Global

Metafora poetike

Remzi Ademaj

(1952-1998)

Në gjashtë vjetorin e rënies heroike të veprimtarit, patriotit , luftëtarit dhe komandantit të

parë të UÇK-së për rajonin e Prizrenit, Remzi Ademaj,komandant ‘Petrit Kodra’

Shkruan:Shefajet Berisha

Hyrje

Në kohën kur krismat e komandantit legjendar, Adem Jasharri zgjuan ndërgjegjen kombëtare dhe kur UÇK-ja

si një ‘feniks dhe rreze dielli’ po shëndritte në të gjitha anët e Kosovës, në malet e Vërrinit, pas

vuajtjeve të shumta dhe veprimtarisë patriotike dhe atdhetare në diasporë, për të udhëhequr këtë ushtri

edhe në rajonin e Prizrenit vjen Remzi Ademaj, i njohur me pseudonimin komandant ‘Petrit Kodra’. I

lindur në fshatin Zhur të Prizrenit , në qershor të vitit 1952, Remzi Ademajt ishte, është dhe do të

mbetet njëri ndër patriotët, ideologët, luftëtarët dhe komandantët më të shquar jo vetëm të anës së Prizrenit

, por edhe Kosovës dhe popullit shqiptarë në përgjithësi. I lindur , brumosur dhe  i rritur me ide

përparimtare dhe patriotike, Remzi Ademaj paraqet figurën e  më të kompletuar kombëtare. Ai ishte njëri

ndër bashkëmendimtarët, bashkëveprimtarët dhe shokët më të ngusht të vëllezërve Gërvalla dhe Kadri Zeka,

nga të cilët edhe u nda i fundit gjatë varrimit të tyre në Gjermani. Ai duke mos u pajtuar kurrë me

sundimin dhe pushtimin e Kosvës  gjatë jetës burgoset dy herë  nga UDB-ja jugosllave . Në rastin e parë vuan

6 vite burgim të rëndë në burgjet famkeqe të Jugosllavisë , ndërsa herën e dytë dënohet me 36 muaj burg.

Mirëpo edhe përkundër vuajtjeve dhe përdorimit të formave  më çnjerëzore që përdori pushtuesi ndaj tij,

 kurrë nuk arriti ta gjunjëzojnë këtë bir dhe  martirë të Kosovës dhe  kurrë nuk arritën ta shuajnë etjen e tij për lirinë e Kosovës.

 Remzi Ademaj  rrjedh nga një familje me tradita kombëtare i mësuar

gjithmonë në këtë frymë nga i ati Bajrami dhe e ëma Nazifja . Ai qysh si i ri nuk u pajtua kurrë me regjimin e

 egër serbosllav që me decenie robëroi këto toka, ndërsa për shkak të kushteve të vështira  dhe ndjekjeve të

 vazhdueshme të ushtetit serb, Remziu mërgoi në Gjermani . Atje  ra në kontakt  me patriotëtë shquar të lëvizjes kombëtare, si vëllezërit Jusuf e

Bardhosh Gërvalla,  Kadri Zeka  e shumë të tjerë.Vrasja e tre patriotëve të shquar në Gjermani nga

UDB-ja e Beogradit , Remziut vetëm sa ia shtoi edhe më tepër urrejtjen ndaj pushtuesit serb. Remzi Ademaj u

betua para varrit të  dëshmorëve Gërvalla e Zeka , se  humbjen e tyre ai do ta  shndërron në forcë  dhe do

të vijë dita kur do të nxirret haku i tyre dhe gjithë patriotëve shqiptarë, ndërsa Kosova do të fitojë lirinë që po derdhej gjakë për të.

 Edhe atje për shkak të veprimtarisë patriotike në mesin e mërgimtarëve , Serbia e përcillte këmba këmbës Remziun. Në një kurthë

të organizuar, kur Remziu ishte në kryerje të një detyre, ai burgoset në vjeshtën e vitit 1985 . Remziu

arrestohet nga UDB-ja e Beogradit në kufirin Italo-slloven  dhe dënohet me 6 vjet burgim të rëndë .

