,
zonja kryetare. Besojmė se do tė jemi me fjalė tė shkurtėra,
pasi qė nė anėn tonė konsiderojmė se janė faktet dhe
dėshmitė qė janė fuqia e sė vėrtetės, - iu pėrgjigj
kryetares sė trupit gjykues, Daut Bislimi duke u ngritur nė
kėmbė.
Fjalėt "nė anėn tonė konsiderojmė se janė faktet dhe
dėshmitė, qė janė fuqia e sė vėrtetės ", kryetares sė trupit
gjykues i erdhėn sikur dikush nga prapa ta kishte qėlluar me
ndonjė kamxhik tė rryptė. Pasi i shikoi kolegėt e saj nė
sy, iu drejtua avokatit Daut Bislimi :
- Atėherė urdhėroni, dhe thoni fjalėn tuaj tė fundit, por
mundėsisht tė mos lėshoheni nė komente, por ti thoni
mendimet tuaj troq dhe qartė, - arriti tė thotė zonja Elta
Kalstri, e cila nga zėri qė i dridhej, shihej qartė se nuk e
kishte pritur mirė fjalėn e avokat Bislimit qė tha mė parė.
- Sė pari, pėr disa shkelje procedurale, do tė flasė kolegu
im, Sokol Duli, e pastaj unė fjalėn time e kam fare tė
shkurtėr, - tha Daut Bislimi. Sapo i tha kėto fjalė, u ul nė
vendin e tij.
- I bindur nė faktin, se gjatė tė gjitha seancave tė
deritashme, janė bėrė shumė shkelje procedurale pėr arsye tė
panjohur. Kėto kanė ndikur qė ne si palė mbrojtėse, nė tė
shumtėn e rasteve, nuk e kemi parė tė udhės qė tė
kundėrshtojmė, tė bindur se do tė na pėrgjigjishit si
zakonisht mund ta thoni mendimin tuaj nė fjalėn
pėrfundimtare. Prandaj, me kėtė rast po i ceki disa nga
kėto parregullsi, qė e kanė shoqėruar kėtė proces gjyqėsor,
- tha avokati Sokol Duli duke zgjatur dorėn nga tavolina qė
ta marrė njė letėr, nė tė cilėn i kishin veēuar vėrejtet
rreth shkeljeve procedurale. Duke e marrė nga tavolina
shkresėn, Sokoli, ia lėshoi njė vėshtrim prokurorit francez,
i cili ishte i ulur pėrballė tavolinės sė tyre.
- Sė pari, e shoh tė udhės qė tė them se shkelje tė rėnda
procedurale, janė bėrė gjatė fazės sė hetimeve. Njė numėr i
dėshmitarėve ėshtė marrė nė pyetje pa prezencėn e palės
mbrojtėse, ashtu siē janė marrė disa herė nė pyetje edhe tė
akuzuarit, pėrkatėsisht klientėt tanė. Ndėrsa, shkelje
tjetėr e konsiderojmė se nga ana e trupit gjykues nuk janė
marrė fare nė konsiderim propozimet e palės mbrojtėse, qė tė
dėgjohen edhe dėshmitarėt mbrojtės pėr tė auzuarit, pėr tė
cilėt dėshmi ne jemi tė bindur se me fakte dhe tė
argumentuara i kundėrshtojnė dėshmitė e deponuara tė
dėshmitarėve qė patėm rastin ti dėgjojmė. Pastaj, ne pala
mbrojtėse, kemi ardhur nė pėrfundim se dėshmitė e deponuara
me shkrim, nuk janė analizuar, apo edhe zbėrthyer ashtu siē
ėshtė dashur, nė mėnyrė qė tė vėrtetohen se vėrtetė ato
dėshmi janė tė klientėve tatė. Dhe sė fundi, nėse edhe
trupi gjykues mendon se tė akuzuarit duhet tė dėnohen nė
bazė tė ligjeve tė atij regjimi, ndaj tė cilit kanė
luftuar edhe vetė shtetet tuaja, atėherė nuk e di se pėr
ēfarė drejtėsie mund tė flasim.
