Global

Metafora poetike

 
 

 

 

Shaip BEQIRI

 

HARTA

 

E hap tė mbyllurėn nė vete

Lėkurėrrjepurėn e thėrrmuar

Perden time tė ėndėrrueshme

Dhe mbėshtillem sėrish me tė

Pėrmbi thika shkėmbinjsh

detin qė ndryhet i tėri

Ndėr guaska klithmash e gjaku

Mes fushash e qiejsh tė shkretė

Ku endet sall fija e ankthshme

E telit tė pakėputur gjembor

 

 

 

LLAPI

 

 

Ta pashė fytyrėn tė gjymtuar

gjakun e mpiksur nėn akull

 

 

Balli t`u ēa ndėr stuhi

Dhe ēeli lulja jote e egėr

Nga dheu i vet i shkretuar

Nė hejbe ngashėrimi ngarkuar

 

 

Toplica krahnezė tė ngriu

Ra gjunjpėrgjakur ujvara jote

Ah pėrgjithmonė t`u zhbi Veriu

 

 

Mbete njė pellg i rrafshuar

Pėrjashta duke u fashitur

Me mllefin tėnd pėrbrenda

Njė xixė kujtimi e pafikur

 

 

Tė lashė mbi gulfa gjaku

Tė zemrės sė copėtuar nė flakė

 

 

 

SHKUPI

 

 

 

Tė humbi qendra e mbuluar

Me rrasa tė thyera zemrash

 

 

Mė mbete nė fund tė pikėllimit

Si ylli nė skaj tė horizontit

Njė kujtim i shkelur rėndė

 

 

Sa afėr Janina Shkodra Prishtina

 

 

Ballin e shpluar ndėr re

Ta mbuloi bryma e pėrhershme

Dhe mjegullat qė pėrenden me nge

 

 

Me shpirt ndėr dhėmbė

Dole nė bregun tjetėr tė Vardarit

 

 

Njė gur midis tokės e qiellit

Mė mbete nė zgrip tė shpirtit

Njė flatėr gjak duke kulluar

 

 

Sa thellė t`u tret Jugu

Veriu sa larg tė ra kur t`u ēa

 

 

Qytet me shenjė si asnjė tjetėr

I zgjuar kushedi sa hera nė ditė

Mishi djegur e eshtrat copėtuar

Brenda vetes i ngujuar nė pritė

 

 

 

ĒAMĖRIA

 

 

Ajo ė midis emrit tėnd

Si syri me thikėn ngulur

Si lulja me gjarprin rrotull

Si gjėma qė djeg mishin tė gjallė

Dhe gjakun qė mpikset ngadalė

 

 

Ēdo plagė e hapur

Zinė tėnde ka brenda

Dhe ankthin tim breg

 

 

Ē`thonė bubullimat e tua

kurmin ta shkallmuan

 

 

Ėndėrr nė ēengel stuhish

 

 

Ē`udhė tė dėftuan vetėtimat

Tokė e kruspulluar nė vete

 

 

Sa gjatė tė lamė

Sa thellė tė ēanė

Oh pėrse tė qamė

 

 

Ti mbajte frymėn mbi vala

Kur vetulla urash tė ranė

Ndėr humnera tė gjalla

Dhe skundra tė preu ballin

Atlantidė e re shqiptare

 

 

Prapa flatrave tė tua

Ndėr re e mjegulla tė mpira

Ēel dita ime me bebėza tė ngrira

 

 

Zemra t`u bė herbarium baladash

 

 

 

TOMORI

 

 

O hyjni shqiptare

Qė retė i mbėshtolle shall

 

 

Sa e tejdukshme kupa qiellore

Nė pėllėmbėn qė t`i ndez yjtė

Dhe vė rend tė ri nė metafizikė

 

 

Unė e prek me dorė njė flatėr

Qė rri pezull

E dehur

Midis majave tė tua ku thyejnė qafėn rrufetė

Dhe kullohen rrezet e prera

Tė ditės qė ndryhet e plotė

Veē nė kujtesėn tėnde

 

 

Si s`u bėre njė herė tė vetme

Piramidė e gjallė e pėrshkėnditur

Apo tangallė e shkallmuar klithmash

 

 

Ti rri pezull me shekuj

Pėrfundi hijes sė pandryshueshme

Njė re e madhe e mbėshtjellur me ėndrra

E ngurosur papandehur nga dashuria

Pėr fushat qė u shpėrndanė tutje

Si luzmė vetėtimash

Shpatullave tė tua

 

 