Mirëpo, edhe përkundër vuajtjeve nëpër burgjet më famkeqe, si të Gospiqit , StaraGradishës e Lepogllavës,

 Remziu  nuk u dorëzua, por përkundrazi ai

më shumë u forcua. Pas daljes nga burgu  Remziu nuk e ndërroi mendjen ,bindjet politike dhe veprimtarinë

patriotike,por atë e vazhdoi edhe më me ngulm edhe pse Serbia e burgosi për herë të dytë në fillim të viteve

’90 dhe e dënoi me 3 vjet e gjysmë burgim. Në mungesë të fakteve , Remziu lirohet nga burgu, por tentimet

për burgosjen e tij ishin të vazhdueshme, sidomos pas lëvizjeve në prag të fillimit të luftës në Kosovë.

Duke parë rethanat e krijuara Remziu kaloi në ilegalitet, ndërsa në qershor të vitit 1998 ai iu bashkangjit

ushtarëve të UÇK-së që kishin mbushur malet e Vërrinit dhe rrethit të Prizrenit. Ai vihet në krye të luftëtarëve

 të UÇK-së dhe merr nofkën luftarake  komandant ‘Petrit Kodra’. Ai për një kohë të shkurtë  emërohet komandant i

 SHL të UÇK-së për rajonin e Prizrenit. Si komandant i SHL të UÇK-së, emri i

Remziut tmerroi  pushtuesit serb dhe bashkëpunëtarorët e tyre. Deri në momentin e rënies heroike më 15 gusht të vitit

 1998 , në afërsi të fshatit Nashec  ,   komandant ‘Petriti’ udhëhoqi 600 ushtarë të UÇK-së. Lajmi për vrasjen e

 Remzi Ademit mori dhenë, por ushtarët e  UÇK-së dhe bashkëluftëtarët e tij nuk u gjunjëzuan para armikut. Ata vazhduan luftën  deri në fund të

çlrimit të trojeve tona nga pushtuesi serb, ndërsa  Remzi Ademi, komandant ‘Petriti’ me nderime të larta ushtarake ushtarake u varros më

16 gusht të vitit 1998 në varrezat e fshatit Malësi e Vërrinit (ish Lubiqevë) , ndërsa pas luftës rivarroset

në varrezat e dëshmorëve në Landovicë. Kështu veprimtaria e tij patriotike, Remzi Ademajn e bënë një  personalitet të veqantë , i formuar dhe i

kompletuar me të gjitha virtytet njerëzore, burrërore, intelektuale dhe atdhetare për t’u vu në krye të

qështjes më madhore të çlirimit të Kosovës dhe për të rënë në altarin e lirisë nën uniformën dhe detyrën e komandantit të UÇK-së. Ai pas vetes ka lënë

bashkëshorten dhe pesë fëmijë.

Diaspora

Faridin Tafallari, bashkëveprimtar i Remzi Ademajt gjatë kohës së qëndrimit të tij në  diasporë thotë: ‘

Remzi Ademaj ishte në rrethin e ngushtë të veprimtarëve të shquar në diasporë dhe njëri ndër inicuesit e

bashkimit të tri organizatave që vepronin në atë kohë dhe udhëhiqeshin nga Jusuf Gërvalla, Kadri

Zeka dhe Abdulla Prapashtica në formimin e një organizatë të fuqishme, duke qenë edhe pjesmarrës në

hartimin e platformës së përbashëkt të tri këtyre organizatave. Pas rënies së patriotëve Gërvalla dhe

Kadri Zeka,  Remzi Ademaj mban fjalimin mortorë në ditën e varrimit në varrezat qendrore në Shtutgard.