- I keni tė bazuara tė gjitha kėto vėrejtje me ndonjė fakt,
zoti avokat, apo bazoheni vetėm nė sajė tė rrjedhave tė
seancave gjyqėsore? ndėrhyri kryetarja e trupit gjykues, e
cila nė fakt, mė shumė nga vėrejtjet qė i pėrmendi avokati
Sokol Duli, ishte e pajtimit. Nė anėn tjetėr, ajo mendoi me
vete se kėto vrejtje, nuk mund tė ndikonin aq shumė nė
vendimin pėrfundimtar dhe sėrish iu drejtua avokatit
mbrojtės Sokol Dulit :
- Keni pėr tė shtuar edhe diēka nė lidhje me shkeljet dhe
parregullsitė, apo do tė flisni pėr qėndrimin tuaj ndaj
klientit tėnd, Erzen Zenelit?
- Duke shpresuar se i keni kuptuar drejt vėrejtjet tona nė
lidhje me shkeljet procedurale, unė kėrkoj nga ju trupi
gjykues, qė tė akuzuarit tė lirohen nga aktakuza, pa asnjė
kusht. Ata pėr asnjė vepėr qė ngarkohen nuk janė fajtorė,
sepse ditėn e vrasjes sė Avdi Ukės, mė 8 gusht 2000. Tė dy
tė akuzuarit, kanė argumentuar saktė e me fakte, se nuk kanė
qenė fare nė qytetin L. Ndėrsa pėrsa i pėrket veprave tjera
me tė cilat ngarkohen, janė vepra qė jo se nuk kanė bazė,
por janė vetėm tė supozuara. Ato janė tė motivuara
politikisht dhe se nuk kanė tė bėjnė asgjė me ligjin.
- Dhe mendimi i juaj ėshtė se..., - ndėrhyri kryetarja e
trupit gjykues, por ajo fjalėn nuk e mbaroi deri nė fund,
ngase njėri prej anėtarėve tė trupit gjykues e preku atė
duke ia bėrė me shenjė qė ta lejojė avokatin tė flasė ende.
Por, Sokoli, u bė sikur e kuptoi pyetjen e saj dhe shtoi :
- Mendimi dhe kėrkesa ime, ėshtė qė tė lirohen tė akuzuarit
dhe tė ngrihen padi ndaj dėshmitarėve, qė kanė dėshmuar
rrejshėm prej fillimit e deri nė mbarim..., - tha nė fund
avokati Sokol Duli.
Kryegjygjtarja, Elta Kalstri, pasi e falenderoi avokatin,
Sokol Dulin pėr fjalėn e tij, iu drejtua mė pas avokatit
Daut Bislimi :
- Ju zoti Bislimi, tani e keni fjalėn pėr tė thėnė diēka pėr
fund?
- Unė, zonja kryetare, pos qė i pėrkrahi tė gjitha vėrejtjet
e kolegut tim, kam edhe pėr tė shtuar. Nė kėtė proces
gjyqėsor, nuk janė respektuar pėrgjegjėsia dhe saktėsia e
dėshmive tė shqyrtuara kėtu nė gjyq. Mendoj, se pėr kėtė,
pėrveē prokurorit edhe ju, si trup gjykues, keni njė pjesė
tė fajit. Ju, asnjėherė nuk jeni interesuar tė mėsoni, apo
mė mirė tė dini mė hollėsisht gjenezėn e fakteve tė
deponuara, por i keni marrė si burime shumė tė sakta mbase
edhe keni logjikuar nė atė frymė, - filloi fjalėn e tij Daut
Bislimi, duke mbajtur nė dorė njė dosje tė madhe ngjyrė blu.
Kapakėt e kėsaj dosje reflektuan nė gjithė sallėn, reflektim
i cili, mė sė shumti, e tronditi prokurorin francez, Zhosen
Brigs. Ai, mė mirė se ēdokush tjetėr, e kuptonte domethėnien
e kėsaj ngjyre qė i mbante nė dorė avokati mbrojtės Daut
Bislimi, sepse edhe ai muaj mė parė po kėto dosje i kishte
pasė nė dorė, madje edhe i kishte plotėsuar vetė me disa tė
dhėna. Kurrė nuk kishte menduar, se njė ditė kėto dosje do
ti dalin nė shesh, e aq mė pak nė njė proces gjyqėsor.