Ndryn nė vete tėrmetin e pritur

Qė fashitet nė kėngėn e mbytur rrėpirave

Dhe nxjerr gjarpinjtė e vetullave tė kėrleshura

 

 

Kurora e shkadhitur e yjve

Tė pėrqesh me rrapėllimė qerresh tė thyera

 

 

Oh ti ke edhe njė lartėsi tjetėr

Pėllėmbėn ku thėrrmohet kupa e padukshme e dritės

Dhe ruhet drejtpeshimi ndėrmjet rrėkeve e shtjellave

 

 

 

DRINI

 

 

 

shitove nė ēastin tėnd fatlum

Kur po shqyeje mushkėritė e deltės

Dhe po dilje prej guajve tė harruar

 

 

Paske mbetur i vetmi gjarpėr

Tė cilit s`i shtypet dot koka kurrė

 

 

Nuk ėshtė dheu qė tė mban nė pėllėmbė

As luginat tė cilat morėn emrin tėnd

Kur tė nxorėn nė udhė tė madhe

Mish tė gjallė njerėzor

 

 

Nuk qe uji yt qė rrodhi pėrrallshėm

Gryka tė padukshme duke pėrshkuar

Ai qe gjaku i kaltėruar arbėror

 

 

Gjarpėror dole nga thelbi i vetvetes

Dhe nise udhėtimin pėrherė tė ri

Mes-pėr-mes nėr Shqipėri

Tė mbash gjallė kujtimin e plagės

Tė ngjallėsh kuptimin e jetės gjithnjė

 

 

Pasqyrat e tua lėvrijnė nė diell

Shtjella tė rroposura shkume e rėre

Thėrrmuar shkėmbinjve tė hutuar

Me pamje tė pėrsėritura fatamorgane

 

 

Uji yt i zi zbardh ndėr pala valash

Sipėr reve tė qiellit tė shumėfishtė

Qė shpėrthejnė ndėr guaska stuhish

 

 

I bardhi tė nxin me vrull stėrkalash

Kthyer nė kuaj tė harbuar ujvarash

 

 

shėlbove nė orėn time tė ligė

Dhe mė bėre bregun tėnd tė tretė

Ndanė urave qė ngatėrrojnė rrufetė

 

 

Rridh nė mua dykrerėshi im i fshehtė

 

 

 

KOSOVA

 

 

 

K ėshtė skeleti i njė balade

Mbetur nė fytyrėn e brendshme

dheut tė thėrrmuar nė bebėza

atij qė vdes sėrish pėr ty

Dhe i mbetet njė jetė e pasosur

 

 

O ėshtė dielli nga i cili kam hequr

Vetėm pjesėn time tė thyeshme

Me e pėrdorur pa kurrfarė nevoje

Nė vend tė zemrės sate

 

 

S i ngjan gjarprit tėnd tė zi

Qė zgjatet nėpėr jetėn time

Ndėr hije degash e ėndrrash

 

 

O njė tjetėr diell i fshehur

Nė retė e mjegullat e tua

Apo zemra ime e verbuar

Nė plagėn tėnde tė gjallė

 

 

V jep profilin e njė lugine

Nė zgrip humbellash pa fund

Ku vetė e nėntėdhjetenėnta

Nata tė pret prore nė pusi

 

 

A janė gjymtyrat e thyera

Gozhduar pėr kurmin tėnd

Kur desha me tė pėrqafuar

Midis mija klithmave tė tua

Nė grahmėn time tė kėngės

 

 

 

SHQIPĖRIA

 

 

Tė ranė dhėmbėt

Dhe nofullat tė ranė

Veten duke ngrėnė

 

 

Mes dy dhembjeve tė mia

Ēeli trėndafili yt i zi

 

 

Tash nga ēdo anė e horizontit

Mė afrohet i njėjti diell pėrvėlues

Duke u fundosur hurdhave tė tua

 

 

U bėre ishull brenda vetes

ribėhesh duke u zhbėrė gjithnjė

 

 

Mbete me varrin tėnd ngarkuar

presėsh ditėn qė vjen

bėhet syri yt i madh

ballin e kohės sime

 

 

Historinė ta shkruan kopilėt

E udha t`u mbyll nė hanxharė

 

 

Do tė ribėhesh pėrgjithmonė e tėrė

Pėrfundi palės sė qiejve tė tu bubullues

Prej krahėthyerave ujvara gjunjpėrgjakura

Me ritmin e kėputur tė rrėkeve tė mllefit tėnd

 

 

 

JONI

 

 

E preka fundin tėnd

ėndrrat plot kripė

Ndėr guaska klithmash

kėngės sė pėrzishme

 