Ai humbjen e shokëve e përjetoi rëndë, por tash edhe më fuqishëm vazhdon aktivitetin e tij patriotik dhe

gjendet në rrethin e ngushtë të stafit të gazetës, që ishte organ i Lëvizjes së bashkuar ’Zëri i Kosovës’

që udhëhiqej nga Xhafer Durmishi.  Në vazhdën e aktiviteteve Remzi Ademaj shkon në një udhëtim të

rëndësishëm në Itali,por atje kapet nga policia italiane e cila pasi e mban një natë në burg, të

nesërmen remziun i dorëzon policisë jugosllave në Slloveni, rikujton bashkëveprimtari Faridin Tafallari.

Burgu

Unë i kam kryer obligimet familjare, kam krijuar familje dhe kam lënë trashëgimtarë. Tash tash jam i sigurtë,

i vetëdijshëm dhe krenarë që nga kjo jetë do të më ndajë vetëm plumbi’ më pat thënë një natë Remziu në burgun e

  Gospiqit,  rikujton Ajet Berisha nga vishtrria,  shokë i burgut me Remzi Ademajn . Meqë në burg ishim disa më të

 rinjë se remziu dhe të  të pamartuar, ai  shpeshherë na thoshte: ‘ Djelmosha mos u

trembni  nga provokimet dhe dhuna e  armikut  dhe mos u   luhatni nga rruga më e mirë dhe më e ndershme

kombëtare që keni zgjedhur, sepse një ditë Kosova do të fitojë lirinë e natyrshme që i takon, na thoshte

Remziu. Gjatë qëndrimit në burgun e Gospiqit dhe të Stara Gradishës, Remziu ishte i tërhequr, fliste pak

dhe nuk pranonte urdhërat e udhëheqësve të burgut që të kryejmë punë që na caktonin, por ai qëndronte në qeli.

Një ditë erdhi Adem Demaqi dhe na këshilloi që të punojmë nga pak  për ta ruajtur shëndetin ,sepse kështu të

 mbyllur do ta dëmtoni shëndetin tuaj dhe nuk  mund t’i përballoni jetës, na tha Adem demaqi. Pas këtyre këshillave

Remziu pranoi që të punonte nga pak ,sepse i kujtonte fjalët e Ademit i cili na tha se edhe pas daljes nga burgu

 Kosovës i duhen djemtë të fortë.  Në një bisedë shpesh herë remziu e përmende emrin Sokoli dhe unë njëherë  e

 pyeta  se kush ishte ky Sokol. Remziu pasi u ndal një çast më tha se

‘Sokoli’ ishte pseudonimi i Jusuf Gërvallës, ndërsa që Jusufi Gërvallë në një rast Remziun e kishte

thirrur’ Petrit Kodra’, rikujton bisdeat e burgut Ajet Berisha nga Vushtrria.

Kthimi në vendilindje

Remzi Ademaj e njoha që në vitet 1990 kur themelohen Këshillat për MDLNJ-së në Prizren dhe në Zhur.

Në atë kohë Remziu ishte udhëheqës i KNMDNJ-së  në Zhur. Unë edhe më herët kam dëgjuar për

 Remziun dhe kam pasur fatin të njihem në vitet e lartëcekura.

Remziu ishte një njeri shumë i sinqertë, patriot, i devotshëm, një njeri i përkushtuar ndaj qështjes së Kosovës, përkushtim

ky që më sinqerisht mund ta ketë një patriot, gjë që u dëshmua edhe më vonë me paraqitjen e UÇK-së, kur

 Remziu inkuadrohet drejtëpërdrejtë dhe merr një përgjegjësi shumë të madhe të komandnatit të UÇK-së për rajonin e Prizrenit.