Nė momentin, kur avokati mbrojtės Daut Bislimi, deshi ta
vazhdojė fjalėn pėrfundimtare, nė fakt tia prezentojė
trupit gjykues materialin e atyre dosjeve, prokurori
francez, si ta kishte kafshuar ndonjė gjarpėr nga prapa, me
shpejtėsi u ngrit nė kėmbė dhe iu drejtua gjyqtarėve :
- Ky ėshtė njė montim, zotėrinjė! Ėshtė njė tradhėti, qė nė
radhė tė parė mė drejtohet mua si hartues i aktakuzės, e
pastaj dėshmitarėve.
- Zoti prokuror, nuk keni tė drejtė ta ndėrpreni avokatin, i
cili ju ka dėgjuar me shumė vėmendje. Tė kini mirėsinė, qė
edhe ju ta dėgjoni at, - iu pėrgjegj kryetarja e trupit
gjykues ndėrhyrjes sė prokurorit.
- Kjo ēfarė po planifikon avokati mbrojtės tua servirė ju,
ėshtė minim i procesit gjyqėsor, e nė asnjė mėnyrė fjala e
tij mbrojtėse. Nuk ėshtė koha qė nė fund tė procesit tė
nxjerrė nė pah dėshmitė shtesė, qė do tė ndryshojnė
rrėnjėsisht fatin e kėtij gjykimi, - u pėrgjigj prokurori
duke iu dridhur zėri.
- Pėr gjyqin, deri nė momentin e fundit mund tė sillen
dėshmi plotėsuese, tė cilat mund tė tregojnė tė vėrtetėn, e
aq mė mirė, ne ende nuk kemi marrė ndonjė vendim nė lidhje
me kėtė lėndė, - ia ktheu kryetarja e trupit gjykues
prokurorit.
- Atėherė, propozoj njė pushim tė shkurtėr, poqese dėshironi
qė tė merreni me kėto qė po planifikon avokatin mbrojtės, -
shtoi prokurori francez, Zhosen Brigs.
- Prej tani po kėrkoni pushim, kur ne veē sa filluam, zoti
prokuror?! arriti tė pyes kryetarja e trupit gjykues.
- Sepse unė nuk mund tė jem prezent nė atė dramė, kur dikush
luan me fatin tim prapa skene!- tha prokurori dhe u nis tė
dalė nga salla nė mėnyrė protestuese duke u munduar qė ti
mbledhė tė gjitha gjėrat qė i kishte mbi tavolinėn e tij.
- Ju edhe nuk jeni i detyruar ta dėgjoni deri nė fund fjalėn
e avokatėve, pasi qė e keni thėnė fjalėn tuaj tė fundit, - i
tha kryetarja e trupit gjykues prokurait, i cili shpejt e
shpejt e kaloi sallėn e gjyqit me hapa tė shpejtė. Pas tij
sallėn e lėshuan edhe pesė dėshmitarėt, tė cilėt gjithashtu
dolėn pas tij.
- Pse po ndodhė a thua kėshtu me prokurorin dhe me
dėshmitarėt? - i pyeti kreyatarja e trupit gjykues kolegėt e
saj me zė tė ulėt.
- Sepse, ėshtė i bindur se do tė dalė humbės nė kėtė betejė,
llogarinė e sė cilės, ose e ka bėrė me ngut, ose ia ka bėrė
dikush tjetėr, sepse pėr ndryshe nuk ka arsye qė ai nė kėtė
mėnyrė ta lėshojė sallėn, - iu pėrgjigj Nadi Andersen
kryetares duke i propozuar qė tė vazhdojė seancėn,
pavarsisht nga fakti se prokuroi dhe dėshmitarėt e lėshuan
sallėn.
- Ju lutem, zoti avokat, vazhdoni aty ku mbetėt. E keni
fjalėn, sepse nuk mund ta ndėrpresim procesin, pavarsisht
nga fakti se prokurori e lėshoi sallėn, - iu drejtua
kryetarja e trupit gjykues.