 

Ti je syri im i zmadhuar

Pas gulfės sė pamposhtur

 

 

U fute fshehtas nė mua

mė bėsh njė breg tė gjallė

Me kokrra rėre e kodra shkume

 

 

Fytyrėn ta stėrpikte purpuri

Kur u krodha nė uturimėn tėnde

 

 

Dhe rashė nė gjunj

Para asaj fryme hyjnore

Tė mė bėnte deltė pikėllimi

Nė trajtė tė zemrės sė plagosur

 

 

 

 

FLAMURI

 

 

E kisha njė atdhe me lecka

Njė atdhe si askush tjetėr

 

 

E mbaja gjithė nė zemėr

Thellė ma prenė me thikė

 

 

Ndonjėherė ma vrisnin

Dhe mė ngjallej sėrish

 

 

E kisha edhe njė flamur

e mbaja nė gjysmėshtizė

 

 

Tash e vė nė majė tė gjuhės

Shpirtin e shenjės sė mirė

 

 

Nga libri ”Eklipsi i gjakut”

 


 


 

Shaip Beqiri lindi mė 25 mars 1954 nė Gllamnik (Vendenisi i dikurshėm dhe i tashėm) tė Llapit (Kosovė). Shkollėn fillore e kreu nė vendlindje dhe nė Besianė, ku kreu edhe Gjimnazin. Studimet nė Degėn e Letėrsisė dhe Gjuhėsisė Shqiptare i kreu nė Fakultetin Filologjik tė Universitetit tė Prishtinės, ku ndoqi edhe studimet pasuniversitare.

Beqiri ka nisur tė botojė poezi nė fillim tė vjetėve `70. Ka botuar librat: Fontana e etjeve (Rilindja, Prishtinė, 1976), Flatrat e gjymta (Rilindja, Prishtinė, 1983) dhe Eklipsi i gjakut (Pashku, Prishtinė, 2000). Njė pjesė e veprės sė tij poetike ėshtė botuar nė gjuhė tė tjera: serbokroatisht (pėrkthyer nga Ramadan Musliu) nė librin Izmedju dva ponora (Jedinstvo, Prishtinė, 1988); anglisht (zgjedhur nga Ibrahim Rugova dhe pėrkthyer nga Shaqir Shaqiri) The glow of the passion (Jeta e re, Prishtinė, 1991); gjermanisht (zgjedhur dhe pėrkthyer nga Hans-Joachim Lanksch) nė librat: Küsse und eilige Rosen (Limmat, Zürich, 1998), Letzte Nacht in der Heimat (Caritas, Luzern, 1999), ch.eese - Eine Zeitreise durch die Schweiz (Still Life Publishing Verlag, Zürich, 2000) dhe Bin Kristall zersprungen (Metaphora, München, 2000) etj. Ka botuar librin me tekste tė pėrzgjedhura Sfida e gjeniut / Kadare * Ekzili * Kosova (Buzuku, Prishtinė, 1991). Gjithashtu ka pėrkthyer (me Ēomorėn e Ēaēin) librin e Janis Ricosit Vdekjes nuk i besoj (Rilindja, Prishtinė, 1982), tė Eduard Kocbekut Puthja e plagės (Rilindja, Prishtinė, 1989) dhe poezi tė poetėve tė njohur tė kėtij shekulli.

Beqiri nga mesi i vjetėve `70 merret me redaktim, publicistikė dhe pėrkthim. Nė fillim qe mėsimdhėnės nė Gjimnazin e Besianės, pastaj nė vjetėt 1976 - 1977 redaktor i rubrikės sė kulturės i gazetės sė studentėve tė Kosovės Bota e re; nė vjetėt 1977 - 1993 poashtu redaktor i rubrikės sė kulturės i revistės Zėri; nė vjetėt 1990 - 1995 bashkėpunėtor i ndėrmarrjes botuese Gjon Buzuku; nė vjetėt 1990 - 1992 anėtar i redaksisė sė tė pėrkohshmes pėr kulturė, art e letėrsi Fjala; ndėrkaq nė vjetėt 1993 - 1994 e themeloi dhe e udhėhoqi (bashkė me Adem Demaēin) tė pėrjavshmen politike Forumi dhe mė 1995 tė pėrjavshmen tjetėr Zeniti.

Ėshtė anėtar i Shoqatės sė Shkrimtarėve tė Kosovės dhe i Shoqatės sė Shkrimtarėve tė Zvicrės. 

Shaip Beqiri nga viti 1995 jeton nė Zvicėr.