 Pas emërimit komandani SHL të UÇK-së,  në fillim të korrikut vejë kontakte më te dhe kam shpreh mendimin se Remziu është më i

qëllluari për udhëheqjen e UÇK-së e cila sa vinte e shtonte. Remziu dhe përkushtimi më i hershëm i tij

qysh në fund të viteve 70-ta, aktiviteti në migracion dhe burgosja e disahershme e tij bëjnë një figurë të plotë

kombëtare, sidomos akti i rënies heroike me armë në dorë dhe i veshur në uniformën e UÇK-së si një komandant i vërtet ,

Remziun e bëjnë njërën nga figurat  më të rëndësishme të historisë sonë më të re.

Lufta - UÇK-së

Në pranverën e vitit 1998 Remzi Ademaj nga Drenica vjen në rajonin e Vërrinit. Ai kontaktet e para i bënë

me Gjevat Berishën ,të cilët një kohë qëndrojnë në fshatin Nashec, shkojnë në Drenicë ,ndërsa më 17

qershor kthene në Prizren dhe vendosen në shtëpinë e Samet Thaqit, në lagjen ‘Tusus’. Prej ‘Tususit’ Remziu

kalon në fshatin Lez,ndërsa pas rënien në kufi të luftëtarëve që sillnin armë nga Shqipëri më datën 26

qershor , mblidhemi në shtëpinë e Salajdin Kryeziut në fshatin Malësi e vërrinit(ish Lubiqevë) dhe aty Remzi

Ademaj emërohet komandant i Njësitit të UÇK-së, ‘Petriti’. Ndërsa  më 29 qershor mblidhemi në shtëpinë

e Naser Berishës në fshatin Arbëri(ish Leskovec) ku Bislim Zyrapi vjen në detyrën e shefit të Operativës,

kurse Remzi Ademaj emërohet komandant i SHL të UÇK-së

për Prizren me seli në fshatin Jeshkovë. Më 1 korrik mbahet mbledhja në fshatin Jeshkovë dhe vendoset që

SHL i UÇK-së për Prizren të vendoset në këtë fshat. Prej kësaj date Remi Ademaj disa herë shkon në SHP të

UÇK-së ku merrë udhëzime për shtrirjen e UÇK-së dhe përgaditjet për betejat që priteshin të zhvilloheshin

me forcat serbe . Herën e fundit në bazë të një dokumenti që është gjetur pas vrasjes mësohet se remzi

Ademaj ishte caktuar zëvendëskomandant i ZOP-it, ndërsa SHL i Prizrenit kishte kaluar në kuadër të

Brigadës 125, tregon Zafir Berisha, njëri ndër komandantët e UÇK-së në rajonin e Prizrenit.

Vizioni

Historiani Enver Baftiu, ish zëvendëskomandant për ngritjen e moralit në SHL të UÇK-së për rajonin e Vërrinit,

rikujton disa nga bisedat që ka pasur me komandant “petrit Kodrën’. Në një rast më tha: “Profesor kemi nevojë

për të gjithë intelegjencën e Prizrenit dhe rrethinës. Ne duam që të jemi me ta dhe

ju të jeni me ne .Ne kemi vendosur të flijohemi për atdheun, por kjo i takon çdo shqiptari , çdo njeriu i cili

merrë frymë, por që është i robëruar. Andaj

kërkojmë që të gjithë të bashkohemi dhe të marrim frymë lirisht të gjithë”më thoshte Remziu ,rikujton

profesor Baftiu. Ai më pas jep edhe disa detaje tjera

nga veprimtaria e remziut. Remziu ishte një shokë ideali i Adem Jasharrit dhe gjithë Jasharajve tjerë

dhe dashmarivë të atdheut andej e këndej Kosovës .  Remziu që në ditët e para bënte dy lufta, njërën kundër

atyre që i ndiqnin dhe të dytën luftën e madhe

për ta përfshirë rininë në luftën që po pëlciste anë e kënd Kosovës. Dhe kështu pata rastin që Remziun ta

njoh gjer sa ishte i ri, gjersa vepronte në Diasporë ,kur u kthye në atdhe ,në kohën kur e ndiqte pushteti