- Siē u kami informuar, pėrmes paraqitjeve tona, disa herė
gjatė seancave tė kaluara, se tė gjitha ato qė shkruhen nė
aktakuzė, janė montime politike, qė nuk pėrputhen me
realitetin. Madje edhe dėshmitė e deponuara, se gjoja Elton
Kodra dhe Erzen Zeneli, janė vrasės tė Avdi Ukės dhe kryes
tė veprave tjera, janė montime tė pėrgatitura me qėllime tė
qarta, qė tė njollosen ushtarėt dhe ushtarakėt e TMK-sė. Ju,
tė nderuar, antarė tė trupit gjykues, asnjėherė kėto
vėrejtje nuk i keni marrė parasysh. Fatmirėsisht, e vėrteta
edhe atėherė e edhe tash, ėshtė nė anėn tonė dhe tė
akuzuarve. Kėtu i kemi tė gjitha pėrgatitjet e kėsaj
aktakuze tė pabazė, - tha avokati Daut Bislimi, duke i
ngritur lart dosjet, qė i mbante nė dorė dhe vazhdoi :
- Meqė ėshtė momenti pėr ta thėnė unė fjalėn time tė fundit
pėr kėtė proces gjyqėsor, kam pėr obligim moral, qė tua bėj
me dije, se nė kėto dosje, jo vetėm se janė dėshmitė e
rrejshme pėr klientėt tanė, por edhe pėr shumė tė tjerė, tė
cilėt priten tė arrestohen nė bazė tė kėtyre dosjeve, qė
mjerisht ju tė nderuar trup gjykes, verbalisht po i besoni
aq shumė hartuesve tė kėtyre aktakuzave dhe dėshmitarėve tė
rrejshėm, pėr tė cilėt shumė herė u kemi thėnė, qė tė
vėrtetohen dėshmitė e tyre dhe tė pranohen edhe dėshmitė e
tė akuzuarve, se nuk janė kėta kryes tė atyre veprave qė
ngarkohen me kėtė aktauzė.
- A ka mundėsi, qė mė konkretisht tė na thoni se pėr ēfarė
dosje e keni fjalėn? arriti tė pyes gjyqtari Nadi
Andersen, pasi qė e pa se kryetarja e trupit gjykues u gjet
e papėrgatitur para kėsaj situate tė krijuar.
- Mė falni, por ju njė pjesė tė kėtyre dosjeve veē e keni nė
dorė, sepse tė gjitha ato qė i kemi diskutuar deri mė tani
janė edhe kėtu, por mungojnė vetėm protagonistėt, ose thėnė
mė ndryshe, kanė munguar vetėm emrat e atyre qė i kanė
pėrgatitur kėto dosje, qė janė disa me origjinė nga Beogradi
e disa tė tjera nga mitė e prokurorit i cili sapo iku i
frikėsuar nga e vėrteta. Ai vetė ka kontribuar nė
kompletimin e kėtyre dosjeve, - u pėrgjigj Daut Bislimi.
- Ne nuk mund ta vėrtetojmė njė gjė tė tillė, pėrderisa edhe
ne trupi gjykues tė mos i kemi nė dorė ato dosje, pėr tė
cilat po flisni zoti avokat! arriti tė thotė kryetarja e
trupit gjykues, zonja Elta Kalstri.
- Me gjithė dėshirė do t'ua dorėzoja, por tė jeni tė bindur
se sikur tė kishit kėmbėngulur edhe mė parė, pra atėherė kur
ne pala mbrojtėse shfaqnim mendimin se ky ėshtė proces i
monuar, mė me dėshirė do tua kishim dhėnė, mbase edhe tani
nuk ėshtė vonė. Sepse siē thotė populli "mė mirė vonė se
kurrė" tė kuptohet e vėrteta, - tha avokati Daut Bislimi,
duke u nisur drejtė tavolinės sė trupit gjykues me dosjet nė
dorė. Daut Bislimi, duke ecur nėpėr sallė, vazhdonte tė
fliste :
- Po ua dorėzoj kopjet, por me kusht tė mė lejoni me
pėrmbajtjet e saj ti njoftojė edhe kėta qė janė prezent nė
sallė, sepse shumė prej tyre mendojnė se dėshmitarėt e kanė
treguar tė vėrtetėn. Dua qė tua bėj me dije se tė gjithė
dėshmitarėt, qė i kanė dėgjuar deri mė tani ata i kanė
pėrsėritur vetėm fjalėt, qė janė tė shkruara nė kėto dosje,
nė tė cilat dėshmohet se tė akuzuarit, qė janė kėtu para
jush nuk janė fajtorė, por se pėr ta fshehur tė vėrtetėn,
dikush duhet tė akuzohet, mbase edhe tė dėnohet, vetėm e
vetėm qė e vėrteta tė mos zbulohet. Dhe qė ta dini,
prokurori nė bashėpunim me njėrin nga njerėzit e pushtetit,
i ka pėrgatitur dėshmitarėt qė tė dėshmojnė rrejshėm, pasi
qė ata as qė i kanė njohur fare tė auzuarit...
Nė sallė filluan pėshpėritjet. Dikush fliste me zė tė lartė,
ndėrsa disa tė tjerė filluan tė dalin nga salla. Nė kėtė
tollovi tė krijuar nė sallė, u ngrit nė kėmbė edhe Drita,
bashkėshortja e Elton Kodrės, e cila nė fakt nuk po kuptonte
asgjė nga ajo qė po ndodhė nė sallė dhe sapo deshi tė niset
drejt derės sė sallės pėr tė dalė edhe ajo, e kapi pėr krahu
nėna e Erzenit, Hava, e cilia iu drejtua :
- Po ti ku shkon?
- Ku po shkojnė tė tjerėt!
- Ata qė po e lėshojnė sallėn, janė duke ikur nga zhgėnjimi,
qė e morėn nga kėto qė po ndodhin. Ne ne nuk duhet tė dalim,
pėr deri sa ende nuk e dimė se ēfarė do tė ndodhė me
njerėzit tanėt!
- Nuk keni pse tė dyshoni mė moj loke, sepse u pa qė as
djali yt, e as burri i zonjės, nuk janė fajtorė pėr vrasjen
e burrit tim. Unė u binda plotėsisht, se tė gjitha deponimet
e dėshmitarėve, ishin tė rreme dhe shfrytėzoj rastin, qė
t'ju kėrkoj falje poqese gjatė kėtyre muajve kam ushqyer
urrejtje ndaj mė tė dashurve tuaj, e ndoshta edhe ndaj jush.
Siē e patė edhe ju, aq bukur na mbėshtollėn, sa deri sot nuk
mendoja ndryshe, pos ashtu qė thoshte prokurori dhe
dėshmitarėt, tė cilėt pėr ēdo tė dytėn ditė vinin nė
shtėpinė time pėr tė mė dhėnė versionet e kėtyre prrallave.
Po, po, tani mė nė fund u binda, se kush mund tė fshihet
prapa vrasjes sė burrit tim, - shtoi bashkėshortja e tė
ndjerit Avdi Uka, dhe vazhdoi :
- Ju keni arsye tė qėndroni edhe mė tej kėtu, ndėrsa unė jo,
por pėr hatrin tuaj dhe pėr hirė tė faktit se mė tė dashurit
tuaj kanė vuajtur pa asnjė arsye pėr kėtė kohė nė burg larg
jush edhe unė do tė qėndroj me ju, poqese mė lejoni. Mė
besoni edhe unė po e ndiej tė njėjtin gėzim, sikurse ju, pėr
triumfin e tė vėrtetės, sepse edhe burri im i ndjerė, pėr
kėto qė i tha avokati disa herė mė ka folė, por ja se unė
skam dashur ti besoj atyre fjalėve. Kėshtu ma gatuan qė
vėrtetė tė krijoja bindjen se ata nuk qėndrojnė pas
vrasjes sė burrit tim, - tha Venera Avdiu, e cila u
kthye nė sallė sė bashku me Dritėn dhe Havėn, sikur tė
ishin qenė shoqe qysh para shumė vitesh.
- Si ka mbetur rrugė tjetėr trupit gjykues veē pa u hamendur
ta shpallė pafajsinė e tė akuzuarve, po deshi qė tu japė
fund intrigave tė prokurorit, - u dėgjua zėri i njėrit prej
shokėve tė Eltonit, i cili ishte ngritur nė kėmbė, por nuk
lėvizte nga vendi.