serbo-sllav dhe në fund pata fatin  ta ndajë një pjesë të jetës bashkë me të në periudhën e luftës së UÇK-së

në Shtabin e Vërrinit ,i njohur si Shtabi lokal i Prizrenit ku u formuan formacionet ushtarake të kësaj

zone ,kur u vunë themelet dhe kufijtë e një territori të lirë të territorit të Prizrenit dhe rrethinës,

kur shkaut iu bë me dije se aty është UÇK-ja, aty është komandant Remzi Ademi dhe aty nuk guxon të futet

më këmba e tyre. Kjo u dëshmnua në betejën e 16 korrikut

të verës 1998 kur armiku tentoi të futet në Vërri, por kjo ishte e pa mundur ngase djemtë dhe vajzat më

të mira të udhëhequr nga komandant “Petriti” nuk lejuan një tentim të tillë, sespe të rinjtë me armë si

skiftera luftaun, vëzhguan dhe mbanin lidhjet me shtabet tjera ,udhëheqnin grupet për bartjen e armatimit,

ndiqnin rrugën e Tetovës për të siguruar barna , përfshirjen e territoreve tjera dhe ëndërronin që një të

ardhme të afërt të shohin të çliruar qytetin

e lashtë të Prizrenit. Të gjitha këto ëndërrime, por edhe planifikime që mendoheshin se janë të afërta

dhe ashtu dolën i ndava bashkë me komandant ‘Petritin’

Vrasja

Atë ditë ne po ktheheshim nga Kleqka, ku  Remzi Ademaj ,komandant  “Petriti” pati takime me SHP të UÇK-së.

Rreth orë 23.00 në  hyrje të fshatit Nashec ishte ngritur një pritë e trefishtë nga forcat serbe. Në

momentin kur i ka parë pritat e ngritura nga serbët, Gjevat Berisha ish komandant i ZKZ-së në SHL të UÇK-së

në rajonin e Vërrinit (tash dëshmor i kombit, i cili ra heriokisht në betejat e shtatorit të vitit 1998 të

zhvilluara në fshatin Lez të Vërrinit)  ka hapur zjarrë dhe kam parë se tre policë serbë janë shtrirë për tokë.

Atëherë ka filluar shkëmimi i zjarrit me forcat serbe kur  komandant “Petriti” është qëlluar për vdekje me një

plumb në gjoks, ndërsa unë dhe

ushtari me nofkën “Shqipja” jemi plagosur. Më vonë jemi tërhequr së bashku më trupin e pajetë të Remziut nga

Gjevat Berisha dhe disa të rinjë Nashecas, rrëfen ngjarjen e natës në mes datës 14 dhe 15 gusht të vitit

1998,  njëri nga truprojat që ishte në veturë së bashku me komandant ‘Petritin’, ushtari  Shukri Quni.

Karakteri

Remziu ishte njeri i popullit, i afërt , në mesin e popullit dhe shpesh herë mbetej pa asnjë minutë gjumë

në sy,sepse ai tërë kohën gjindej në mesin e ushtarëve

nëpër istikame dhe në mesin e popullit në të gjitha fshatrat e Vërrinit. Ai ishte i palodhshëm sa që ne e

kishim vështirë ta ndiqnim atë , sepse kishte një forcë të jashtëzakonshme, kishte një vullnet të madh,

kishte një qëndrim dhe shepsh herë thoshim se ai kishte fuqi mbinjerëzore.

Ndërsa, edhe pse ai vuante nga sëmundja e lukthit, ai kurrë nuk ka pranuar që të dallohej në ushqim nga

ushtarët tjerë ,edhe pse ne për shkak të sëmundjes i ofronim qumësht apo diçka tjetër. Por, Remziu  nuk

pranonte dhe hante ushqimin njejtë si ushtarët dhe në mesin e tyre .