- Shėt, se mė duket kryetarja ia dha fjalėn pėrsėri avokatit
Daut Bislimit, - u dėgjua njė zė tjetėr, gjithashtu shok i
Eltonit.
Avokat Bislimi, ende pa u kthyer nė vendin e tij ndodhej nė
njė gjendje shpirtėrore jo tė zakonshme . Atė e kishte
pushtuar fund e krye njė qetėsi e kėndshme, qė e ka burimin
zakonisht pas njė betje tė fituar. Dhe sapo arriti nė vendin
e tij, ai nga ēanta nxori pėrsėri disa letra tjera, ku i
kishte veēuar pikėrisht pėr kėtė rast dhe mė pas, iu drejtua
trupit gjykues :
- Pėr tė vėrtetuar, tė nderuar anėtarė tė trupit gjykues, se
tė gjitha kėto qė patėm rastin ti dėgjojmė gjatė kėtyre
seancave, kanė shkuar sipas planeve tė pėrgatitura, mirė
mjafton ti shfletoni vetėm korrespondencat e prokurorit
shqiptar, zotit Besnik Shala, qė ka mbajtur me zotin Luc
Bergerin dhe me pėrfaqėsuesit e hetuesisė serbe nė Beograd,
zotėrinjtė Zhivkoviq dhe Zoranin. Nė tė gjitha kėto
korespondenca, kuptohet deri nė kohėn sa ne kemi arritur ti
zbulojmė, jo rrallė herė pėrmendet edhe emri i prokurorit
hartues tė kėsaj aktakuzės, zotit Zhosen Brigs si dhe
pėrmenden edhe shumat e tė hollave qė janė shpenzuar pėr tė
ardhur deri tek fillimi i kėtij procesi gjyqėsor tė montuar
dhe me qėllime politike...
- Na falni zoti avokat, por meqė edhe u krijua kjo tollovi,
ne trupit gjykues na duhet qė pėrkohėsisht tė tėrhiqemi dhe
tė marrim vendim, se ēfarė do tė vendosim pėr tė akuzuarit.
Qė tani, u bindėm edhe ne se keni tė drejtė, pasi qė edhe
pėrfaqėsuesi i aktakuzės i frikėsuar nga realiteti e lėshoi
seancėn, por besojmė se shumė shpejt, do tė takohemi nė kėtė
sallė dhe atė pas dy orėsh, - u dėgjua zėri ikryetares sė
trupit gjykues, duke ia ndėrprerė fjalėn avokatit mbrojtės.
- Dhe pėr kėto dy orė, tė akuzuarit a mund tė ēmallen me
familjet e tyre? arriti tė pyes avokati Sokol Duli
- Gjithėsesi dhe atė jo vetėm me familjarėt, por edhe me
shokėt dhe dashamirėt e tyre, poqese janė ende nė sallė,
sepse ne tanimė jemi tė bindur se kėta nuk janė fajtorė.
Por, procedura e kėrkon qė ne tė tėrhiqemi pėr tė marrė
vendim tė prerė, - tha kryetarja duke u ngritur nga karriga
e saj. Ajo nė dorė mbante dosjet blu, ndėrsa dokumentat
tjera i morėn antarėt tjerė tė trupit gjykues.
- Shpallni pafajsinė e tė akuzuarve pa u konsultuar fare,
sepse u panė qėllimet e prokurorit dhe tė dėshmitarėve. P
pamė qartė se sa e kanė dashur dhe respektuar burrin tim dhe
mėsuesin e kėtyre marrinave, - u dėgjua zėri i Venera
Ukės, bashkėshortes sė Avdi Ukės, e cila ishte e ulur nė
mes Dritės dhe Havės. Ajo priste rastin qė tu kėronte
falje edhe Eltonit dhe Erzenit.
* * *
- Thirrni me njėherė qė tė vijė kėtu, zoti Zhosen Brigs? -
iu drejtua njėrit nga punonjėsve tė gjykatės, kryetarja e
trupit gjykues.
- Nuk gjėndet brenda objektit, zonja kryetare, - sqaroi
punonjėsi.
- Si nuk gjendet brenda objektit, ku ka mundur tė shkojė ai
kaq shpejt?- pyeti e shqetėsuar ajo.
- Pak para se tė vini ju, ai ishte kėtu dhe mu lut qė t'ju
them se ai u largua pėr nė vendin e tij.
- Po tjetėr gjė a ju tha? pėrsėri pyeti kryegjyqtarja, Elta
Kalstri.
- Tjetėr gjė nuk mė porositi, pos qė mė la kėtė copė letėr
t'jua jap ju personalisht dhe iku, - tha pėrsėri punojėsi
ndėrkombėtar i gjykatės.
- Ma jepni letrėn.
- Urdhėroni, i tha nėpunėsi kryetares, duke ia dorėzuar
letrėn qė e kishte lėnė tė shkruar prokuroi fracez.
Kryetarja e trupit gjykues, pasi e lexoi letrėn njė herė nė
heshtja, e pa tė udhės, qė ta lexojė me zė edhe para dy
antarėve tjerė tė trupit gjykues :
Zonja kryetare! Tė gjitha ato qė do ti thotė pala
mbrojtėse janė tė qėndrueshme, sepse dosjet, qė atij ia
pashė nė dorė, ėshtė e vėrtetė qė edhe unė i kam pasė nė
dorė. Por, kurrė nuk mė ka shkuar ndėr mend, se mund tė
ndodhė qė njė ditė ato dosje tė bien nė dorė tė tyre. Pėr
kėtė, pėrgjegjės ėshtė prokurori shqiptar, Besnik Shala.
Andaj me lirimin e tė akuzuarve, qė nė tė vėrtetė janė
plotėsisht tė pafajshėm, u propozoj qė tė lėshoni
fletėarrestin ndaj tij dhe ndaj tre dėshmitarėve, Bekim
Gashit, Genc Haxhiut, Veli Krasnqit, ndėrsa tė tjerėt nuk
kanė qenė tė informuar nė lidhje me ato qė shkruan nė dosjet
blu... Tė falemnderit pėr mirėkuptim .
Fletėarrest, ndaj prokurorit shqiptar- shqiptoi kryetarja
e trupit gjykues, duke i pėrsėritur fjalėt e hartuesit tė
aktakuzės sė rreme, por pėr veten e tij ka harruar sigurisht
tė thotė se edhe ai duhet tė ndiqet penalisht.
- Nė ēfarė situate na solli, prokurori?! - ndėrhyri
gjyqtari, Rambson Keti.
- Nė radhė tė parė, e ka sjellė veten e tij nė njė situatė
tė rėndė, sepse ne e kemi shumė lehtė sepse asnjė lidhje nuk
kemi me tė gjitha ato qė ndodhėn.
- Lidhje nuk kemi, nė fakt, por si do tė reflektohet nė
popull dhe te autoritet tona? pyeti kėtė herė gjyqtari
Nadi Anderson, i cili edhe para fillimit tė kėsaj seance,
kishte shfaqur dyshimin nė lidhje me heshtjen e palės
mbrojtėse.
- Ēdo gjė ėshtė e qartė. Tė akuzuarit nuk janė fajtorė dhe
sipas kėsaj, ata qė nga sot duhet tė lirohen, - u pėrgjegj
kryetarja e trupit gjykues.
- Tė lirohen sdo koment, por si tė lirohen dhe me ēfarė
arsyetimi? pyeti pėrsėri gjyqtari Rambson Keti.
- Asyetim mė tė mirė se letrėn e prokurorit nuk kemi. Fundi
i fundit edhe sikur asgjė tė mos kėtė nė kėto dosje, kjo
shkresė e tij flet se ēdo gjė paska qenė e montuar, -
pėrsėri shtoi kryetarja e trupit gjykues dhe vazhdoi :
- Andaj tė mos humbim kohė dhe ta shkruajmė vendimin, qė
brenda dy orėve ta shpallim vendimin pėr lirimin e tė
akuzuarve, - dha urdhėr kryetarja e trupit gjykues, ndėrsa
pėr fletėarrestin qė e pėrmend prokurori francez, le tė
merren tė tjerėt me kėtė ēėshtje, - tha nė fund Elta
Kalstri.
FUND
|