Ne këtë e vërejtëm dhe i tërhoqëm disa herë vërejtjen, por përcaktimi i tij ,

forca e tij dhe qëndrimi i tij ishte më e madhe se vërejtja jonë dhe ai nuk lejonte  për asnjë

qast të dallohej dhe të veqohej nga mesi ku jetonte, ku vepronte dhe ku udhëzonte. Udhëzimet e tija ishin

vëllazërore, të urta dhe të qeta dhe me një butësi që

kapeshin dhe përvetësoheshin qoftë nga ushtarët, qoftë nga oficerët, qoftë nga populli që na mbante

Ai e njihte mirë traditën popullore, sepse ishte begatuar me leximin e shumë librave dhe bisedat me shumë

patriotë të kombit, kishte dashuri të madhe ndaj atdheut. Ai shokëve shpeshherë i tregonte  bisedën që kishte

më nën e tij. “ Kur nëna më thoshte u lodhe shumë bre djali im, unë i jam përgjigjur nënë dashuria

për atdheun nuk të lenë të lodhesh, sepse dashuria për atdheun është më e madhe se çdo gjë tjetër, është

më e madhe se nga vetja ime, nga trupi dhe shpirti im. Në

këtë mënyrë Remziu është një shembull i veqantë për masat ,tregojnë shokët e luftës.

Lapidari

Më 16 gusht të vitit 2000 në hyrje të fshatit Nashec, pikërisht aty ku u vra Remzi Ademaj,komandant

“Petriti” u zbulua lapidar i tij. Atë ditë nëna e Remziut dhe nëna e  dëshmorëve Gërvalla, kishin lidhur

duart ashtu siç kishin lidhur besën edhe bijtë e tyre

për çlirimin e Kosovës, ndërsa me sy të ngulitur në lapidar, shpalosën kujtimet dhe dashurinë për këta

martirë të kombit që u flijuan për lirinë e Kosovës. Atë ditë foli edhe Adem Demaqi, shok i burgut me

Remziun : ”Ata që vriten për lirinë e atdheut, shpirtrat e tyre shndërrohen në shpirtra të përjetshëm

dhe shpirti i tyre është gjithmonë me ne”. Kur shohim fëmijët që buzëqeshen  dhe gëzohen, aty në atë gëzim e

buzëqeshje është edhe një pjesë e Remziut dhe gjithë Remziave të tjerë që u flijuan dhe dhanë më të

shtrenjtën-jetën e tyre për lirinë e Kosovës, ndërsa

ngritja e  lapidarëve janë syri i ardhmërisë së gjeneratave të ardhshme, pati thënë Adem Demaqi

Përkujtimi

Gjatë këtyre ditëve po  mbahen manifestime të shumta për të përkujtuar veprimtarinë patriotike dhe

gjashtëvjetorin e rënies së komandantit të parë të UÇK-së për  rajonin e Prizrenit, Remzi Ademaj- ‘Petrit

Kodra’, emrin e të cilit sot me nder dhe krenari e mbajnë kazerma e TMK-së në Prizren, sheshe, rrugë ,

shkolla dhe institucione tjera në në rajonin e Prizrenit Ndërkaq vitin e kaluar, pikërisht në pesëvjetorin

e rënies në repartet e kazermës 321 komandnati i Zonës

së Dytë të TMK-së, gjeneral Selim Krasniqi, komandanti i Brigadës 321 , Binak Zekaj , veprimtari i shquar

Adem Demaqi dhe i vëllau i dëshmorit,  Hamit Ademaj zbuluan bustin e shkrirë në bronz të komandant

'Petritit'.  Manifestimet e sivjetme me rastin e gjashtë vjetorit të rënies së Remzi Ademaj 'Petrit Kodra'do

të përfundojnë të dielën në Prishtinë me mbajtjen e

Akademisë përkujtimore në sallën e kuqe të pallatit të rinisë.